การอภิปรายในสภาเมื่อวานนี้ "ข่าวข้นคนข่าว" ได้สรุปประเด็นปัญหาออกเป็น 3 มิติหลัก ดังนี้:
- -ปัญหาเก่า: ไฟใต้ 22 ปี ใช้งบกว่า 5 แสนล้านบาท แต่ปัญหายังไม่จบ
- -ปัญหาปัจจุบัน (รัฐบาลนี้): จัดการปัญหาความไม่สงบไร้เอกภาพ, ขาดนโยบายที่ชัดเจน, โอนถ่ายภารกิจถอนทหารและยกเลิกกฎหมายพิเศษไม่สำเร็จ, การพูดคุยเจรจาหยุดชะงัก รวมถึงดีลลับอินโดนีเซียที่ยังไม่มีความชัดเจน
- -ปัญหาใหม่: นายกฯ ขาดความใส่ใจและไม่เข้าใจโครงสร้างการแก้ปัญหา, ฝ่ายความมั่นคงวิจารณ์หนักเรื่อง "เอกภาพ 3 ฝ่าย" และภาพงานเลี้ยงสังสรรค์ "ขุนพลหย่อนใจ ปลายขวานยังระอุ" ที่ทำให้หลายฝ่ายรับไม่ได้
สส.ชั้นครูตรวจการบ้าน ยุคการทหารนำการเมือง? บรรดาสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชั้นครูที่เคยมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาชายแดนใต้ ได้ตั้งคำถามพุ่งเป้าไปที่นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ในประเด็นที่ตอบได้ยาก
นายจาตุรนต์ ฉายแสง อดีตประธาน กมธ.วิสามัญสันติภาพชายแดนใต้ ชี้ว่าเหตุป่วน 22-23 ส.ค. สะท้อนปัญหาความเห็นเชิงนโยบายที่แตกต่างกัน ระหว่างจุดยืนของนายกฯ ที่ไม่ปิดประตูเจรจา กับฝ่ายความมั่นคงที่ให้น้ำหนักกับการปราบปราม พร้อมตั้งคำถามว่าตราบใดที่อำนาจยังอยู่กับฝ่ายความมั่นคงเด็ดขาดและใช้กฎหมายพิเศษ 3 ฉบับ ยุทธศาสตร์ "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" ก็ไม่มีวันสำเร็จ
นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตนายกรัฐมนตรี ตั้งคำถามสุดแหลมคมเรื่องงานข่าว พร้อมทวงถามคดียิง สส. และเคส "ยิงจาก ฮ." ที่นายกฯ อ้างว่าไม่มีอำนาจตั้งกรรมการตรวจสอบ พร้อมจี้ถามซ้ำว่าทุกวันนี้ "การเมืองยังนำการทหาร" อยู่จริงหรือไม่
ทั้งนี้ นายกรัฐมนตรี อนุทินได้เลือกตอบโต้เฉพาะ "หัวหน้าเท้ง" ที่อภิปรายเรื่องงบดับไฟใต้ 5 แสนล้านบาทเท่านั้น
"พ.ต.อ.ทวี" ชงเลือกตั้ง "เลขาฯ ศอ.บต." นับหนึ่งดับไฟใต้
เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สส.แบบบัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ได้อภิปรายเสนอโมเดลแก้ปัญหาไฟใต้ว่า สิ่งที่ผ่านมาเราประสบความสำเร็จเรื่องการบูรณาการพลเรือน ตำรวจ และทหาร แต่ล้มเหลวเรื่องงบบูรณาการ กอ.รมน. ที่ดึงกำลังพลจากหน่วยต่างๆ ไปรวมกันเพื่อเบิกงบประมาณ
พ.ต.อ.ทวี เสนอว่าทางออกต้องแก้ด้วยรัฐศาสตร์และการกระจายอำนาจ ลดความรวมศูนย์ และทำให้ชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็งขึ้น ด้วยการ "เลือกตั้งเลขาธิการ ศอ.บต. แบบกึ่งสรรหา" โดยให้มีการสรรหาบุคคลจำนวนหนึ่ง แล้วให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้เลือก เพื่อให้ได้คนในพื้นที่ที่รู้จริง ไม่ใช่ยัดเยียดคนทำงานระยะสั้นเข้ามาแล้วย้ายออก ทำให้ประชาชนต้องเผชิญกับความเจ็บปวดซ้ำซาก