จี้ มท.-กรมประมง ยึดคำสั่งศาล ประกาศภัยพิบัติปลาหมอคางดำ 19 จว.

9 กันยายน 2569 ที่รัฐสภา นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน นำทีม สส.พรรคประชาชนในพื้นที่แพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ แถลงข่าวภายหลังศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาให้กรมประมง โดยอธิบดีกรมประมง ต้องควบคุมป้องกันแก้ไข และระงับยับยั้งการขยายพันธุ์ หรือแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ในพื้นที่การแพร่ระบาด ภายใน 180 วัน 

นายณัฐชา กล่าวว่า เมื่อวานนี้ ( 8 ก.ย.69 ) มีคำพิพากษาศาลปกครองกลาง จำนวน 120 หน้า และได้มีคำสั่งอย่างชัดเจนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการแก้ไขสถานการณ์เพื่อระงับยับยั้งและป้องกันแก้ไขการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ตามประกาศของกรมประมง เรื่องกำหนดพื้นที่การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ปี 67 ลงวันที่ 15 ส.ค. 2567 ซึ่งเป็นการประกาศของกรมประมง ที่ประกาศพื้นที่แพร่ระบาดเอาไว้ 19 จังหวัด

นอกจากนี้ ศาลปกครองกลางยังมีคำสั่งให้ประกาศเขตภัยพิบัติเร่งด่วนในจังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งเป็นจังหวัดที่กลุ่มชาวบ้านกว่า 1,400 คน ได้รวมตัวกันยื่นฟ้อง 16 หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องไปยังศาลปกครอง

โดยในวันที่ 14 ก.ย. 69 ศาลแพ่งจะนัดฟังคำสั่งอุทธรณ์ กรณีที่ประชาชนร่วมกับสภาทนายความ ฟ้องบริษัทเอกชนที่เป็นผู้นำเข้าปลาหมอคางดำในราชอาณาจักร 

“นี่ถือเป็นชัยชนะของชาวบ้านเล็กๆ ที่เป็นจุดเริ่มต้น แต่ยังไม่จบเท่านี้ เรายังคงเดินหน้าต่อ”

นายณัฐชา กล่าวต่อว่า พรรคประชาชน ได้มอบหมายให้ นายบุญเลิศ แสงพันธุ์ สส.สมุทรปราการ พรรคประชาชน เฝ้าระวังและติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด พร้อมรวบรวมข้อมูลเพื่อช่วยเหลือประชาชนใน 19 จังหวัด และติดตามยื่นเรื่องเข้าสู่การพิจารณาในสภาต่อไป โดยคณะกรรมาธิการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย (ปภ.) ที่มีนายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน เป็นประธาน เตรียมที่จะนำคำสั่งศาลปกครองกลางเข้าพิจารณา พร้อมกับทำหนังสือเพื่อส่งไปยังจังหวัดต่างๆ ที่มีการประกาศเขตแพร่ระบาดโดยกรมประมง

ทั้งนี้ พรรคประชาชน จะติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากมีแนวปฏิบัติคำสั่งศาลปกครองกลางเป็นที่เรียบร้อยแล้ว หากหน่วยงานไม่มีการอุทธรณ์ในคำสั่งนี้ ก็จะมีการประกาศบังคับใช้ต่อไป 

ขณะที่ก่อนหน้านี้กรมประมงได้ออก 7 มาตรการปราบปลาหมอคางดำ งบประมาณ 450 ล้านบาท แต่ก็ไม่สามารถดำเนินการตามมาตรการดังกล่าวได้ เนื่องจากไม่ได้ถูกบังคับใช้ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ปล่อยปละละเลยทำให้สถานการณ์รุนแรงมากยิ่งขึ้น มีเพียงการอนุมัติวงเงิน 90 กว่าล้านจากงบประมาณกลาง ซึ่งสามารถรับซื้อปลาหมอคางดำได้เพียงครั้งคราวไม่สามารถแก้ไขปัญหาทั้งระบบได้ ตนได้ปรึกษากับนายภัทรพงษ์ ในฐานะประธาน กมธ.ปภ. สภาผู้แทนราษฎร จะฟ้องมาตรา 157 กับจังหวัดที่ปล่อยปละละเลย และกรมประมง

ในชั้นการพิจารณางบประมาณปี 70 ตนได้สอบถามผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ถึงประเด็นปลาหมอคางดำ ซึ่งได้รับคำตอบว่าปลาชนิดนี้มีมายาวนานไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ส่วนผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม ก็ระบุว่ามีการส่งตรวจแล้ว ซึ่งตามเกณฑ์จะต้องเจอ 10 ตัว แต่ทุกครั้งที่ไปตรวจเจอเพียง 8 ตัว จึงไม่สามารถประกาศได้ ส่วนผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ ไม่ได้ตอบคำถาม ซึ่งหากผู้นำสูงสุดใน 3 จังหวัด มีวิธีการคิดเช่นนี้ ก็ไม่สามารถประกาศเขตภัยพิบัติเพื่อช่วยประชาชนได้

