กกต.ชี้แจงสาเหตุ "บัตรเขย่ง" คะแนนเขต-ปาร์ตี้ลิสต์ ไม่ตรงกัน

19 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ชี้แจงวิธีการและขั้นตอนการรายงานผลการเลือกตั้ง กรณีมีการตั้งข้อสังเกตว่า ข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกตั้ง สส.แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ  มีความแตกต่างกันเป็นจำนวนมากหรือไม่เท่ากัน หรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง” ทั้งในข้อเท็จจริงควรจะไม่มีความแตกต่างกัน เนื่องจากผู้มีสิทธิเลือกตั้ง แต่ละคนจะได้รับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ทั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งส่งผลกระทบ ต่อความเชื่อมั่น ความสุจริต และเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง และภาพลักษณ์ของ กกต. นั้น 
 

กกต.ขอชี้แจงขั้นตอนการรายงานผลการนับคะแนน สำหรับการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ เมื่อวันที่ 8 ก.พ.69 เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบ ดังนี้ 
 

1. เมื่อคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ได้ดำเนินการนับคะแนนเสร็จสิ้น เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ก็จัดทำรายงานผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/18) และรายงานผลการนับคะแนน สส. แบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 5/18 (บช)) ของหน่วยเลือกตั้งนั้น ปิดประกาศไว้ที่หน่วยเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนหรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ที่อยู่ในบริเวณหน่วยเลือกตั้งนั้นได้รับทราบ หากมีกรณีที่ข้อมูลนั้นมีความคลาดเคลื่อนหรือไม่ถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง ซึ่ง กปน. จะต้องทำการบันทึกเหตุการณ์ดังกล่าวไว้เป็นหลักฐานด้วย (รวมทั้งการดำเนินการของคณะกรรมการ นับคะแนนบัตรเลือกตั้ง (กนค.) ซึ่งจะต้องจัดทำรายงานการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งที่ออกเสียง ลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/16) และแบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 5/16 (บช)) และรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/17) และแบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 5/17 (บช)) เช่นเดียวกัน)
 

ทั้งนี้ กปน. และ กนค. จะทำการถ่ายภาพแบบรายงานผลการนับคะแนน ได้แก่ แบบ ส.ส. 5/18 และ ส.ส. 5/18 (บช) แบบ ส.ส. 5/16 และ ส.ส. 5/16 (บช) แบบ ส.ส. 5/17 และ ส.ส. 5/17 (บช) และบันทึกข้อมูลตามที่กำหนด ส่งให้ศูนย์รวมคะแนนอำเภอ (อนุ กกต. เขต) หรือกกต. เขต แล้วแต่กรณี ผ่านโทรศัพท์ของ กปน. หรือ กนค. ที่ได้รับมอบหมาย และส่งแบบรายงานผลการนับคะแนนดังกล่าวให้ อนุ กกต. เขต เพื่อส่งให้ กกต. เขต โดยตรง

2. เมื่อ อนุ กกต. เขต หรือ กกต. เขต ได้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลในแบบรายงานผลการเลือกตั้งดังกล่าวแล้ว ก็จะนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ ดังนี้
 

(1) นำไปรวบรวมเพื่อประกาศผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ อย่างไม่เป็นทางการ ที่ กกต. เขต ได้จัดทำและประกาศไว้ทุกเขตเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชน หรือผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ
 

(2) นำไปเผยแพร่ในรูปแบบ Dashboard ผ่านระบบ ECT Report 69 ผ่านทาง เว็บไซต์รายงานผลคะแนนเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติอย่างไม่เป็นทางการ (https://ectreport69.ect.go.th) เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนทราบผลคะแนนตั้งแต่หน่วยเลือกตั้ง หน่วยแรกนับคะแนนเสร็จ และรู้ผลในคืนวันเลือกตั้ง
 

(3) นำไปจัดทำประกาศผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 6/1) และ แบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 6/1 (บช)) อย่างเป็นทางการ เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ
 

3. เมื่อ กกต. เขต จัดส่งแบบรายงานผลการนับคะแนน (แบบ ส.ส. 5/18 และแบบ ส.ส. 5/18 (บช)) รวมทั้งแบบรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งด้วย) ให้สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดแล้ว ก็จะนำแบบรายงานผลการนับคะแนน และแบบรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้ง ดังกล่าว ลงเผยแพร่ในเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ประจำจังหวัด และเชื่อมโยงลิงค์ไปยังหน้าเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนและผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ การรายงานผลการนับคะแนน หรือการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น เจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบ ได้แก่ คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) หรือคณะกรรมการนับคะแนนเลือกตั้ง (กนค.) จะเป็นผู้จัดทำรายงาน และปิดประกาศไว้ที่ หน่วยเลือกตั้ง หรือที่นับคะแนนบัตรเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบ
 

