เปิดบริษัทน้ำมัน "เวเนซุเอลา" โอกาสทองหรือกับดักสหรัฐฯ

5 มกราคม 2569 แม้เวเนซุเอลามีแหล่งน้ำมันสำรองสูงสุดในโลก การผลิตน้ำมันดิบยังตกต่ำต่อเนื่องหลายทศวรรษ จากการบริหารจัดการที่ผิดพลาด และขาดการลงทุนจากต่างชาติ ความไม่แน่นอนทางการเมือง และปัญหาความปลอดภัยทำให้บริษัทสหรัฐฯ ยังไม่สามารถกลับไปลงทุนได้ทันที ขณะนี้ Chevron เป็นบริษัทสหรัฐฯ เพียงรายเดียวที่ยังดำเนินงานในเวเนซุเอลา
 

ประเทศในอเมริกาใต้แห่งนี้ อาจมีแหล่งน้ำมันสำรองที่ใหญ่ที่สุดในโลก แต่ผลผลิตลดลงอย่างมากในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา เนื่องจากการบริหารจัดการที่ผิดพลาด และขาดการลงทุนจากบริษัทต่างชาติ หลังเวเนซุเอลาได้ชาตินิยมอุตสาหกรรมน้ำมันในช่วงปี 2000 ซึ่งรวมถึงสินทรัพย์ของ เอ็กซอน โมบิล และ โคโนโคฟิลลิปส์
 

นักวิเคราะห์ให้สัมภาษณ์กับรอยเตอร์ว่า บริษัทใดก็ตามที่อาจสนใจลงทุนที่นั่น จะต้องเผชิญกับความกังวลด้านความปลอดภัย โครงสร้างพื้นฐานทรุดโทรม ความถูกต้องตามกฎหมายของปฏิบัติการสหรัฐฯ ในการจับกุมมาดูโร และความเสี่ยงต่อความไม่มั่นคงทางการเมืองระยะยาว
 

มาร์ก คริสเตียน ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาธุรกิจที่ CHRIS Well Consulting กล่าวว่า บริษัทสหรัฐฯ จะไม่กลับไปจนกว่าจะมั่นใจว่าจะได้รับเงินค่าชดเชยและมีความปลอดภัยขั้นพื้นฐาน นอกจากนี้ เขายังกล่าวว่าบริษัทจะไม่กลับไปจนกว่ามาตรการคว่ำบาตรต่อประเทศจะถูกยกเลิก เวเนซุเอลายังต้องปรับปรุงกฎหมายเพื่อเปิดทางให้บริษัทน้ำมันต่างชาติสามารถลงทุนได้มากขึ้น
 

เวเนซุเอลาชาตินิยมอุตสาหกรรมน้ำมันตั้งแต่ปี 1970 และในช่วงปี 2000 บังคับให้มีการย้ายกิจการไปสู่กิจการร่วมทุนภายใต้การควบคุมของบริษัทน้ำมันรัฐ PDVSA บริษัทส่วนใหญ่เจรจาเพื่อถอนตัวและย้ายออก รวมถึง เชฟรอน ในขณะที่บางบริษัทไม่สามารถบรรลุข้อตกลงและยื่นฟ้องอนุญาโตตุลาการ 
 

ความเสี่ยงสูงหากทุกอย่างไม่เป็นไปตามแผน
 

โธมัส โอดอนเนลล์ นักยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและภูมิรัฐศาสตร์ กล่าวว่า หากทรัมป์และทีมสามารถสร้างการเปลี่ยนผ่านอย่างสงบโดยมีแรงต้านน้อย ผลผลิตน้ำมันอาจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญใน 5–7 ปี เมื่อโครงสร้างพื้นฐานได้รับการซ่อมแซมและการลงทุนคลี่คลาย เขายังกล่าวเพิ่มเติมว่าน้ำมันดิบหนักของเวเนซุเอลาเหมาะกับโรงกลั่นในอ่าวสหรัฐฯ และสามารถผสมกับน้ำมันเบาที่ผลิตจากฟรัคกิ้งได้ แต่ความสำเร็จนั้นขึ้นอยู่กับทุกอย่างต้องดำเนินไปอย่างราบรื่น ซึ่งมีความเสี่ยงสูงที่จะผิดพลาด
 

การเปลี่ยนผ่านทางการเมืองที่ล้มเหลวและให้ความรู้สึกว่าสหรัฐฯ ครอบงำ อาจนำไปสู่การต่อต้านหลายปีโดยชี้ถึงกลุ่มติดอาวุธของพลเมืองและกลุ่มกองโจรที่ปฏิบัติการในประเทศ
 

ฟรานซิสโก โมนัลดี ผู้อำนวยการ Latin America Energy Program ที่ Baker Institute มหาวิทยาลัย Rice ในฮุสตัน กล่าวว่า เชฟรอน จะได้ประโยชน์มากที่สุดหากเวเนซุเอลาเปิดโอกาสน้ำมัน บริษัทน้ำมันสหรัฐฯ รายอื่นจะติดตามความมั่นคงทางการเมืองอย่างใกล้ชิด และรอดูสภาพแวดล้อมการดำเนินงานและกรอบสัญญาก่อน
 

