สรุปสงครามอิหร่านรอบวัน: สหรัฐฯ ยื่นข้อเสนอแลกเปิดช่องแคบฮอร์มุซ จับตา "ทรัมป์" เผชิญแรงต้านศึกในพรรค

สำนักข่าวอัลจาซีรา (Al Jazeera) รายงานสถานการณ์สงครามในภูมิภาคตะวันออกกลาง ประจำวันที่ 25 พ.ค. 69 เผยให้เห็นความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญของรัฐบาลวอชิงตัน โดย มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้เปิดเผยความคืบหน้าเกี่ยวกับร่างข้อตกลงหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล และอิหร่าน ระหว่างการเดินทางเยือนอินเดียอย่างเป็นทางการ

 

1. สหรัฐฯ ยันดีล "แข็งแกร่งมาก" บีบอิหร่านคลายล็อกน่านน้ำ-ย้ำอิสราเอลมีสิทธิป้องตนเอง

รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ เปิดเผยว่า ในขณะนี้มีข้อเสนอที่ "ค่อนข้างแข็งแกร่งและมั่นคงมาก" วางอยู่บนโต๊ะเจรจา โดยเนื้อหาสำคัญของร่างบันทึกความเข้าใจ (MoU) ดังกล่าว มุ่งเน้นไปที่การยื่นเงื่อนไขให้อิหร่านต้องยินยอม "เปิดน่านน้ำช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz)" เพื่อให้เรือบรรสินค้าและเรือน้ำมันกลับมาเดินเรือได้ตามปกติ แลกกับการที่สหรัฐฯ จะยอมเปิดทางให้อิหร่านเข้าสู่กระบวนการเจรจาครั้งสำคัญในประเด็น "โครงการนิวเคลียร์และการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร"

"ข้อเสนอนี้ได้รับการสนับสนุนอย่างท่วมท้นจากกลุ่มประเทศในอ่าวเปอร์เซียและในระดับสากล ทุกประเทศที่เราได้นำเสนอพิมพ์เขียวนี้ต่างเข้าใจดีว่า มันไม่ใช่แค่ความสมเหตุสมผล แต่มันคือสิ่งที่ถูกต้องที่สุดที่โลกต้องร่วมกันทำให้สำเร็จ" รูบิโอ กล่าว

อย่างไรก็ตาม รูบิโอระบุว่าสาเหตุที่การลงนามอย่างเป็นทางการยังต้องชะลอออกไป เป็นเพราะระบบโครงสร้างการตัดสินใจภายในของรัฐบาลเตหะรานต้องใช้เวลาในการทบทวนข้อความสัญญาลับอย่างละเอียด พร้อมย้ำชัดว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้สั่งการให้ทีมเจรจาห้ามเร่งรีบอย่างเด็ดขาด และ "ไม่มีวันยอมเซ็นสัญญาที่ทำให้อเมริกาเสียเปรียบอย่างแน่นอน" นอกจากนี้ รูบิโอยังระบุว่า ภายใต้ดีลนี้ สหรัฐฯ จะยังคงให้การรับรองสิทธิของอิสราเอลในการป้องกันตนเองจากการคุกคามทุกรูปแบบ

2. ทรัมป์อ่วม! เจอศึกในพรรครีพับลิกันรุมสับเดือด—สส.เดโมแครตหยาม "สงครามวิปลาส"

แม้ทำเนียบขาวจะพยายามขับเคลื่อนกระบวนการทางการทูตเพื่อยุติศึก แต่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กลับต้องเผชิญกับพายุการเมืองและแรงต้านครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งในวาระที่สอง จากกลุ่มสมาชิกระดับ "สายเหยี่ยว" (War Hawks) ภายในพรรครีพับลิกันของตนเองที่ไม่เห็นด้วยกับการประนีประนอมกับอิหร่าน

• สว. เทด ครูซ (Ted Cruz): โจมตีว่าหากบทสรุปของสงครามครั้งนี้ลงเอยด้วยการปล่อยให้อิหร่านได้รับเงินอายัดคืนหลายพันล้านดอลลาร์ และยังคงสิทธิ์ในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเพื่อพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ รวมถึงคุมช่องแคบฮอร์มุซต่อไป ดีลนี้จะกลายเป็นความผิดพลาดที่หายนะที่สุด

