นพดล อินนา นำทีมรุกรัฐบาลฉีก MOU43-44 แฉ 26 ปีเจรจาอัมพาต

15 เมษายน 2569 มีรายงานว่า ประเด็นเขตแดนและพื้นที่ทับซ้อนไทย-กัมพูชา กลับมาเป็นจุดโฟกัสทางการเมืองอีกครั้ง เมื่อรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล บรรจุไว้ในนโยบายที่แถลงต่อรัฐสภา แต่ไม่ฟันธงชัดๆ ว่าจะยกเลิก MOU43 และ MOU44 หรือไม่

 

ขณะที่การแบ่งงานตามคลัสเตอร์ที่แบ่งให้ รองนายกฯ และรมว.ต่างประเทศ สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รับผิดชอบกลุ่มภารกิจที่ 6 กลุ่มภารกิจความมั่นคงและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยกลุ่มภารกิจนี้รับผิดชอบด้านการรักษาความมั่นคงและอธิปไตยของชาติ เสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีกับต่างประเทศ การยกเลิกบันทึกความเข้าใจที่ไม่มีความคืบหน้าในการดำเนินการ

จะเห็นได้ว่าแม้จะพูดถึงการยกเลิกบันทึกความเข้าใจที่ไม่มีความคืบหน้า แต่ก็ไม่ได้ระบุชัดๆ ว่าเป็น MOU44 ที่ทำกันระหว่างไทยกับกัมพูชา

 

ร้อนถึงวุฒิสภา(สว.) ต้องขยับบทบาทเชิงรุก ภายใต้การนำของ ผศ.ดร.นพดล อินนา ประธานกรรมาธิการวิสามัญฯ ที่ออกมาเปิดข้อมูลชุดสำคัญจากการลงพื้นที่ 7 จังหวัดชายแดน แฉพฤติกรรมละเมิดอธิปไตยซ้ำซาก พร้อมมติเอกฉันท์ชงรัฐบาลฉีก MOU 2543 และ 2544 ระบุเป็นเครื่องมือที่ "ล้มเหลว-อัมพาต" มากว่า 2 ทศวรรษ

 

โดยในการประชุมรัฐสภาก่อนหยุดยาวสงกรานต์ ผศ.ดร.นพดล อินนา ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาข้อดีข้อเสียการยกเลิก MOU 2543 และ MOU 2544 ได้อภิปรายสนับสนุนนโยบายรัฐบาล (ข้อ 9.2) โดยยืนยันว่าคณะกรรมาธิการฯ มี "มติเป็นเอกฉันท์" ให้รัฐบาลเร่งยกเลิก MOU 2544 ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทับซ้อนทางทะเล (OCA)

    

 

โดยมีสาระสำคัญที่เคยแถลงไว้เมื่อเดือนธันวาคม 2568 ชี้ให้เห็นว่า การคงอยู่ของบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ไม่ได้ช่วยให้การเจรจาคืบหน้า แต่กลับกลายเป็นเงื่อนไขที่ทำให้ไทยเสียเปรียบในเชิงกฎหมายระหว่างประเทศและการบริหารจัดการทรัพยากรพลังงาน

   

ประเด็นที่แหลมคมที่สุดคือ ข้อเสนอให้ยกเลิก MOU 2543 ซึ่ง ผศ.ดร.นพดล กางหลักฐานจากการลงพื้นที่เชิงลึกใน 7 จังหวัดชายแดน (จันทบุรี, ตราด, บุรีรัมย์, สุรินทร์, สระแก้ว, ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี) ร่วมกับข้อมูลจากกองทัพและกระทรวงการต่างประเทศ พบวิกฤตการณ์ที่สรุปได้ ดังนี้ การรุกคืบอธิปไตย พบข้อมูลกัมพูชาส่งมวลชนบุกรุกพื้นที่ไทยหลายร้อยครั้ง แม้มีการทักท้วงตามกลไก MOU แต่ฝ่ายกัมพูชามักเพิกเฉยและเดินหน้าสร้างข้อเท็จจริงใหม่ในพื้นที่

