แพทย์เผยความเสี่ยงป่วย"เบาหวาน" จากภาวะ"Long COVID" พบทั้งเด็ก-ผู้ใหญ่

30 สิงหาคม 2565 โควิดวันนี้ พบป่วยเบาหวาน จากภาวะ “Long COVID” พบทั้งในผู้ใหญ่และเด็ก ล่าสุด “หมอธีระ” รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ผ่านกลุ่มเฟซบุ๊ก "Long COVID Thailand" ระบุถึงความเสี่ยง Long COVID ทำให้เป็น “เบาหวาน” มีเนื้อหาดังนี้

 

...ความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน หลังติดเชื้อโรคโควิด-19

เป็นที่ทราบกันจากงานวิจัยก่อนหน้านี้แล้วว่า หลังจากติดเชื้อโรคโควิด-19 ไปแล้ว จะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังต่างๆ ตามมา ทั้งความผิดปกติของสมองและระบบประสาท ระบบหัวใจและหลอดเลือด ระบบทางเดินหัวใจ ระบบสืบพันธุ์ ระบบทางเดินอาหาร และอีกเรื่องที่สำคัญคือ ระบบต่อมไร้ท่อ
 

สำหรับระบบต่อมไร้ท่อนั้น เรื่องสำคัญที่ควรใส่ใจตนเองหลังติดเชื้อมาแล้วคือ ความเสี่ยงภาวะ Long COVID ที่จะเกิดโรคเบาหวานที่จะเพิ่มขึ้น ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่

• เด็กที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 จะเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 (IDDM) เพิ่มขึ้นกว่าเด็กที่ไม่ติดเชื้อถึง 166% หรือ 2.66 เท่า

• ผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 (NIDDM) สูงกว่าคนทั่วไปที่เคยมีประวัติดิดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนจากสาเหตุอื่นๆ ถึง 28% หรือ 1.28 เท่า
   

ทั้งนี้หากเปรียบเทียบอัตราอุบัติการณ์เบาหวานชนิดที่ 2 ที่เกิดขึ้นในผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 กับอัตราในผู้ใหญ่ทั่วไปที่มีอายุเฉลี่ยพอๆ กัน ซึ่งเคยสำรวจในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใต้ของเยอรมันเมื่อปี 2010 จะพบว่าเกิดเบาหวานมากกว่าถึง 81% หรือ 1.81 เท่า

ความรู้ทางการแพทย์ในปัจจุบันนี้ ประเมินว่าอาจเกิดจาก 2 กลไกหลักคือ

• หนึ่ง การที่ไวรัสโรคโควิด-19 นั้นเข้าไปโจมตีที่เบต้าเซลล์ในตับอ่อนโดยตรงตอนช่วงที่มีการติดเชื้อ (direct viral damage)
• สอง หลังจากการติดเชื้อมาแล้ว กระตุ้นให้เกิดกระบวนการอักเสบในร่างกาย (inflammatory process) ที่ทำให้เกิดการทำลายเซลล์ตับอ่อนในระยะเวลาต่อมา

ทั้งนี้ยังไม่สามารถฟันธงได้ว่าเกิดจากกลไกใดกลไกหนึ่ง หรือทั้งสองร่วมกัน และยังไม่สามารถทราบได้ว่าความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน ภายหลังจากที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 นั้นจะมีการเพิ่มขึ้น เท่าเดิม หรือลดลง ในการระบาดจากไวรัสโรคโควิด-19 ที่ต่างสายพันธุ์กันหรือไม่ มากน้อยเพียงใด และความเสี่ยงนั้นจะคงอยู่ยาวนานไปเท่าใดเมื่อเทียบกับคนทั่วไป จำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม และติดตามกันต่อไป

 

แต่ที่ทราบตอนนี้คือ คนที่ติดเชื้อมาก่อน จะเสี่ยงต่อโรคเบาหวานมากขึ้นกว่าคนทั่วไป ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ และไม่ว่าจะติดเชื้อตอนแรกจะมีอาการน้อยหรือรุนแรงก็ตาม

หากแปรความรู้ที่มี ไปสู่คำแนะนำในการปฏิบัติตัวสำหรับประชาชน คงพอจะแนะนำได้ว่า หลังจากที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 แล้ว ควรหมั่นประเมินสุขภาพของตนเอง สังเกตอาการผิดปกติต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นจาก ภาวะ Long COVID ทั้งร่างกาย ความคิด อารมณ์ และควรไปตรวจสุขภาพเป็นระยะตามสมควรด้วย

 

ดังนั้นการป้องกันตัวไม่ให้ติดเชื้อย่อมดีที่สุด 

...การใส่หน้ากากอย่างถูกต้องสม่ำเสมอ จะช่วยลดความเสี่ยงลงไปได้มาก...

อ้างอิง
1. Rangu R et al. Does diabetes risk after SARS-CoV-2 infection depend on the viral variant? Diabetes Research and Clinical Practice. 28 August 2022.
2. Rathmann W et al. Incidence of newly diagnosed diabetes after Covid-19. Incidence of newly diagnosed diabetes after Covid-19. Diabetologia. 16 March 2022.
3. Boehme MWJ et al. Prevalence, incidence and concomitant co-morbidities of type 2 diabetes mellitus in South Western Germany - a retrospective cohort and case control study in claims data of a large statutory health insurance. BMC Public Health. 2015:15;855.
4. Barrett CE, Koyama AK, Alvarez P, et al. Risk for Newly Diagnosed Diabetes >30 Days After SARS-CoV-2 Infection Among Persons Aged <18 years — United States, March 1, 2020–June 28, 2021. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. ePub: 7 January 2022.