“ทรัมป์” เยือนจีน ถก “สี จิ้นผิง” ปมใหญ่แร่หายาก-สงครามการค้า

จ“โดนัลด์ ทรัมป์” บินเยือนจีน พบ “สี จิ้นผิง” ท่ามกลางแรงกดดันจาก “สงครามการค้า” ที่ยังไม่จบ ทั่วโลกจับตาจีน-สหรัฐ ถกปมใหญ่ “แร่หายาก” หลังจีนคุมเข้มการส่งออก กระทบอุตสาหกรรมเทคโนโลยี-กลาโหมสหรัฐฯ วงเจรจารอบใหม่อาจชี้ชะตาเศรษฐกิจโลก พร้อมเดิมพันใหญ่เรื่อง “ภาษีทรัมป์” และดีลโบอิ้ง

 

13 พฤษภาคม 2569 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ออกเดินทางไปเยือนจีนแล้ว เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ในสัปดาห์นี้ เพื่อคลี่คลายความขัดแย้ง โดยเฉพาะประเด็นการค้า

 

ขณะเดียวกัน ก็มีรายงานว่า จีนกับสหรัฐฯ กำลังพิจารณาขยายเวลาการสงบศึก เกี่ยวกับความขัดแย้งเรื่องการส่งออกแร่หายากของจีน ซึ่งข้อมูลศุลกากรจีนแสดงให้เห็นว่า จีนยังคงจำกัดการส่งออกวัสดุที่สำคัญต่ออุตสาหกรรมป้องกันประเทศและการผลิต

 

การขาดแคลนแร่หายาก กับราคาที่สูงขึ้นในสหรัฐฯ และที่อื่นๆ แสดงให้เห็นว่า มาตรการควบคุมของจีน ที่นำมาใช้ตอบโต้มาตรการ "ภาษีวันปลดปล่อย" (Liberation Day tariffs) ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้กลายเป็นมรดกที่ยั่งยืนอย่างหนึ่งของนโยบายนี้

 

การควบคุมของจีน ยังคงเข้มงวดที่สุดกับแร่หายากชนิดพิเศษหลายชนิด ซึ่งผลิตในปริมาณมากในจีน และใช้ในอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ การป้องกันประเทศ และแม่เหล็กกำลังสูง ที่พบในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับพลเรือนและสินค้าอุตสาหกรรม รวมถึงรถยนต์ไฟฟ้า

 

 

จากข้อมูลศุลกากรจีน แสดงให้เห็นว่า การส่งออกแร่หายากที่เรียกว่า "แร่หายากหนัก" (heavy rare earths) ได้แก่ อิตเทรียม (yttrium), ไดสโปรเซียม (dysprosium) และเทอร์เบียม (terbium) ยังคงลดลงประมาณ 50% นับตั้งแต่มีการบังคับใช้มาตรการควบคุมในเดือนเมษายน 2568 เมื่อเทียบกับ 12 เดือนก่อนหน้า

 

 

ปริมาณที่กล่าวถึง มักวัดเป็นหลักสิบตัน และการลดลงของปริมาณดังกล่าว ถูกบดบังด้วยการฟื้นตัวเกือบสมบูรณ์ของการส่งออกแร่หายากโดยรวมในช่วงปีที่ผ่านมา การขาดแคลนเหล่านี้ ดูเหมือนจะขัดแย้งกับสิ่งที่ทำเนียบขาว ระบุว่า จีนตกลงในการประชุมสุดยอดผู้นำเมื่อเดือนตุลาคม ปีที่แล้ว ที่จะ "ยกเลิกการควบคุมแร่หายากในปัจจุบันและที่เสนอไว้ของจีนอย่างมีประสิทธิภาพ"

 

จีนได้ปกป้องการควบคุมแร่หายาก ในเดือนเมษายน 2568 ซ้ำแล้วซ้ำเล่า และยืนยันว่า จีนออกใบอนุญาตสำหรับการใช้งานพลเรือนเป็นปกติ ซึ่งช่องว่างระหว่างจุดยืนเหล่านั้นกับการขยายข้อตกลงที่เห็นชอบร่วมกันในเกาหลีใต้ จะเป็นหัวข้อในวาระการประชุม เมื่อทรัมป์ และสี จิ้นผิง จัดการเจรจาแบบพบหน้ากันครั้งแรกในรอบกว่า 6 เดือน พร้อมกับความเป็นไปได้ที่จีนจะซื้อเครื่องบินโบอิ้ง และสินค้าเกษตรและพลังงานจากสหรัฐฯ