  

 

ชนวนเหตุความรุนแรง จากเจตนารมณ์เดิมที่หวังลดความขัดแย้ง แต่ในทางปฏิบัติกลับนำไปสู่การปะทะด้วยอาวุธหนักในปี 2564 และล่าสุดในปี 2568 ส่งผลให้ประชาชนกว่าแสนคนต้องอพยพ มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก

  

 กลไกเจรจา "อัมพาต" ตลอด 26 ปี การปักปันเขตแดนคืบหน้าเพียง 60% ของขั้นตอนที่ 1 (จากทั้งหมด 5 ขั้นตอน) ตาม TOR 2546 สะท้อนว่าเครื่องมือนี้ใช้ไม่ได้ผลจริง

 

บริบทพื้นที่เปลี่ยนไป หลังเหตุปะทะปี 2568 ทหารไทยสามารถทวงคืนพื้นที่รุกล้ำ เช่น บริเวณบ้านหนองจาน และหนองหญ้าแก้ว จ.สระแก้ว กลับมาได้ ทำให้สถานการณ์ในพื้นที่ไม่ตรงกับเงื่อนไขเดิมที่ระบุไว้ใน MOU

    

"ไทยพยายามรักษาสัญญาตาม MOU 2543 แต่กัมพูชากลับละเมิดหลายครั้ง... การคงอยู่ของเครื่องมือนี้จึงไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันอีกต่อไป" ผศ.ดร.นพดล ระบุ

 

ไม่เพียงแต่การเสนอแนะในสภา แต่ช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ผศ.ดร.นพดล ในบทบาทประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาฝ่ายกิจการต่างประเทศของวุฒิสภา ได้เรียกประชุมนัดแรกเพื่อวางหมาก “การทูตรัฐสภาเชิงรุก” (Proactive Parliamentary Diplomacy) โดยมีข้อสรุปที่น่าสนใจดังนี้

 

เชิญเอกอัครราชทูต 10 ประเทศ : เตรียมเชิญทูตต่างประเทศประจำประเทศไทยเข้ารับฟังการชี้แจงข้อเท็จจริงและเหตุผลที่ไทยจำเป็นต้องยกเลิก MOU ทั้ง 2 ฉบับ เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดในเวทีโลก

   

เชื่อมโยงสหภาพรัฐสภา (IPU) วางแผนขับเคลื่อนให้สอดรับกับยุทธศาสตร์ IPU ปี 2570-2574 เพื่อหาเสียงสนับสนุนจากสมาชิก 183 ประเทศ

 

กรอบเจรจาใหม่ เสนอให้รัฐบาลทิ้งกรอบเดิมที่ล้มเหลว แล้วหันไปยึดถือ “ข้อ 2 ของแถลงการณ์ร่วมฉบับวันที่ 27 ธันวาคม 2568” เป็นจุดเริ่มต้นการเจรจาเขตแดนทางบกถาวร

  

การเคลื่อนไหวของวุฒิสภาครั้งนี้ นำโดยบุคคลสำคัญ อาทิ นายรัตน์ อยู่ภักดี, นายอมรศักดิ์ กิจธนานันท์ และนายเกียรติชาย ไมตรีวงษ์ ถือเป็นการส่งสัญญาณแรงไปยังรัฐบาลว่า ถึงเวลาต้องปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์ชายแดนบนพื้นฐานของ "ความจริงใจและการเคารพอธิปไตย" ที่ไม่ใช่เพียงตัวอักษรในกระดาษที่ถูกละเมิดซ้ำแล้วซ้ำเล่าอีกต่อไป

 

คลิปนพดล อินนา อภิปรายถึงเหตุผลที่สมควรยกเลิก MOU43-44