"หมอยง" ส่งคำเตือนด้วยความห่วงใย ช่วงนี้ RSV และไข้หวัดใหญ่ ระบาดอย่างหนัก 

จับตาที่ความเคลื่อนไหวทางวิชาการ ส่องโพสต์ "หมอยง ภู่วรวรรณ"

ท่านได้เคยโพสต์เตือน และให้ข้อมูลที่น่าสนใจ หากจะชวนคอข่าวทุกท่าน ย้อนไปเมื่อ 26  กันยายน  2566 ที่ผ่านมา

RSV และไข้หวัดใหญ่ กำลังระบาดอย่างหนัก ความแตกต่างของกลุ่มอายุ
ขณะนี้ โรคทั้งสองกำลังระบาดอย่างมากในประเทศไทย ตามฤดูกาล

จากการศึกษาของเราที่ศูนย์ เรา-พบว่า RSV และไข้หวัดใหญ่ พบได้ทุกอายุตั้งแต่เด็กเล็กกว่าปีแรกจนถึงผู้สูงอายุ
แต่ข้อแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือ RSV พบได้ในกลุ่มเด็กเล็กที่มีอายุน้อยกว่า 5 ปีและรองลงมาคือผู้สูงอายุ
ตรงกันข้ามกับไข้หวัดใหญ่ จะพบมากในเด็กที่มีอายุเกิน 5 ปี จนถึงผู้สูงวัย ดังแสดงในรูป

ดังได้กล่าวมาแล้วว่า โรคทั้งสองนี้เมื่อเป็นแล้วสามารถเป็นซ้ำได้อีก ส่วนใหญ่แล้วเด็กในวัยเรียน ร่างกายแข็งแรงดี ความรุนแรงของโรคก็จะไม่มากแต่จะแพร่กระจายโรคได้ดี โรคไข้หวัดใหญ่การระบาดจึงเกิดขึ้นในโรงเรียน ส่วน RSV มักเกิดขึ้นในสถานเลี้ยงเด็กและเด็กอนุบาล เพราะติดต่อกันได้ง่ายมากเป็นปีนี้แล้วปีหน้ามีโอกาสเป็นได้อีก

ล่าสุด "หมอยง" หรือ นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งโพสต์เฟชบุ๊กส่วนตัว Yong Poovorawan โดยออกมาเตือน และให้ความรู้ความเข้าใจประชาชน อีกครั้ง ระบุว่า

ไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดอยู่ในประเทศไทย ขณะนี้พบสายพันธุ์ A มากกว่าสายพันธุ์ B  และสายพันธุ์ A ที่พบในประเทศไทย จากการศึกษาของศูนย์ที่ทำอยู่ พบว่าเป็น H3N2 มากกว่า H1N12009 แต่การระบาดทั่วโลกจะพบ H1N12009 มากกว่า H3N2 ดังแสดงในรูป ยกเว้นในเอเชียบางประเทศ ที่เป็น H3N2

สำหรับไข้หวัดใหญ่ B  ที่พบทั่วโลกขณะนี้ทั้งหมดเป็นสายพันธุ์ Victoria เช่นเดียวกับที่พบในประเทศไทยก็เป็นสายพันธุ์ Victoria ทั้งหมด ดังแสดงในรูป ส่วนไข้หวัดใหญ่ปีสายพันธุ์ B Yamagata ไม่พบในโลกนี้ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2020 หรือเกือบ 4 ปีมาแล้ว เช่นเดียวกับประเทศไทย

คำแนะนำขององค์การอนามัยโลก ในวัคซีนไข้หวัดใหญ่สำหรับซีกโลกใต้ ในปีหน้า 2024 ได้ออกมาแล้ว วัคซีนที่ทำมาจากไข่ คือ 

• H1N1 2009 เป็น A/Victoria
• H3N2  เป็น A/Thailand
• Flu B เป็น B/Austria (B/Victoria lineage)

ในวัคซีน 4 สายพันธุ์ FluB ก็ยังเป็นตัวเดิม 4 ปีมาแล้วคือ B/Phuket 
ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญขององค์การอนามัยโลก (WHO Sep 2023) จากการที่ไม่พบไข้หวัดใหญ่ ปี สายพันธุ์ Yamagata มาเกือบ 4 ปีแล้ว จึงมีความเสี่ยงต่ำมาก ก็คงจะไม่มีความจำเป็นที่ต้องใส่ Flu B B/Yamagataอีกต่อไป และพยายามที่จะเอาออกจากวัคซีนต่อไป

จากความเห็นดังกล่าว วัคซีนก็น่าจะเหลือ 3 สายพันธุ์ จนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงของไข้หวัดใหญ่ B อีกครั้ง ก็จะเป็นข้อดีสำหรับประเทศไทยเพราะราคาไข้หวัดใหญ่ชนิด 3 สายพันธุ์ มีราคาถูกกว่า ชนิด 4 สายพันธุ์

