โศกนาฏกรรมเนปาล โค่นกษัตริย์-ประท้วง-ภัยพิบัติ

27 สิงหาคม 2569 เนปาล ประเทศที่ต้องเผชิญกับโศกนาฏกรรมทางประวัติศาสตร์และการเมืองอย่างซ้ำซ้อน ทั้งเหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์ศาหะในปี 2544 ที่สร้างความตกตะลึงให้แก่คนทั่วโลก จนนำไปสู่สงครามกลางเมืองและการสิ้นสุดของระบอบกษัตริย์ ต่อเนื่องมาจนถึงวิกฤตการเมืองยุคใหม่จากการประท้วงใหญ่ของพลัง Gen Z ในปี 2568 และภัยพิบัติทางธรรมชาติเรื้อรังที่คร่าชีวิตผู้คนไปจำนวนมาก

เหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์ : 

วันเกิดเหตุ : คืนวันที่ 1 มิถุนายน 2544 ระหว่างงานเลี้ยงประจำครอบครัวของราชวงศ์
"ศาหะ" ทำให้มีผู้เสียชีวิตรวม 9 พระองค์ รวมถึง สมเด็จพระราชาธิบดีพิเรนทรา และ สมเด็จพระราชินีไอศวรรยา 
ผู้ก่อเหตุ : ผลการสอบสวนระบุว่า เจ้าชายทิเปนทรา มกุฎราชกุมารในขณะนั้น อยู่ในอาการมึนเมาและใช้ปืนกราดยิงสมาชิกในครอบครัว ก่อนทรงยิงพระองค์เอง หมายจบชีวิตตามครอบครัว
ผลกระทบหลังเหตุการณ์การขึ้นครองราชย์ระยะสั้น : เจ้าชายทิเปนทรา ถูกประกาศให้เป็นกษัตริย์องค์ใหม่ ในขณะที่ยังทรงโคม่าอยู่ในโรงพยาบาล และสิ้นพระชนม์ในอีก 3 วันต่อมา 

กษัตริย์องค์ใหม่ : เจ้าชายกิเยนทรา พระอนุชาของพระเจ้าพิเรนทรา ได้ขึ้นครองราชย์ชาวเนปาลไม่ยอมรับ : ประชาชนชาวเนปาลจำนวนมาก ไม่เชื่อคำแถลงของทางการและสงสัยว่ามีเบื้องหลังทางการเมือง ทำให้เกิดเหตุการณ์จลาจลและการประท้วง

สงครามกลางเมือง : พรรคคอมมิวนิสต์เนปาล (ลัทธิเหมา) เริ่มต้นสงครามกองโจรเพื่อล้มล้างระบอบกษัตริย์ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตนับหมื่นคน

จุดเปลี่ยน-จุดจบของราชวงศ์ : ปี 2551 สภานิติบัญญัติ มีมติยกเลิกสถาบันกษัตริย์ที่ดำรงอยู่มานานกว่า 240 ปี เปลี่ยนเนปาลสู่การเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตย

การประท้วงของ GenZ หรือ ผู้ที่เกิดระหว่างปี 2540-2555 ทั่วประเทศ 

ชนวนเหตุและสาเหตุสำคัญการแบนโซเชียลมีเดีย : รัฐบาลประกาศแบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย 26 แห่ง (รวมถึง Facebook, Instagram และ YouTube) เมื่อต้นเดือนกันยายน 2568 จุดชนวนความโกรธแค้นให้กลุ่มวัยรุ่น และประชาชน

กระแสต่อต้านลูกหลานนักการเมือง-ชนชั้นนำ ( Anti-Nepo Kids) : ความไม่พอใจที่สะสมจากพฤติกรรมการอวดความร่ำรวยเกินฐานะ ของลูกหลานนักการเมืองและชนชั้นนำบนสื่อสังคมออนไลน์ ทั้งที่ประชาชนส่วนใหญ่เผชิญกับความยากลำบากและวิกฤตเศรษฐกิจ

ปัญหาคอร์รัปชันเรื้อรังและความเหลื่อมล้ำ : ปัญหาการทุจริตในภาครัฐ วิกฤตการว่างงาน และโอกาสทางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ ทำให้คนหนุ่มสาวจำนวนมากต้องออกไปทำงานต่างประเทศ นำไปสู่ความรุนแรง
ระยะเวลาการชุมนุม : เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 8-13 กันยายน 2568 

การบุกทำลายสถานที่ราชการ : ผู้ประท้วงบางส่วนก่อจลาจล และวางเพลิงอาคารสำคัญ รวมถึงอาคารรัฐสภา ศาลฎีกา ทำเนียบรัฐบาล และบ้านพักของนักการเมืองระดับสูงหลายราย
ความสูญเสีย : มีผู้เสียชีวิตรวมกว่า 70 ราย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บเป็นจำนวนมากจากเหตุปะทะและความรุนแรง

ผลกระทบทางการเมืองนายกฯ ลาออก : นายกรัฐมนตรี เค. พี. ชาร์มา โอลี ประกาศลาออกจากตำแหน่ง

ยกเลิกคำสั่งแบน : รัฐบาลยอมยกเลิกคำสั่งแบนสื่อสังคม ออนไลน์ 
การเปลี่ยนแปลงอำนาจ : สุศีลา การกี อดีตประธานศาลฎีกา ดำรงตำแหน่งรักษาการนายกรัฐมนตรี และยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อเตรียมจัดเลือกตั้งใหม่

ภัยพิบัติ ก่อนเผชิญมหาอุทกภัยใหญ่ครั้งล่าสุด :
 

เนปาลเผชิญภัยพิบัติต่อเนื่อง ล่าสุดในฤดูมรสุม เมษายน - สิงหาคม 2569 (4 เดือน) มีผู้เสียชีวิต 85 คน จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ ดินถล่ม ฟ้าผ่า น้ำท่วม ฝนตกหนัก หิมะถล่ม บาดเจ็บเกือบ 200 คน และ 1,735 ครอบครัว ได้รับผลกระทบ