ตามมาตรฐานสากล “ข้อกำหนดแมนเดลา” (Mandela Rules) และมีกระบวนการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังอย่างเป็นระบบ มีการประเมินสุขภาพจิต พฤติกรรมความเสี่ยงและแนวโน้มการกระทำผิดซ้ำตามหลักวิชาการ โดยเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ เฉพาะทาง มิใช่การใช้ดุลยพินิจส่วนบุคคลในการพิจารณาปล่อยตัวหรือลดโทษแต่อย่างใด ปัจจุบันกรมราชทัณฑ์
ให้ความสำคัญกับการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขังในทุกมิติ ทั้งด้านการศึกษา การพัฒนาคุณธรรมและจิตใจ การฝึกอบรมทักษะวิชาชีพ การสร้างวินัย การปรับเปลี่ยนทัศนคติ ตลอดจนการส่งเสริมทักษะที่จำเป็นในการดำรงชีวิตภายหลังพ้นโทษ เพื่อให้ผู้ต้องขังสามารถประกอบอาชีพสุจริตและดำรงชีวิตร่วมกับสังคมได้อย่างเหมาะสม
โดยสิทธิและประโยชน์ต่างๆที่ผู้ต้องขังได้รับตามกฎหมายและระเบียบราชการ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแรงจูงใจในการปรับปรุงแก้ไขตนเองและสนับสนุนกระบวนการแก้ไขฟื้นฟูพฤตินิสัย มิใช่เป็นการผ่อนปรนโดยปราศจากหลักเกณฑ์ ซึ่งสถิติตัวเลขแสดงให้เห็นชัดเจนว่า ผู้ต้องขังส่วนใหญ่ที่ผ่านกระบวนการพัฒนาพฤตินิสัยสามารถออกไปประกอบอาชีพสุจริตและไม่หวนกลับมากระทำผิดซ้ำอีก สำหรับผู้ต้องขังที่มีพฤติการณ์หรือปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อความปลอดภัยของสังคม
ก่อนการปล่อยตัวจะมีการประเมินความเสี่ยงและจัดทำข้อมูลเพื่อส่งต่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใต้กระบวนการยุติธรรมและหน่วยงานในพื้นที่นำไปใช้ในการติดตาม ดูแล เพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำและสร้างความปลอดภัยแก่สังคม
ทั้งนี้ กรมราชทัณฑ์เห็นว่าการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำมิใช่ภารกิจของหน่วยงานหนึ่งหน่วยงานใด หากแต่เป็นภารกิจร่วมของทุกภาคส่วนในกระบวนการยุติธรรม รวมถึงหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน และสังคม ในการร่วมกันสนับสนุนการคืนคนดีสู่สังคม และสร้างโอกาสให้ผู้พ้นโทษสามารถเริ่มต้นชีวิตใหม่ได้อย่างมั่นคง อันจะเป็นการลดโอกาสการหวนกลับไปกระทำความผิดซ้ำอย่างยั่งยืน
กรมราชทัณฑ์จึงขอให้สังคมรับทราบข้อเท็จจริงและเข้าใจถึงภารกิจในการดำเนินงาน ซึ่งมุ่งสร้างความสมดุลระหว่างการคุ้มครองความปลอดภัยของสังคมกับการเปิดโอกาสให้ผู้กระทำผิดที่สามารถปรับปรุงแก้ไขตนเองได้กลับมาเป็นสมาชิกที่มีคุณภาพของสังคม
พร้อมทั้งยินดีน้อมรับฟังข้อเสนอแนะ ความคิดเห็น และคำติชมเพื่อนำไปพัฒนาการปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพ โปร่งใส และสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชนต่อไป