เราจะเอาแนวบรรทัดฐานคำสั่งศาลปกครองกลางเป็นแนวปฏิบัติ สิ่งที่ทำได้ทันทีคือจังหวัดที่มีการระบาดควรประกาศเขตภัยพิบัติ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกร ทั้งนี้หลังจากที่กรมประมงเห็นคำสั่งของศาลปกครองกลาง ควรปรับปรุงการใช้งบประมาณ 4,800 ล้านบาท ในปีงบ 70 เพื่อระงับยับยั้งสถานการณ์ หากไม่ทำอะไรเลยก็จะเท่ากับการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งศาลปกครองกลาง ที่ระบุว่า ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยเหลือบรรเทาสถานการณ์ให้กับผู้เดือดร้อนก่อน

นายบุญเลิศ กล่าวว่า เมื่อวาน( 8 ก.ย.69 ) ถือเป็นข่าวดีของจังหวัดสมุทรสงคราม แต่จังหวัดอื่นๆ อีก 19 จังหวัดก็เข้าข่ายประกาศเป็นเขตภัยพิบัติ โดยขอยืนยันว่าปลาหมอคางดำ ถือเป็นความเดือดร้อนหลายปี จังหวัดสมุทรปราการไม่เคยละเลยประเด็นนี้ ตนเคยยื่นหนังสือถึงมือนายกรัฐมนตรีปลายปี 2568  ซึ่งนายกฯ ระบุว่า จะมีการเรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาหารือ โดยภายหลังการเลือกตั้ง ตนได้มีการยื่นหนังสือถึงนายกฯ อีกครั้ง พร้อมกับมีการพูดคุยกับนายกฯ เมื่อวันที่ 2 ก.ย.ที่ผ่านมา โดยขอให้กรมประมงทบทวนการประกาศเขตภัยพิบัติ เนื่องจากหลักเกณฑ์สุ่มตรวจจำนวนปลาหมอคางดำ ไม่ได้เข้าเกณฑ์เท่าที่ควร 

ทั้งนี้ ขอให้เพื่อน สส.ต่างพรรคออกมาเรียกร้องสิทธิ์ให้ประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อน ให้ได้เงินเยียวยาและประกาศเป็นเขตภัยพิบัติ อย่านิ่งเฉย

ด้าน นายอานุภาพ ลิขิตอำนวย สส.สมุทรสงคราม พรรคประชาชน กล่าวว่า นับว่าเป็นหมุดหมายที่ดีเป็นการเริ่มต้นเหมือนหยาดน้ำฝนมาช่วยชโลมใจของเกษตรกรที่ทำเพาะเลี้ยง เพราะเรื่องนี้เราต่อสู้มาอย่างยาวนาน โดยขอให้นายกฯ ในฐานะ รมว.มหาดไทย ประกาศพื้นที่จังหวัดสมุทรสงครามเป็นเขตภัยพิบัติ เพื่อให้เกษตรกรได้รับเงินชดเชยเยียวยา โดยไม่ต้องรอให้ประชาชนมาฟ้องศาลเช่นนี้ 

นางนฤมาศ เปี่ยมบัณฑิต สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย กล่าวว่า 2 ปีแล้ว อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และกรุงเทพมหานคร ประกาศเขตภัยพิบัติหมอคางดำ แต่ไม่มีจังหวัดใดที่จะประกาศเขตภัยพิบัติทั้งที่เข้าเกณฑ์ ยกเว้นจังหวัดสมุทรสงคราม ที่ประกาศตามที่ศาลปกครองพิพากษา โดยปัญหาที่ผ่านมาหลายจังหวัดไม่กล้าประกาศ เนื่องจากกลัวไม่เข้าเกณฑ์ โดยเฉพาะจังหวัดชลบุรี ซึ่งไม่ใช่พื้นที่เพาะเลี้ยง แต่เป็นทะเลเปิด ยากต่อการประเมินความเสียหาย 

แม้จะมีการประกาศให้ใช้เงินนอกหลักเกณฑ์ได้ กรณีได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ แต่ไม่มีจังหวัดใดที่กล้าประกาศเขตภัยพิบัติ จึงขอตั้งคำถามถึงนายกฯ ว่าเป็นการละเลยการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่หรือไม่ เพราะการประกาศเขตภัยพิบัติและการเยียวยาสามารถทำได้ตามเกณฑ์ จึงขอให้ผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรีเร่งประกาศภัยพิบัติ เพื่อให้ประชาชนได้รับการเยียวยา