ทั้งนี้ เวเนซุเอลา หนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้ง OPEC ร่วมกับอิหร่าน อิรัก คูเวต และซาอุดีอาระเบีย เคยผลิตน้ำมันได้สูงถึง 3.5 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงปี 1970 ซึ่งคิดเป็นกว่า 7% ของผลผลิตน้ำมันโลกในขณะนั้น แต่ในช่วงปี 2010 การผลิตลดต่ำกว่า 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน และปีที่แล้วเฉลี่ยราว 1.1 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือเพียง 1% ของผลผลิตโลก 
 

เชฟรอน คือบริษัทสหรัฐฯ เพียงรายเดียวที่ดำเนินงานในเวเนซุเอลา
 

เชฟรอน เป็นบริษัทสหรัฐฯ รายใหญ่เพียงรายเดียวที่ยังดำเนินงานในเวเนซุเอลา ขณะที่โคโนโคฟิลลิปส์ (ConocoPhillips) กำลังเรียกร้องเงินหลายพันล้านดอลลาร์จากการเข้าครอบครองโครงการน้ำมัน 3 แห่งเมื่อเกือบสองทศวรรษก่อน ขณะที่ เอ็กซอน ก็มีข้อพิพาทอนุญาโตตุลาการยาวนานกับเวเนซุเอลาหลังออกจากประเทศเกือบ 20 ปีที่แล้ว
 

โฆษก โคโนโคฟิลลิปส์ (ConocoPhillips)  กล่าวทางอีเมลกับรอยเตอร์ว่า บริษัทกำลังติดตามสถานการณ์ในเวเนซุเอลาและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อซัพพลายและความมั่นคงพลังงานโลก การคาดการณ์กิจกรรมทางธุรกิจหรือการลงทุนในอนาคตยังเร็วเกินไป
 

เชฟรอน ซึ่งส่งออกน้ำมันดิบจากเวเนซุเอลาประมาณ 150,000 บาร์เรลต่อวันไปยังชายฝั่งอ่าวสหรัฐฯ ต้องดำเนินการอย่างรอบคอบกับรัฐบาลทรัมป์เพื่อรักษาการดำเนินงานในประเทศตลอดปีที่ผ่านมา ไมค์ เวิร์ธ CEO ของเชฟรอน กล่าวว่าในเดือนธันวาคม เขาได้พูดคุยกับรัฐบาลทรัมป์เกี่ยวกับความสำคัญของการรักษาการดำเนินงานของสหรัฐฯ ในเวเนซุเอลาผ่านวัฏจักรการเมืองหลายรอบ
 

บริษัทน้ำมันรายนี้ดำเนินงานในเวเนซุเอลามากกว่า 100 ปี และกล่าวในวันเสาร์ว่ามุ่งเน้นความปลอดภัยและความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงาน รวมถึงความสมบูรณ์ของสินทรัพย์ โฆษกเชฟรอน กล่าวทางอีเมลตอบคำถามว่า
 

เรายังคงดำเนินงานโดยปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องอย่างครบถ้วน
 

ขณะที่ OPEC และพันธมิตรจะประชุมวันอาทิตย์ (4 ม.ค.) และคาดว่าจะคงนโยบายการผลิตน้ำมันในปัจจุบัน กลุ่มนี้ได้เพิ่มการผลิตตั้งแต่ปีที่ผ่านมา สร้างความกังวลเรื่องซัพพลายล้นตลาดโลก แต่ได้ตกลงระงับการเพิ่มกำลังการผลิตในเดือนมกราคม กุมภาพันธ์ และมีนาคม
 

เอด ฮิร์ส นักวิชาการด้านพลังงาน มหาวิทยาลัยฮุสตัน กล่าวว่า เหตุการณ์ล่าสุดในเวเนซุเอลาจะมีผลต่อราคาน้ำมันและน้ำมันเบนซินในสหรัฐฯ เพียงเล็กน้อย เนื่องจากน้ำมันส่วนใหญ่ของประเทศส่งไปคิวบาและจีนในขณะนี้ นอกจากนี้เขายังชี้ว่าประวัติศาสตร์เต็มไปด้วยตัวอย่างที่สหรัฐฯ เข้าประเทศน้ำมันแล้วไม่ได้ประโยชน์ชัดเจน
 

ทรัมป์เข้าร่วมประวัติศาสตร์ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ล้มรัฐบาลประเทศน้ำมัน ร่วมกับบุชในอิรัก และโอบามาในลิเบีย ในกรณีนั้น สหรัฐฯ ไม่ได้รับผลประโยชน์ใด ๆ จากน้ำมัน เกรงว่าประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยในเวเนซุเอลา
 

ทั้งนี้ เรือบรรทุกน้ำมันที่เช่าโดยเชฟรอน เป็นหนึ่งในไม่กี่ลำที่ออกจากเวเนซุเอลาในเดือนที่ผ่านมา หลังจากทรัมป์ประกาศการปิดล้อม ในเดือนธันวาคม
 

นักวิเคราะห์ระบุว่า นี่อาจเป็นจุดที่เวเนซุเอลาสามารถสร้างผลสำเร็จได้เร็ว หากทรัมป์สามารถเริ่มการไหลของน้ำมันดิบเวเนซุเอลาเข้าสู่ชายฝั่งอ่าวสหรัฐฯ อีกครั้ง ซึ่งอาจช่วยเพิ่มกำลังผลิตของโรงกลั่นอย่าง วาเลโร แต่ในขณะนี้ ดูเหมือนว่ากลับเป็นสิ่งตรงข้ามที่เกิดขึ้น
 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : ฐานเศรษฐกิจ