‘กฤษณา ไกรสินธุ์’ ผนึก ศอ.บต. ดัน ‘ลังกาสุกะโมเดล’ สู้ภัยแล้ง-ชูพริกไทยพืชเศรษฐกิจใหม่ดับไฟใต้

16 เมษายน 2569 “18 ปีในพื้นที่ เห็นทั้งความสำเร็จและความล้มเหลว แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนคือความมุ่งมั่นที่จะใช้ทรัพยากรท้องถิ่นมาทำเป็นยาและอาชีพ” นี่คือคำกล่าวของ ภญ.ดร.กฤษณา ไกรสินธุ์ หรือที่คนทั่วโลกรู้จักในนาม "เภสัชกรยิปซี" ผู้พลิกฟื้นตำนานสมุนไพรใต้ภายใต้ “ลังกาสุกะโมเดล” ในการเข้าหารือกับ นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการ ศอ.บต. ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญของการปฏิรูปปากท้องชาวบ้านในพื้นที่ความมั่นคง

ดร.กฤษณา เปิดใจกลางวงหารือว่า การทำงานในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ตลอดเกือบสองทศวรรษ ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เสน่ห์ของผู้คนที่นี่ทำให้การทำงานเดินหน้าไปได้ตามปรัชญา "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" โดยโครงการที่กำลังเป็นรูปเป็นร่างคือ "สวนเกษตรสุขภาพ" หัวใจของโมเดลนี้ไม่ใช่แค่การแจกพันธุ์พืช แต่คือการเปลี่ยนพื้นที่เกษตรให้กลายเป็นแหล่งผลิตวัตถุดิบยาชั้นเลิศ เพื่อยกระดับสมุนไพรพื้นบ้านสู่ผลิตภัณฑ์เกรดพรีเมี่ยมที่ตลาดโลกต้องการ

อย่างไรก็ตาม ดร.กฤษณา ยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า อุปสรรคที่ใหญ่กว่าสถานการณ์ความไม่สงบในเวลานี้คือ "วิกฤตธรรมชาติ" โดยเฉพาะปัญหาภัยแล้งที่กำลังกัดเซาะรายได้ของเกษตรกรในโครงการ

ในการหารือครั้งนี้ มูลนิธิกฤษณาฯ ได้ส่งสัญญาณชัดเจนถึง ศอ.บต. ว่าหากจะให้โครงการยั่งยืน รัฐต้องเข้ามาหนุนเสริมเรื่อง "ระบบน้ำ" อย่างจริงจัง โดย ดร.กฤษณา เสนอให้นำรูปแบบการจัดการน้ำของ "ปราชญ์ชาวบ้านตำบลป่าบอน จังหวัดพัทลุง" มาเป็นต้นแบบ

ทำไมต้องป่าบอน? เพราะที่นั่นคือบทพิสูจน์ของการจัดการน้ำโดยชุมชนเพื่อชุมชน ซึ่งสามารถแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำในพื้นที่เกษตรได้อย่างเห็นผล หาก ศอ.บต. สามารถนำโมเดลนี้มาติดตั้งในสวนเกษตรสุขภาพตามจังหวัดชายแดนใต้ได้ จะถือเป็นการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานที่เกษตรกรโหยหามานาน

อีกหนึ่งวาระสำคัญคือการดัน "พริกไทย" ให้กลายเป็นพืชเศรษฐกิจชนิดใหม่ ดร.กฤษณา วิเคราะห์ว่า พริกไทยเป็นพืชที่ตอบโจทย์พื้นที่ภาคใต้อย่างที่สุด เพราะปลูกง่าย ดูแลไม่ซับซ้อน แต่มีมูลค่าสูงในเชิงอุตสาหกรรมยาและอาหาร

 

“พริกไทยไม่ใช่แค่เครื่องเทศ แต่มันคือโอกาสทางการค้าที่มั่นคง หากเราทำได้คุณภาพพรีเมี่ยม ตลาดต่างประเทศพร้อมเปิดรับ นี่คือทางเลือกที่จะช่วยให้ชาวบ้านหลุดพ้นจากวงจรราคายางและปาล์มน้ำมันที่ผันผวน”

 

ด้าน นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการ ศอ.บต. ขานรับข้อเสนอด้วยท่าทีที่เน้นผลลัพธ์ โดยระบุว่า พร้อมสนับสนุนมูลนิธิกฤษณาฯ อย่างเต็มสูบ โดยเฉพาะใน 2 ประเด็นเร่งด่วน คือการแก้ไขปัญหาน้ำให้เกษตรกรกลุ่มเป้าหมาย และการเร่งสำรวจฐานข้อมูลเกษตรกรเพื่อส่งเสริมการปลูกพริกไทย

สิ่งที่ต้องจับตาดูหลังจากนี้คือ การเชื่อมโยงระหว่าง “องค์ความรู้ระดับสากล” ของ ดร.กฤษณา กับ “กลไกอำนาจรัฐ” ของ ศอ.บต. ว่าจะสามารถทะลวงระบบราชการเพื่อนำงบประมาณและเครื่องจักรลงไปช่วยชาวบ้านได้รวดเร็วเพียงใด เพราะในพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง “ความล่าช้าคือความล้มเหลว”

การผนึกกำลังครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการปลูกพืช แต่คือการทดลองใช้เศรษฐกิจนำการทหาร หากชาวบ้านมีระบบน้ำที่ดี มีพืชที่ขายได้ราคาสูง และมีสุขภาพที่แข็งแรงตามโมเดล "สวนเกษตรสุขภาพ" ไฟใต้ที่คุโชนอาจถูกดับลงด้วยความอยู่ดีกินดีที่ยั่งยืน