จับตา "ไช่ฉี" มือขวา "สีจิ้นผิง" ตัวจริงอำนาจเบอร์ 2 จีน

ในช่วงที่มีกระแสข่าวสะพัดเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพของ ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ผู้นำสูงสุดของจีน ชื่อของ "ไช่ ฉี" (Cai Qi) กำลังกลายเป็นบุคคลที่ถูกจับตามองมากที่สุดจากนักวิเคราะห์และนักการทูตทั่วโลก แม้ตามลำดับพิธีการทางการเมืองในพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) เขาจะมีตำแหน่งเป็นสมาชิกลำดับที่ 5 ในคณะกรรมการประจำกรมการเมือง (Politburo Standing Committee หรือ PSC) ซึ่งเป็นชุดบริหารสูงสุด 7 คน แต่นักวิเคราะห์การเมืองต่างยกให้เขาเป็น "มือขวา" ที่มีอำนาจการบริหารจริงข้ามหน้า นายกรัฐมนตรีลี่ เฉียง ผู้ครองอันดับ 2 ไปแล้ว

 

ปราการด่านแรก "Gatekeeper" - คุมความมั่นคง ร่างกาย ยันภารกิจ สี จิ้นผิง

 

ไช่ ฉี ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานทั่วไปของพรรคคอมมิวนิสต์ และหัวหน้าคณะทำงานส่วนตัว (Chief of Staff) ทำหน้าที่เปรียบเสมือน "ปราการด่านแรก" ที่ทุกคนต้องผ่านหากต้องการเข้าถึงตัว สี จิ้นผิง สื่อต่างประเทศตั้งฉายาให้เขาเป็นที่ปรึกษาทางการเมืองอย่างไม่เป็นทางการ (Eminence grise) และถือเป็นเจ้าหน้าที่รัฐบาลจีนที่นักการทูตต่างชาติในปักกิ่งอยากเข้าพบมากที่สุดแต่เข้าถึงได้ยากที่สุด

 

ขอบเขตอำนาจของไช่ ฉี ครอบคลุมการบริหารจัดการงานรายวัน การควบคุมกองกำลังคุ้มกันผู้นำระดับสูง (Central Guard Bureau) การดูแลเอกสารความลับ วาระงาน การเดินทางทั้งในและต่างประเทศ การจัดประชุมระดับสากล ตลอดจนการกำกับดูแลทีมแพทย์ประจำตัวของสี จิ้นผิง โดยเขามีสายสัมพันธ์แนบแน่นกับผู้นำจีนยาวนานกว่า 30 ปี ตั้งแต่สมัยร่วมงานกันในมณฑลฮกเกี้ยนและเจ้อเจียง อีกทั้งยังเป็นบุคคลแรกในรอบกว่า 4 ทศวรรษที่ควบตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ฝ่ายบริหารพรรคคู่กับตำแหน่งใน PSC

พัวพันคดีสปายสภาอังกฤษ

 

นอกจากบทบาทภายในประเทศ ชื่อของไช่ ฉี ยังเคยตกเป็นข่าวครึกโครมในอังกฤษช่วงปี 2567-2568 จากคดีอื้อฉาวจารกรรมข้อมูลในเวสต์มินสเตอร์ (Westminster) โดยอัยการอังกฤษสงสัยว่าเขาเป็น "เจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีน" ที่รับมอบข้อมูลลับที่ถูกเจาะจากรัฐสภาอังกฤษ ในฐานะตัวแทนคณะกรรมการความมั่นคงแห่งชาติ (CNSC) แม้สุดท้ายอัยการจะสั่งยกฟ้องเนื่องจากหลักฐานไม่เพียงพอก็ตาม นอกจากนี้ เขายังเคยเป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปเยือนอังกฤษและเข้าพบ เจ้าชายแอนดรูว์ ในช่วงปี 2561-2562 จนถูกหน่วยข่าวกรอง MI5 จับตาอย่างใกล้ชิด

 

เอกลักษณ์เฉพาะตัวของไช่ ฉี ที่ต่างจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีนคนอื่น คือ เขาปฏิเสธที่จะย้อมผมเป็นสีดำดกดำเหมือนค่านิยมพรรค และมักพูดด้วยสำเนียงฝูเจี้ยนที่ชัดเจนแทนภาษาจีนกลางมาตรฐาน ขณะเดียวกันเขายังเคยมีบทบาทโดดเด่นจากการสนับสนุนการปกครองที่โปร่งใส การใช้งานโซเชียลมีเดีย และเคยวิจารณ์การบล็อกเฟซบุ๊กในประเทศจีน

 

เคอร์รี บราวน์ ผู้อำนวยการสถาบันจีน แห่ง King's College London นิยามว่า ไช่ ฉี เป็นบุคคลที่มีการวางแผนรอบคอบ มีกลยุทธ์สูง และเป็นผู้ปฏิบัติการระดับสูง ขณะที่นิตยสาร The Economist ประเมินไว้เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมาว่า ไช่ ฉี คือบุคคลที่มีอำนาจมากเป็นอันดับ 2 ของจีนอย่างแท้จริง ซึ่งหากเกิดเหตุไม่คาดฝันที่ทำให้ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ บุคคลที่จะก้าวขึ้นมาแทนที่ในฉากทัศน์การเมืองจีน อาจไม่ใช่ ลี่ เฉียง แต่เป็น "ไช่ ฉี" ผู้นี้นั่นเอง