คลอดแล้ว "พ.ร.บ.อำนวยความสะดวกฯ" ฉบับใหม่ บังคับราชการปรับตัว ให้บริการปชช.

9 กรกฎาคม 2569  ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม ที่ผ่านมา "ราชกิจจานุเบกษา"  เผยแพร่ ประกาศใช้พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตและการให้บริการแก่ประชาชน พ.ศ. 2569 ยกเลิกฉบับปี 2558  

โดยมีวัตถุประสงค์ มุ่งปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัยและขับเคลื่อนสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลเต็มรูปแบบ กฎหมายใหม่นี้บังคับให้ทุกหน่วยงานรัฐต้องปฏิรูปการทำงาน บูรณาการฐานข้อมูลร่วมกัน และอำนวยความสะดวกให้ประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

สำหรับสาระสำคัญ ของ พ.ร.บ. อำนวยความสะดวกฯ ฉบับใหม่

•ห้ามเรียกสำเนาเอกสาร:หน่วยงานรัฐห้ามเรียกเอกสารต้นฉบับหรือสำเนาที่รัฐเป็นผู้ออกเอง

•ระบบอนุญาตโดยปริยาย: หากเจ้าหน้าที่พิจารณาคำขอไม่เสร็จตามเวลา ให้ถือว่าอนุญาตทันทีในกิจการที่ไม่มีความเสี่ยงสูง

•ต่ออายุแค่จ่ายเงิน:ประชาชนสามารถต่ออายุใบอนุญาตต่อเนื่องได้ด้วยการชำระค่าธรรมเนียม แทนการยื่นคำขอใหม่

•มีศูนย์รับคำขอกลาง:จัดตั้งระบบอิเล็กทรอนิกส์กลางรองรับการยื่นคำขอและบริการแบบจุดเดียวเบ็ดเสร็จ

•กำหนดเวลาชัดเจน: เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งผลภายใน 7 วันหลังพิจารณาเสร็จ หรือแจ้งเหตุล่าช้าทุก 15 วันหากยังไม่เสร็จ

•เปิดช่องทางด่วนพิเศษ: ประชาชนที่มีความจำเป็นเร่งด่วน สามารถขอรับบริการพิเศษแบบเร่งด่วนได้โดยจ่ายค่าใช้จ่ายเพิ่ม

กฎหมายฉบับนี้จะมีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 180 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา (ประกาศ ณ วันที่ 8 กรกฎาคม 2569). เว้นแต่หมวด 1 บททั่วไป และมาตรา 38 วรรคสอง ที่มีผลบังคับใช้ทันที  เพื่อให้หน่วยงานรัฐเตรียมความพร้อมและจัดทำคู่มือสำหรับประชาชนให้แล้ว เสร็จภายใน 180 วัน

วันเดียวกัน  นางสาวรัชดา ธนาดิเรก โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาและการให้บริการแก่ประชาชน พ.ศ. 2569 ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลใช้บังคับเต็มรูปแบบตั้งแต่วันที่ 4 มกราคม 2570 เป็นต้นไป

ทั้งนี้ หน่วยงานของรัฐต้องเริ่มเตรียมการเพื่อปฏิบัติตามกฎหมายฉบับใหม่นี้แล้วตั้งแต่วันนี้ เช่น การปรับปรุงคู่มือประชาชน เป็นต้น นับเป็นการขับเคลื่อนนโยบายสำคัญของรัฐบาลที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้แถลงต่อรัฐสภาไว้ว่า จะปฏิรูประบบราชการให้เป็น “รัฐอำนวยความสะดวก” ลดภาระประชาชนและภาคธุรกิจ

รวมทั้งผลักดันร่างกฎหมายฯ ซึ่งเป็นระบบหลัก (Super license) ให้แล้วเสร็จและมีผลบังคับใช้ภายใน 180 วัน ซึ่งรัฐบาลสามารถดำเนินการได้ตามที่ให้คำมั่นไว้ สะท้อนแนวทางการทำงานแบบ “พูดแล้วทำ”

นางสาวรัชดา กล่าวว่า พระราชบัญญัติฉบับนี้มีเป้าหมายสำคัญในการยกระดับการให้บริการภาครัฐ โดยกำหนดกรอบระยะเวลาการดำเนินงานในแต่ละขั้นตอนให้ชัดเจน ลดขั้นตอนและเอกสารที่ซ้ำซ้อน นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการอนุญาตและการให้บริการ เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานของรัฐ และกำหนดให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลยพินิจเฉพาะเท่าที่จำเป็น

หัวใจสำคัญคือระบบ Super License หรือระบบใบอนุญาตหลัก ที่ช่วยให้ผู้ประกอบการยื่นคำขอเพียงครั้งเดียว ระบบจะเชื่อมโยงการออกใบอนุญาตหลักและใบอนุญาตที่เกี่ยวข้อง ลดภาระด้านเอกสาร ค่าใช้จ่าย และระยะเวลาในการติดต่อราชการ

นอกจากนั้นยังมีมาตรการสำคัญอีกได้แก่ ระบบการจ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อต่ออายุใบอนุญาตอัตโนมัติแทนการยื่นขออนุญาตแบบเดิม และช่องทาง fast track สำหรับการติดต่อรับบริการจากรัฐในบางประเภท เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อเพิ่มความสะดวกในการประกอบธุรกิจ และช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

นายกฯ สั่งเร่งปรับการทำงานรับกฎหมายใหม่

นางสาวรัชดา กล่าวว่า นายกรัฐมนตรีได้กำชับให้ทุกกระทรวงและหน่วยงานของรัฐเร่งประชาสัมพันธ์ พร้อมเร่งปรับปรุงกระบวนการทำงานให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติฉบับใหม่ เพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์จากการบริการภาครัฐที่สะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ นายกรัฐมนตรีเข้าใจว่าในช่วงเปลี่ยนผ่านอาจยังมีบางหน่วยงานที่อยู่ระหว่างการปรับปรุงระบบและกระบวนการปฏิบัติงาน จึงได้สั่งการให้ทุกส่วนราชการเร่งรัดการดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติฯ อย่างเคร่งครัด เพื่อให้การปฏิรูประบบราชการเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม และประชาชนได้รับบริการที่มีมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ

เป้าหมายสำคัญในการปฏิรูปกฎหมายของไทย คือ การยกระดับระบบกฎหมายไทยไปสู่ระบบสากลมากขึ้น เพื่อเปลี่ยนจากระบบกฎหมายแบบเดิมที่ใช้การควบคุมผ่านการอนุมัติ อนุญาต (Pre-audit) ซึ่งเน้นการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่และสร้างภาระให้ภาคเอกชน ไปสู่มาตรฐาน OECD ที่เน้นระบบการตรวจสอบภายหลัง (Post-audit) และการมีส่วนร่วมของประชาชน (Public Consultation)

“การมีผลใช้บังคับของพระราชบัญญัติฉบับนี้ ถือเป็นอีกหนึ่งผลงานสำคัญในช่วง 90 วันแรกของรัฐบาล ที่สะท้อนการขับเคลื่อนนโยบายจากคำประกาศสู่การปฏิบัติจริง ตามแนวคิดพูดแล้วทำ และการปฏิรูประบบราชการให้เป็นรัฐอำนวยความสะดวกที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง ลดภาระการติดต่อราชการ เพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการของภาครัฐ และสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการประกอบอาชีพ การลงทุน และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ” นางสาวรัชดา กล่าว

 

 

คลิกอ่านฉบับเต็ม>>> พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกฯ  2569