เทคโนโลยีอิหร่านทำ "Starlink" กลายเป็นดาวดับ

13 มกราคม 2569 เว็บไซต์นิตยสาร "Forbes" พาดหัวว่า "Kill Switch—Iran Shuts Down Starlink Internet For First Time" เพื่อประกอบรายงานที่ว่า "อิหร่าน" สามารถตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตผ่าน "Starlink" หรือ โครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) พัฒนาโดยบริษัท "SpaceX" ของ "อิลอน มัสก์" ได้สำเร็จเป็นครั้งแรก แสดงถึงการเปิดสงครามอิเล็กทรอนิกส์เต็มรูปแบบ รบกวน GPS ทั่วประเทศ ป้องกันการแทรกแซงจากภายนอก

มีข้อมูลจากหลายแหล่ง รวมทั้ง "NetBlock" องค์กรอิสระระดับโลก ที่ทำหน้าที่เฝ้าระวังและตรวจสอบความปลอดภัยทางไซเบอร์, เสรีภาพทางอินเทอร์เน็ตและการกำกับดูแลดิจิทัล และ "OpenSignal" บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลอิสระระดับโลก ที่วัดและรายงานประสบการณ์การใช้งานเครือข่ายมือถือและบรอดแบนด์ ระบุว่า มีการรบกวนสัญญาณ GPS (GPS jamming) และการโจมตีทางไซเบอร์ (spoofing) อย่างกว้างขวางทั่วประเทศอิหร่าน  โดยเฉพาะในเมืองใหญ่และพื้นที่ยุทธศาสตร์ เช่น เตหะราน, อิสฟาฮาน, ชิราซ, ทาบริซ และเมืองชายแดนทางตะวันตก

จากการตรวจสอบพบว่า แอปพลิเคชันนำทาง เช่น Google Maps, Waze, Apple Maps แสดงตำแหน่งผิดพลาดอย่างรุนแรง บางครั้งถึงขั้นข้ามไปทวีปอื่น สอดคล้องกับรายงานที่ว่า ระบบนำทางในรถยนต์และโดรนพลเรือน หยุดทำงานหรือแสดงข้อมูลเท็จ โทรศัพท์บางเครื่องสูญเสียการล็อกสัญญาณดาวเทียมทั้งหมด โดยเกิดขึ้นต่อเนื่องจากมาตรการ "blackout" ปิดกั้นการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต ที่เริ่มมาตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม และขยายไปในหลายพื้นที่ ทำให้อิหร่านกลายเป็น "ประเทศที่ถูกตัดขาดจากโลกดิจิทัลเกือบสมบูรณ์" โดยยังสามารถใช้งานได้ราว 1%

การแก้เกมของอิหร่าน สร้างความตกตะลึงให้ชาติตะวันตก ที่ประเมินอิหร่านต่ำเกินไป โดยไม่ใช่รัฐล้าหลังแต่เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม ที่ยังพัฒนาต่อไปได้ แม้ตกอยู่ในสภาพ "ถูกคว่ำบาตร" ด้วยเพราะมี "ระบบนิเวศทั้งทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม" ที่แข็งแกร่ง โดยเฉพาะในสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าและโทรคมนาคม ทั้งยังเชี่ยวชาญด้านอิเล็กทรอนิกส์การทหาร (Electronic Warfare) หรือ EW ซึ่งก็คือการใช้พลังงานแม่เหล็กไฟฟ้า เช่น คลื่นวิทยุ, เรดาร์, อินฟราเรด, แสง ฯลฯ โจมตีขีดความสามารถของศัตรู

นักวิเคราะห์ชี้ว่า การตกอยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรมายาวนานหลายทศวรรษ และถูก "กีดกันออกจากระบบโลก" กลายเป็นแรงผลักดันให้ต้องพึ่งพาตนเอง ดังนั้น การใช้ดาวเทียม Starlink มาช่วยแก้ปัญหาการถูกปิดกั้นอินเทอร์เน็ตในอิหร่าน อาจไม่ได้ผลตามที่คาดหวัง เพราะยังต้องอาศัย "จาน" (Terminals) ที่อยู่ทางภาคพื้นดิน เมื่อถูกรบกวนสัญญาณ, เจาะระบบควบคุม หรือตัดการเชื่อมต่อระดับภูมิภาค ก็ทำให้ดาวเทียมกลายเป็นดาวดับได้เช่นกัน

อิหร่านยังมีพันธมิตรหลักที่สนับสนุนด้านการพัฒนาเทคโนโลยี เช่น รัสเซีย ที่มีประสบการณ์ตรงกับการรบกวนระบบสื่อสารดาวเทียมในสนามรบจริง ซึ่งได้แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เทคโนโลยี และประสบการณ์กับอิหร่าน และจีน ที่มีความเชี่ยวชาญด้านสงครามอิเล็กทรอนิกส์และขึ้นชื่อเรื่องการควบคุมข้อมูล

ดังนั้น จึงเชื่อว่า การรบกวนด้วย GPS ของอิหร่าน เป็นเทคนิคระดับเชี่ยวชาญที่ใช้เครื่องส่งสัญญาณกำลังสูง (high-power jammer) และการประสานงานจากหลายจุด ซึ่งมีเพียงกองทัพ หรือหน่วยความมั่นคงเท่านั้นที่ทำได้ อิหร่าน ยังมี "กองกำลังอากาศและอวกาศของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม" (IRGC Aerospace Force) " และ "ฐานป้องกันภัยทางอากาศคาตัม อัล-อันบิยา" (Khatam al-Anbiya Air Defense Base) ซึ่งก็คือ ศูนย์บัญชาการหลักด้านการป้องกันภัยทางอากาศ มีหน้าที่วางแผน ประสานงาน และควบคุมการปฏิบัติการป้องกันภัยทางอากาศทั้งหมดของกองทัพอิหร่านและมีขีดความสามารถสูงในการรบกวนสัญญาณ และการโจมตีทางไซเบอร์ในระดับสูง

สิ่งที่ทำให้ตะวันตกตะลึง ไม่ใช่แค่การตัดสัญญาณ Starlink แต่มันส่งสัญญาณไปถึงด้านยุทธศาสตร์ ที่จะมีผลให้อาวุธสมัยใหม่ของศัตรูไร้ประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นโดรน, ขีปนาวุธนำวิถี, ระบบนำทางของเครื่องบินรบ และหน่วยรบพิเศษไม่ว่าจะเป็น สหรัฐฯ หรือ อิสราเอล ที่พึ่งพา GPS เป็นหลัก ถ้าสัญญาณถูกรบกวน หรือถูกโจมตีทางไซเบอร์ ก็อาจส่งผลให้การโจมตีที่เคยแม่นยำ ล้มเหลวหรือพลาดเป้าซึ่งสหรัฐฯ และอิสราเอล จะต้องประเมินใหม่ถ้าคิดจะเข้าแทรกแซงอิหร่าน ในสภาพที่ไร้ GPS นำทาง

https://x.com/i/status/2009809920858669222
https://x.com/MarioNawfal/status/2010156024762638685/video/1

เทคโนโลยี
https://www.youtube.com/watch?v=AyNxK3Zt3WA
https://www.youtube.com/watch?v=yY6cxF7ovD8&list=PLD0uYaDvV_-b6EfltImX1fyjsJeknvjDz

ประท้วง
https://x.com/navidmohebbi/status/2010857457225015701/video/1
https://x.com/navidmohebbi/status/2010857457225015701/video/2
https://x.com/navidmohebbi/status/2010857457225015701/video/3