• สว. โรเจอร์ วิคเกอร์ (Roger Wicker): ประธานคณะกรรมาธิการด้านอาวุธของวุฒิสภา ออกโรงประณามการทูตครั้งนี้ โดยเตือนว่าการประกาศหยุดยิงชั่วคราวจะทำลายความสำเร็จทางทหารทั้งหมดของปฏิบัติการ "Epic Fury" ให้กลายเป็นศูนย์

• สว. ลินด์เซย์ เกรแฮม (Lindsey Graham): ระบุว่าดีลที่ปล่อยให้อิหร่านอยู่ในสถานะที่แข็งแกร่งและคุมโครงสร้างพื้นฐานน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียได้ จะกลายเป็น "ฝันร้ายที่แท้จริงของอิสราเอล"

• ไมค์ ปอมเปโอ (อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ): สับยับว่าดีลนี้ห่างไกลจากคำว่า "America First" อย่างสิ้นเชิง

ขณะเดียวกัน ฝั่งพรรคเดโมแครตคู่แข่ง โดย สว. คริส เมอร์ฟี (Chris Murphy) ได้ออกมาทวีตข้อความเย้ยหยันสมรรถภาพของประธานาธิบดีอย่างรุนแรง โดยระบุว่า แม้การยุติสงครามจะเป็นข่าวดี แต่คนอเมริกันไม่ควรเงียบเฉยต่อ "ความไร้ประสิทธิภาพของทรัมป์ และความวิปลาสของสงครามครั้งนี้ตั้งแต่เริ่มต้น" ชี้ทรัมป์ไม่ได้บรรลุเป้าหมายที่เคยประกาศไว้เลย แต่อิหร่านกลับเติบโตและทรงอำนาจมากขึ้นหลังรับแรงกระแทกจากกองทัพสหรัฐฯ

3. ทั่วโลกขยับรับดีล: หุ้นนิกเกอิพุ่งทะลุ 65,000 จุดประวัติศาสตร์—รีเทลอินเดียอ่วมปรับราคาน้ำมันรอบ 4

กระแสข่าวเชิงบวกจากโต๊ะเจรจาส่งแรงกระเพื่อมเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจและตลาดทุนโลกอย่างรุนแรง โดยที่ประเทศญี่ปุ่น ดัชนีเฉลี่ยหุ้น นิกเกอิ (Nikkei 225) พุ่งทะยานทะลุหลัก 65,000 จุดเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ โดยบวกขึ้นไปถึง 2.71% ปิดที่ 65,055.68 จุด เช่นเดียวกับดัชนี Topix ที่บวก 1.5% เนื่องจากนักลงทุนสลัดความกลัวและหันเข้าหา สินทรัพย์เสี่ยง (Risk Assets) จากความหวังว่าสงครามพลังงานจะยุติลง

ในทางตรงกันข้าม ที่ประเทศอินเดีย บริษัทผู้จัดจำหน่ายน้ำมันของรัฐได้ประกาศ "ปรับขึ้นราคาน้ำมันขายปลีกภายในประเทศเป็นครั้งที่ 4 ในรอบเดือนพฤษภาคม" โดยปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซล 2.71 รูปีต่อลิตร และน้ำมันเบนซิน 2.61 รูปีต่อลิตร เพื่อชดเชยภาวะขาดทุนสะสมจากต้นทุนน้ำมันดิบโลกที่ผันผวนรุนแรงในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนในเอเชียใต้ยังคงต้องแบกรับภาระค่าครองชีพจากสงครามที่ทรัมป์เป็นผู้เลือก (War of Choice) ในครั้งนี้

ด้านนักวิเคราะห์อาวุโสจากสถาบัน Sparta ในสิงคโปร์ ออกโรงเตือนว่า แม้ดีลจะบรรลุผลและมีการระบายน้ำมันค้างท่อกว่า 100 ล้านบาร์เรลจากเรือขนส่งที่จอดติดค้างอยู่ก็ตาม แต่ในทางปฏิบัติจริง ตลาดพลังงานโลกจะยังคงตึงตัวและต้องใช้เวลาอีก 3-6 เดือน ในการฟื้นฟูกำลังการผลิตและโรงกลั่นให้กลับคืนสู่สภาวะปกติก่อนเกิดสงคราม (Status Quo)

4. ศึกเลบานอนยังเดือด: ยิงกู้ชีพเจ็บ 25 ราย รพ. พังยับ—"รูบิโอ" ซัดฮิซบอลเลาะห์ตัวป่วน

