อาลัย "จำรูญ เด่นอุดม" อดีตตำรวจนักประวัติศาสตร์ แห่งชายแดนใต้

26 มกราคม 2567 มีรายงานว่า "อารีฟิน บินจิ อัล-ฟาตอนี" หรือ พล.ต.ต.จำรูญ เด่นอุดม อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน ซึ่งเคยประจำอยู่ที่กองบังคับการตำรวจตระเวนชายแดนภาค 4 เสียชีวิตแล้วอย่างสงบ เมื่อเวลา 08.40 น. ที่โรงพยาบาลหาดใหญ่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา หลังเข้ารับการรักษาอาการป่วยโรคประจำตัว โดยครอบครัวและญาติเตรียมนำร่างของ พล.ต.ต.จำรูญ ไปทำพิธีทางศาสนา ที่กูโบร์โต๊ะอาเยาะห์ อ.เมือง จ.ปัตตานี

พล.ต.ต.จำรูญ เด่นอุดม หรือที่รู้จักกันในนาม "กูเป็ง" เป็นน้องชายของ พล.อ.ณรงค์ เด่นอุดม อดีตแม่ทัพภาคที่ 4 ซึ่งสืบเชื้อสาย สุลต่านฟาฏอนี (ราญาฟาฏอนี) เป็นลูกหลานของ "ตึงกูลามีเด็น" อดีตราญาปาตานี ดารุสลาม

ภายหลังเกษียณจากราชการตำรวจ พล.ต.ต.จำรูญ ได้ผันตัวมาเป็นนักเขียนด้านประวัติศาสตร์ มีผลงานมากมาย เช่น เบร ญิฮาด ดี ปาตานี, ปาตานีดารุสลาม, ปาตานี ประวัติศาสตร์และการเมืองโลกมลายู และอื่นๆ อีกหลายเล่ม

พล.ต.ต.จำรูญ ยังตั้งมูลนิธิวัฒนธรรมอิสลามในภาคใต้ โดยนั่งเป็นประธานด้วยตัวเอง และเคยร่วมผลักดันให้มีสถานีโทรทัศน์ภาษามลายูในพื้นที่ด้วย

นอกจากมีผลงานการเขียนด้านประวัติศาสตร์มากมายแล้ว พล.ต.ต.จำรูญ ยังได้ชื่อว่าเป็นนักสันติภาพ และมีบทบาทในการสร้างสันติสุข ลดเงื่อนไขในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยครั้งหนึ่ง พล.ต.ต.จำรูญ เคยเสนอให้มีการแยกงานสอบสวนออกจากมือตำรวจ เพื่อให้เกิดความเป็นอิสระ ถ่วงดุลอำนาจกัน จึงจะเกิดความเป็นธรรม เพราะหลายคดี ผู้กระทำผิดกับผู้สอบสวนมีสีเดียวกัน

พร้อมทั้งยกตัวอย่าง กรณีตากใบ (โศกนาฏกรรมใหญ่ครั้งหนึ่งของจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือเหตุการณ์สลายการชุมนุมหน้า สภ.ตากใบ จ.นราธิวาส และเคลื่อนย้ายผู้ชุมนุม จนมีผู้เสียชีวิตถึง 85 ศพ เมื่อ 25 ตุลาคม 2547) อ้างว่าชาวบ้านถูกเจ้าหน้าที่รัฐกระทำ แต่ผู้สอบสวนกับผู้กระทำเป็นตำรวจด้วยกัน