หิ้วปิ่นโต (ยัง) ไม่ช่วยอะไร เปิดงบอาหาร สส.จ้างเหมารายปี!

26 มีนาคม 2569 กลายเป็นการสร้างกระแส ชิงคะแนนนิยมกันไปเลย สำหรับเรื่องงบค่าอาหาร สส. หลังจาก หมอวรงค์ เดชกิจวิกรม ออกมาเรียกร้องให้ยกเลิก และให้ “รับผิดชอบตัวเอง” 

ปรากฏว่าล่าสุดเมื่อวานนี้ (25 มี.ค.2569) สส.หลายๆ พรรคพากันชิงจังหวะ “ชิม ช้อป แชะ” ที่โรงอาหารสภาแบบ “จ่ายเงิน” เพื่ออวดประชาชนว่าได้ช่วยชาติประหยัดงบ

สส.บางคนถึงขั้น “หิ้วปิ่นโต” พกอาหารจากบ้านมาทานที่สภาให้ได้ถ่ายรูปโพสต์โซเชียลฯกันเลยทีเดียว 

แต่ปัญหาคือ การซื้ออาหารกินเองทันที จะช่วยประหยัดงบได้จริงหรือไม่

"เนชั่นออนไลน์" ไปตรวจสอบเอกสารงบประมาณรายจ่ายของสภา พบว่า งบประมาณส่วนนี้จะถูกจัดอยู่ในหมวด "ค่าตอบแทน ใช้สอยและวัสดุ" ภายใต้รายการค่ารับรองและพิธีการ หรือค่าอาหารสำหรับประชุมสภา แบ่งเป็น 

• สภาผู้แทนราษฎร - ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2566-2568 จะตั้งงบประมาณค่าอาหารและเครื่องดื่มไว้ประมาณ 70-100 ล้านบาทต่อปี ขึ้นอยู่กับการคาดการณ์จำนวนวันประชุมของสภา และคณะกรรมาธิการทั้งสามัญและวิสามัญ แต่หากนับเฉพาะการจัดเลี้ยงในวันประชุม มีการตั้งงบไว้ใกล้เคียงกันคือ ปีละ 72 ล้านบาท
• วุฒิสภา - จะมีการตั้งงบประมาณส่วนนี้ประมาณ 30-50 ล้านบาทต่อปี

สำหรับรายละเอียดค่าอาหารแต่ละมื้อ ตรงตามที่เคยเป็นข่าว คือ 

•  อาหารเช้า 150 บาทต่อคน
•  อาหารกลางวัน 350 บาทต่อคน
•  อาหารเย็น 350 บาทต่อคน 
•  ประชุมดึก จะมีอาหารค่ำเป็นคราวๆ ไป 
•  เครื่องดื่มและอาหารว่าง (2 มื้อ) 150 บาทต่อคน 

ตัวเลขรวมอยู่ที่ 1,000 บาทต่อคนต่อวันเป็นอย่างน้อย ส่วนวุฒิสภา มีอัตราที่ต่ำกว่าเล็กน้อย เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 582 - 800 บาท ต่อคนต่อวัน

มาตรฐานอาหาร ต้องมีเมนูให้เลือกไม่น้อยกว่า 5-7 อย่างต่อมื้อ มีผลไม้ ของหวาน และเครื่องดื่มที่ผ่านการคัดเลือกคุณภาพ โดยหากอาหารไม่ครบตามเมนู หรือเสิร์ฟช้า จะมีค่าปรับตาม TOR ด้วย เช่น ปรับวันละ 5,000 - 10,000 บาท เป็นต้น

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมงบค่าอาหารสำหรับการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.)  เฉพาะ สส. มี กมธ.สามัญ ​ 35 คณะ และ กมธ.วิสามัญ อีกราวๆ 20 คณะ ค่าอาหารคนละ 370 บาท งบส่วนนี้อยู่ที่ราวๆ 39 ล้านบาทต่อปี

ที่ผ่านมาถูกตั้งคำถามถึงความซ้ำซ้อน หากมีประชุม กมธ.วันเดียวกับการประชุมสภาใหญ่ ซึ่งมีค่าอาหารอยู่แล้วครบทุกมื้อรวมเครื่องดื่ม 1,000 บาทต่อคนต่อวัน 

รูปแบบการจัดจ้าง ใช้ระบบ "จ้างเหมาบริการ" หรือ Service Outsourcing ตามระเบียบพัสดุฯ โดยวิธีการจัดจ้างใช้วิธี e-bidding หรือ ประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อหาผู้รับจ้าง 1-2 รายมาบริหารจัดการทั้งหมด ในระบบเคเทอริ่ง หรือเรียกรวมๆ ให้เข้าใจง่ายๆ ว่า "บุฟเฟต์" 

บริษัทที่เสนอราคา จะคำนวณจาก "ราคาต่อหัว - ต่อมื้อ” แยกเป็นมื้อหลัก มื้อว่าง และมื้อดึก กรณีมีประชุมดึก 

ฉะนั้นการจ่ายเงิน สภาจะจ่ายตาม "ยอดการสั่งจริง" หรือ "จำนวนผู้มาประชุมจริง" ตามที่ระบุในสัญญาจ้างเหมา โดยมีเพดานงบประมาณสูงสุดตั้งเอาไว้ 

ระยะเวลาของสัญญา ส่วนใหญ่ทำสัญญาแบบปีต่อปี ตามรอบปีงบประมาณ 1 ต.ค. - 30 ก.ย. เพื่อให้สอดคล้องกับงบประมาณที่ได้รับจัดสรรงบ

โดยการจัดเลี้ยง แม้จะระบุไว้ในเงื่อนไขสัญญาว่า จัดเลี้ยงเฉพาะวันที่มีการประชุมสภา ซึ่งตามปกติคือวันพุธและพฤหัสบดี แต่ก็ยังมีประชุมคณะกรรมาธิการ ในวันจันทร์ อังคาร และศุกร์ของแต่ละสัปดาห์อีก ฉะนั้นการจัดเลี้ยงจึงต้องมีทุกวัน เพียงแต่ปริมาณอาหารที่เตรียมอาจไม่เท่ากัน

สำหรับงบประมาณปี 2569 หลังจากมีการวิพากษ์วิจารณ์เรื่อง "ความคุ้มค่า" และ "ปริมาณอาหารที่เหลือทิ้ง" มาหลายครั้งในการประชุมสภา ทำให้มีการเสนอปรับลดงบประมาณลงพอสมควร โดยงบจัดเลี้ยงอาหารของสภาผู้แทนราษฎร ปีงบประมาณ 2569 อยู่ที่ราวๆ 52 ล้านบาท วุฒิสภาราวๆ 18 ล้านบาท ทั้งยังมีการปรับรูปแบบการจัดเลี้ยง จากแบบ "เคเทอริ่ง" หรือจ้างเหมาจัดเลี้ยง หรือ "บุฟเฟต์" เป็นลักษณะจ้างร้านอาหารชื่อดังมาออกร้าน และให้สมาชิกรัฐสภาสั่งอาหารที่ตนเองอยากรับประทานเท่านั้น เพื่อลดปริมาณอาหารเหลือทิ้ง