"อ.กฤษฎา" ชี้ลมเปลี่ยนทิศเซอร์เบีย พลัง นศ. โค่นผู้นำเผด็จการ

นายกฤษฎา บุญเรือง นักวิชาการอิสระจากสหรัฐอเมริกา ได้เผยแพร่บทวิเคราะห์หัวข้อ "ลมเปลี่ยนทิศในเซอร์เบีย: เมื่อพลังนิสิตนักศึกษาล้มผู้นำเผด็จการ และสัญญาณเตือนถึงการเมืองโลก" โดยระบุถึงปรากฏการณ์แผ่นดินไหวทางการเมืองครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปีของภูมิภาคบอลข่าน เมื่อ อเล็กซานดาร์ วูชิช ผู้นำฝ่ายขวานิยมที่ครองอำนาจอย่างเหนียวแน่นมาตั้งแต่ปี 2012 ออกมายอมรับความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งทั่วไปอย่างเป็นทางการ หลังพรรคการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ "Student List - Students Win" คว้าชัยชนะเด็ดขาด กวาดที่นั่งไปอย่างน้อย 135 ที่นั่ง จากทั้งหมด 250 ที่นั่งในรัฐสภา ทิ้งห่างพรรครัฐบาลเดิมที่ได้ไปเพียงราว 105 ที่นั่ง

 

อาจารย์กฤษฎา ชี้ว่า ชัยชนะครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากการชุมนุมบนท้องถนนของกลุ่มนักศึกษาที่ปักหลักต่อสู้นานเกือบ 2 ปี เพื่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน การกุมอำนาจเบ็ดเสร็จ และการลิดรอนเสรีภาพ อย่างไรก็ตาม เซอร์เบียมีความซับซ้อนทางการเมืองสูง แม้กลุ่มนักศึกษาจะชนะ แต่จุดยืนด้านนโยบายต่างประเทศต่อรัสเซีย สหภาพยุโรป (EU) หรือประเด็นโคโซโว แทบไม่แตกต่างจากขั้วอำนาจเดิม โดยพรรคที่ชูการเร่งเข้าเป็นสมาชิก EU ได้คะแนนไม่ถึง 3% สะท้อนชัดเจนว่า ประชาชนไม่ได้ออกมาเพื่ออิงแอบชาติตะวันตก แต่ต้องการล้างบางคอร์รัปชันและอำนาจนิยมในประเทศตนเองเป็นหลัก

กาง 3 สัญญาณเตือนผู้นำโลก กระแสขวาจัดถดถอย-พลังคนรุ่นใหม่ผงาด

 

อาจารย์กฤษฎา วิเคราะห์เพิ่มเติมว่า การพ่ายแพ้ของวูชิชได้ส่งสัญญาณและแนวโน้มสำคัญต่อเวทีการเมืองระดับโลกอย่างน้อย 3 ประการ ได้แก่

1. การถดถอยของผู้นำประชานิยมปีกขวา (Populist Right): เกิดขึ้นต่อเนื่องหลังการพ่ายแพ้ของ วิกเตอร์ ออร์บาน พันธมิตรใกล้ชิดในฮังการีเพียง 6 เดือน แสดงให้เห็นว่ากระแสอำนาจนิยมในยุโรปกลางและตะวันออกที่เคยเฟื่องฟู กำลังถูกสั่นคลอนอย่างรุนแรงจากความตื่นตัวของประชาชน

2. พลังแห่งคนรุ่นใหม่ (Youth Power): การรวมตัวของกลุ่มนักศึกษาจนกลายเป็นขั้วการเมืองหลัก พิสูจน์ให้เห็นว่าความอดทนต่อความไม่โปร่งใสมีขีดจำกัด และพลังของเยาวชนสามารถพลิกโฉมแนวนโยบายระดับชาติได้จริง

3. จุดจบของบทเรียนการรวบอำนาจระยะยาว: เป็นสัญญาณเตือนไปยังผู้นำอำนาจนิยมทั่วโลกว่า แม้จะแทรกแซงหรือควบคุมสื่อและสถาบันต่างๆ ไว้อย่างเบ็ดเสร็จ แต่หากครองอำนาจนานเกินไปโดยไม่สามารถแก้ปัญหาปากท้องหรือการคอร์รัปชันได้ สุดท้ายพลังมวลชนย่อมลุกขึ้นมาทวงคืนความถูกต้องเสมอ

ถอดบทเรียนสังคมศาสตร์เทียบเคียงบริบทการเมืองไทย

ในส่วนของบริบทประเทศไทย อาจารย์กฤษฎา ให้มุมมองเชิงเปรียบเทียบว่า แม้นักวิเคราะห์หลายฝ่ายจะมองว่าคนรุ่นใหม่และคนวัยทำงานของไทยเริ่มปรับเปลี่ยนรูปแบบการเคลื่อนไหว โดยหันไปสื่อสารและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเป็นหลัก จนอาจถูกมองว่าเกิดความเหนื่อยล้าหรือถอยห่างจากพื้นที่สาธารณะ

 

ทว่าบทเรียนจากเซอร์เบียและยุโรปสะท้อนให้เห็นว่า พื้นที่ดิจิทัลไม่ใช่ความเงียบเฉย หากแต่เป็นพื้นที่บ่มเพาะและตกผลึกทางความคิด ความคาดหวัง และแรงกดดันทางสังคม ซึ่งพร้อมจะแปรเปลี่ยนเป็นพลังขับเคลื่อนเชิงโครงสร้างตามวิถีทางประชาธิปไตย เมื่อถึงจังหวะเวลาที่ประชาชนต้องตัดสินอนาคตของประเทศผ่านคูหาเลือกตั้ง