ความน่ากลัวของไข้หวัดใหญ่ มาก-น้อยขนาดไหน

ติดเชื้อ "ไข้หวัดใหญ่" เสี่ยงกล้ามเนื้อหัวใจ-สมองอักเสบ หมอจิรรุจน์ กุมารแพทย์เชี่ยวชาญโรคระบบหายใจ เผย พบเด็กที่มีกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบจนต้องเข้า ICU รวมแล้ว 4 ราย ภาวะสมองอักเสบ encephalitis 2 ราย และภาวะช็อก จากไซโตไคน์สตรอม 2 ราย

"ไข้หวัดใหญ่" กำลังอยู่ในช่วงของการแพร่ระบาดด้วยความที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่ช่วงฤดูฝน และการเปิดภาคเรียน

อย่างไรก็ดี ประเด็นที่สำคัญมากไปกว่านั้นก็คือ ผลจากการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ซึ่งก่อให้เกิดโรคที่รุนแรงตามมา

อีกความคิดเห็นของทางด้าน นพ.จิรรุจน์ ชมเชย กุมารแพทย์เชี่ยวชาญโรคระบบหายใจ กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Jiraruj Praise โดยมีข้อความระบุเกี่ยวกับการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ว่า

สิ่งที่เราเจอในผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะในเด็กตอนนี้ ไม่ใช่แค่ไข้ไอมีน้ำมูก

หมอจิรรุจน์ ระบุว่า 

• เจอเด็กที่มีกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ จนต้องเข้า ICU รวมแล้ว 4 ราย
• เด็กที่มีภาวะสมองอักเสบ encephalitis 2 ราย
• เด็กที่มีภาวะช็อค จากไซโตไคน์สตรอม 2 ราย

รายล่าสุด ที่ยังอยู่ใน ICU ขณะนี้ มีครบทุกอย่าง คือ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ สมองอักเสบ เส้นประสาทส่วนปลายอักเสบ (GBS) อยู่ในตัวเด็กคนเดียว

ที่กล่าวมาทั้งหมดเป็นคนไข้เด็กโต อายุ 10-14 ปี

ทั้งหมดมีประวัติ ไม่ได้รับวัคซีน ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ช่วงโควิด)

อย่างที่เคยบอก เมื่อไหร่ก็ตามที่ปล่อยให้เกิดการระบาดใหญ่ๆ โดยที่คนยังขาดวัคซีนกัน จำนวนมาก

ก็จะมีผู้ป่วยที่โชคร้าย อาการหนัก เป็นตายพอกัน เกิดขึ้นอยู่เรื่อยๆ

แม้จะคิดว่าเป็นส่วนน้อย เมื่อไปจับเป็นเปอร์เซ็นต์ทางสถิติ แต่หากมันเกิดขึ้นกับใครแล้ว
เรื่องนั้นจะไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยสำหรับครอบครัวนั้นอีกต่อไป

• สวมหน้ากากล้างมือบ่อยๆ
• ช่วยป้องกันการ แพร่กระจายได้
• หยุดเรียนปิดเรียน ในโรงเรียนที่มีการระบาด ช่วยลดการระบาดของโรคได้
• รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี แม้ป้องกันการ ติดเชื้อไม่ได้ แต่ก็สามารถลดความรุนแรงได้

ย้อนอ่านโพสต์ก่อนหน้า "หมอยง" ยังคงส่งความห่วงใยถึงผู้ป่วยจากวายร้ายโควิด-19

โควิด 19  การติดเชื้อร่วมกับไข้หวัดใหญ่
ยง ภู่วรวรรณ
ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ 
18 ตุลาคม 2566

เมื่อมีการระบาดด้วยโรคทางเดินหายใจเกิดขึ้นพร้อมๆกันหลายๆชนิด จึงมีความเป็นไปได้ที่จะติดเชื้อพร้อมกัน มากกว่า 1 ชนิด เช่นการติดเชื้อโควิด 19  ร่วมกับไข้หวัดใหญ่

จากการติดตามในการตรวจทางห้องปฏิบัติการในผู้ป่วย ในช่วงที่มีการระบาดของโรคทางเดินหายใจทั้งโควิด 19  และไข้หวัดใหญ่อย่างมาก การตรวจพบเชื้อทั้ง 2 ชนิดนี้ ในคนคนเดียวกัน มีความเป็นไปได้โดยเฉพาะ ในการระบาดของกลุ่มคนหมู่มาก และเกิดจากเชื้อทั้ง 2 ตัวนี้พร้อมกัน

ในการตรวจวินิจฉัย ในบางกรณีอาจจะจำเป็นต้องตรวจเชื้อหลายตัวพร้อมกัน เพื่อให้ทราบถึงการติดเชื้อร่วมกัน ถ้ามีความสงสัย  ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง บางครั้งในฤดูกาลนี้ อาจจะต้องสุ่มตรวจเชื้อทั้งสอง คือทั้งไข้หวัดใหญ่และโควิด 19  เพื่อให้การรักษาที่ถูกต้อง เพราะโรคทั้ง 2 นี้ มียารักษา

อย่างไรก็ตามจากการที่เห็นและติดตาม ผู้ป่วยหลายรายที่ติดเชื้อพร้อมกัน ความรุนแรงของโรคไม่ได้แสดงอาการเด่นชัดว่า รุนแรงขึ้น คงจะต้องติดตามการศึกษาเพิ่มขึ้น