กกต.แจง ม.96(4) ไม่ใช้กับการเลือก สว.67 ชี้ สว.200 คนละระบบ

31 สิงหาคม 2569 กกต.ออกแถลงการณ์ชี้แจง กรณีข้อสงสัยเกี่ยวกับการนำกฎหมายมาใช้ในกระบวนการ (เลือก สว.67) เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง หลังมีความสับสนเรื่องเกณฑ์คะแนนตาม (มาตรา96) ซึ่งเป็นบทเฉพาะกาลของการได้มาซึ่ง สว. 250 คน วาระเริ่มแรก พร้อมยืนยันว่า การคัดเลือก (สว.200 คน) ชุดใหม่ ดำเนินการตามระบบผู้สมัครเลือกกันเองตามมาตรา 42 อย่างถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้


สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ชี้แจงกรณีมีการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับ มาตรา 96 (4) แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 โดยระบุว่า หากผู้สมัครไม่ได้รับคะแนนเลือก มีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 อาจต้องมีการเลือกใหม่นั้น

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ขอชี้แจงว่า มาตรา 96 เป็นบทบัญญัติในบทเฉพาะกาล สำหรับการได้มาซึ่ง สว. ในวาระเริ่มแรก มิใช่หลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับกับการเลือก สว. ปี 2567 โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. การได้มาซึ่ง สว. วาระเริ่มแรก จำนวน 250 คน เป็นกระบวนการตามที่กำหนดไว้ในบทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 และที่มาของบทบัญญัติตามมาตรา 96 (1) - (4)

2. การเลือก สว. ปี 2567 จำนวน 200 คน เป็นการเลือกตามระบบที่กฎหมายกำหนด โดยใช้วิธี “ผู้สมัครเลือกกันเอง” แบ่งเป็น 20 กลุ่ม และเลือก 3 ระดับ ได้แก่ ระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และระดับประเทศ โดยการเลือกระดับประเทศดำเนินการตาม มาตรา 42 แห่ง พ.ร.ป. ว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561

ดังนั้น การนำหลักเกณฑ์ตามบทเฉพาะกาล มาตรา 96 (4) มาอ้างว่าหากผู้สมัครไม่ได้รับคะแนนเลือก มีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 จะต้องจัดการเลือกใหม่ในการเลือก สว. ปี 2567 จึงไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนด เนื่องจากมาตรา 96 เป็นบทบัญญัติในบทเฉพาะกาล ที่ใช้กับการได้มาซึ่ง สว. ในวาระเริ่มแรก จำนวน 250 คน ซึ่งเป็นคนละช่วงเวลา และคนละระบบกับการเลือก สว. ปี 2567 จำนวน 200 คน

ทั้งนี้ การที่มาตรา 96 (4) ไม่ใช้บังคับกับการเลือก สว. ปี 2567 มิได้หมายความว่า กระบวนการเลือก สว. ปราศจากการตรวจสอบ โดยในการเลือก สว. ระดับประเทศเมื่อปี 2567 สำนักงาน กกต. ได้จัดให้มีจุดรับเรื่องร้องเรียน เจ้าหน้าที่สืบสวนเพื่อรับเรื่องและตรวจสอบข้อเท็จจริง ตลอดจนผู้สังเกตการณ์การเลือก สว. เพื่อรับข้อมูล ข้อร้องเรียน และพยานหลักฐานเกี่ยวกับการทุจริตหรือการกระทำที่อาจฝ่าฝืนกฎหมาย และดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้การเลือก สว. เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

สรุปง่าย ๆ สว. 250 คน → วาระเริ่มแรก → ใช้บทเฉพาะกาล → มีมาตรา 96 สว. 200 คน ปี 2567 → ระบบผู้สมัครเลือกกันเอง → 20 กลุ่ม → ใช้มาตรา 42 เป็นหลัก “คนละช่วง คนละระบบ คนละหลักเกณฑ์”