รวมทั้งได้รายงานไปยัง อนุ กกต. เขต หรือ กกต. เขต เพื่อนำไปเผยแพร่อย่างไม่เป็นทางการให้ประชาชนได้ติดตามผลการเลือกตั้งได้ตลอดเวลาและทันท่วงที หรือนำไปจัดทำประกาศผลการนับคะแนนอย่างเป็นทางการด้วย ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวในทุกขั้นตอนอาศัยข้อมูลจากแบบรายงานการนับคะแนนหรือแบบรายงานการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งที่ กปน.หรือ กนค. เป็นผู้จัดทำทั้งสิ้น และได้เผยแพร่ให้ประชาชนสามารถ ตรวจสอบข้อมูลดังกล่าวผ่านทางเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ได้ตลอด 24 ชั่วโมง www.ect.go.th
 

ดังนั้น ประชาชนจึงสามารถตรวจสอบความถูกต้องของผลการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต เลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อได้ด้วยตนเอง โดยใช้ข้อมูลตามข้อ 3. ที่สำนักงาน กกต. เผยแพร่อีกทางหนึ่งด้วย
 

กรณีที่ปรากฏผ่านสื่อว่า ข้อมูลเกี่ยวกับผลคะแนนการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต เลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ในระบบ ECT Report 69 ผ่านทางเว็บไซต์รายงานผลคะแนนเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ อย่างไม่เป็นทางการ (https://ectreport69.ect.go.th) ตามข้อ 2 (2) มีความแตกต่างกันเป็นจำนวนมากหรือไม่เท่ากัน หรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง” นั้น ขอเรียนชี้แจงว่า
 

การที่ผลคะแนนเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ในระบบดังกล่าวไม่ตรงกัน เนื่องจากการออกแบบระบบ ECT Report 69 ที่ออกแบบให้การรายงานผลการนับคะแนนของหน่วยเลือกตั้ง แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ และแต่ละประเภทมีการแยกการรายงานออกจากกันโดยสิ้นเชิง กล่าวคือ เมื่อ กปน. หน่วยเลือกตั้งรายงานผล คะแนนในระบบ ศูนย์รวมคะแนนอำเภอ จะตรวจสอบข้อมูลรายงานผลคะแนนของหน่วยเลือกตั้งนั้น โดยจะดำเนินการตรวจสอบ และยืนยันผลคะแนนทีละประเภทจนครบทั้ง 2 ประเภท อาทิ หากศูนย์รวมคะแนนอำเภอยืนยันผลคะแนนของแบ่งเขตเลือกตั้งเสร็จก่อน ข้อมูลผลคะแนนของแบบแบ่งเขต เลือกตั้งก็จะถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ก่อน และเมื่อตรวจสอบและ ยืนยันของแบบบัญชีรายชื่อเสร็จ ข้อมูลแบบบัญชีรายชื่อถึงจะถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ทีหลัง จะดำเนินการในลักษณะดังกล่าวทุกศูนย์รวมคะแนนอำเภอทั่วประเทศ เป็นต้น
 

ทั้งนี้ การรายงานผลในแต่ละประเภทระบบ จะแสดงผลได้ไม่เกินร้อยละ 95 ของจำนวนหน่วยเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ซึ่งหมายความว่า ถ้าหน่วยเลือกตั้งใดรายงานผลการนับคะแนนประเภทใดมาเกินกว่าร้อยละ 95 ผลคะแนนประเภทดังกล่าวจะไม่ถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ดังนั้น จึงเป็นผลทำให้คะแนนเลือกตั้งของแบบแบ่งเขตเลือกตั้งกับแบบบัญชีรายชื่อไม่เท่ากัน

 

ทั้งนี้ สำนักงาน กกต. ยังได้ ย้ำว่า วัตถุประสงค์การจัดทำระบบรายงานผลการนับคะแนนดังกล่าวข้างต้น เป็นการรายงานอย่างไม่เป็นทางการ เพื่ออำนวยความสะดวกในการรายงานผล การนับคะแนนการเลือกตั้งในแต่ละเขตทั่วประเทศ ให้เป็นไปด้วยความรวดเร็ว และประชาชน พรรคการเมือง ผู้สมัครรับเลือกตั้ง และสื่อมวลชน ได้ทราบผลการนับคะแนน ของผู้สมัคร และพรรคการเมืองในการเลือกตั้งเท่านั้น โดยมิได้ประสงค์ที่จะให้ประชาชน ผู้สมัคร และพรรคการเมือง นำข้อมูลดังกล่าวมาใช้อ้างอิงใดๆ  และยืนยันว่า การดำเนินการของสำนักงาน กกต. เป็นไปโดย สุจริต เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมาย ตามที่ได้ชี้แจงให้ทราบ