สถานการณ์ภาคสนามในแนวรบเลบานอนตอนใต้ยังคงทวีความโหดเหี้ยม โดยกระทรวงสาธารณสุขเลบานอนออกแถลงการณ์ประณามกองทัพอิสราเอลที่ส่งเครื่องบินรบโจมตีทางอากาศถล่มพื้นที่ใกล้เคียง โรงพยาบาลไฮแรม (Hiram Hospital) ในเมืองไทร์ (Tyre) ส่งผลให้อาคารสถานพยาบาลได้รับความเสียหายอย่างหนัก และมี แพทย์ พยาบาล รวมถึงเจ้าหน้าที่บริหารได้รับบาดเจ็บสาหัสทันที 25 ราย ถือเป็นการละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่างร้ายแรงเป็นหนที่สองในรอบสองเดือน ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตรวมในเลบานอนพุ่งทะลุ 3,151 ศพแล้ว นับตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม

ด้าน นายมาร์โก รูบิโอ ได้ออกแถลงการณ์โจมตีกลุ่มฮิซบอลเลาะห์อย่างรุนแรง โดยกล่าวหาว่าฮิซบอลเลาะห์กำลังดำเนินกลยุทธ์ "สร้างความไร้เสถียรภาพภายในประเทศ เจตนาลากเลบานอนดิ่งสู่ความพินาศ" พร้อมประกาศว่าสหรัฐฯ จะให้การสนับสนุนงบประมาณฟื้นฟูและบูรณะประเทศแก่รัฐบาลเลบานอนอย่างเต็มที่ หากยอมรับข้อตกลงสันติภาพและตัดขาดจากกลุ่มติดอาวุธ

ขณะที่แนวรบภาคพื้นดิน กองทัพอิสราเอลได้ขยายวงเข้ายึดครองพื้นที่เมืองและหมู่บ้านในเลบานอนตอนใต้แล้วอย่างน้อย 55 แห่ง และเริ่มกระบวนการรื้อทำลายสิ่งปลูกสร้างอย่างเป็นระบบ ทว่าต้องเผชิญกับการโต้ตอบอย่างหนักหน่วง โดยฮิซบอลเลาะห์แถลงว่าได้เปิดปฏิบัติการทางทหารโต้กลับถึง 28 ครั้งในรอบวัน รวมถึงการใช้โดรนติดอาวุธสอยระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิสราเอล ส่งผลให้มีทหารอิสราเอลพลีชีพคาสนามรบเพิ่มอีก 1 นาย

 

5. อิหร่านสั่งแขวนคอแกนนำกบฏคดีปฏิวัติ—แฉอิสราเอลซุ่มยิงเรือประมงกาซาเจ็บ 3

สำหรับสถานการณ์ภายในประเทศอิหร่าน สำนักข่าวทาสนิม (Tasnim) รายงานว่า ศาลฎีกาของอิหร่านได้มีคำพิพากษายืนให้ "ประหารชีวิตด้วยการแขวนคอ นายอับบาส อัคบารี" แกนนำกลุ่มติดอาวุธในข้อหา "โมฮาเรเบห์" (Moharebeh) หรือเป็นศัตรูต่อพระผู้เป็นเจ้า จากกรณีที่เขาเป็นหัวหอกเข้าร่วมขบวนการพยายามก่อรัฐประหารและใช้อาวุธปืนพกสั้นเปิดฉากยิงใส่กองกำลังความมั่นคงในจังหวัดอิสฟาฮัน ระหว่างเกิดเหตุจลาจลครั้งใหญ่เมื่อช่วงเดือนมกราคมที่ผ่านมา

นอกจากนี้ ในสมรภูมิฉนวนกาซา เกิดเหตุความตึงเครียดทางทะเลเมื่อกองเรือรบปิดล้อมของกองทัพเรืออิสราเอล ได้เปิดฉากระดมยิงปืนกลเข้าใส่เรือประมงของชาวปาเลสไตน์บริเวณน่านน้ำนอกชายฝั่งฉนวนกาซา ส่งผลให้มีชาวประมงท้องถิ่นได้รับบาดเจ็บสาหัส 3 ราย โดยมีการเผยแพร่คลิปวิดีโอหลักฐานบนแพลตฟอร์ม X ยืนยันนาทีโจมตี ซึ่งทางหน่วยงานสิทธิมนุษยชนจวกยับว่าเป็นการจงใจทำลายกลไกการหาเลี้ยงชีพของพลเรือนเพื่อบีบให้เกิดภาวะอดอยาก