หมอเตือนสติ "กัญชา" ดีจริงหรือแค่กระแส ระวังเป็นต้นตอปัญหาใหม่?

กำลังเป็นกระแส “กัญชาฟีเวอร์” ทั่วประเทศอยู่ในเวลานี้ ภายหลังมีการปลดล็อก จนบรรดา “สายเขียว” ต่างแห่กันพรวนดินเร่งปลูกกัญชากันอย่างคึกคัก พร้อมบรรยายสรรพคุณมากมายยาวเป็นหางว่าว

 

แต่ล่าสุดบัญชีเฟซบุ๊กท่านหนึ่ง ของหมอใน จ.ชุมพร แสดงความเห็นถึงเรื่องปลดล็อก “กัญชา” ว่า พระเอกของเรา “กัญชา” กระแสที่ร้อนแรงของสังคม ท่านต้องเลือกว่าจะเชื่อกระแส หรือเชื่อหลักฐานทางวิทยาศาสตร์

พืชกัญชามีสารประกอบประมาณ 140 ชนิด เรียกรวมๆ ว่า cannabinoid โดยสารที่สกัดมาพบมาก คือ Tetrahydrocannabinol (THC) ถามว่าทำไมเสพกัญชาแล้ว มีอาการทางระบบประสาท จากการศึกษาทดลองทางวิทยาศาสตร์ พบว่าสาร cannabinoid เมื่อเราเสพเข้าไป มันจะไปจับกับตัวรับ (receptor) ในสมอง ส่วนที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการตัดสินใจ การเรียนรู้ ความจำ พฤติกรรม และอารมณ์

ได้แก่สมองส่วน Hippocampus , Amygdala และ Prefrontal cortex (PFC) ซึ่งเมื่อสาร cannabinoid ไปจับตัวรับในสมอง จะทำให้มนุษย์เกิดอาการคล้ายโรคจิต มีอาการหลอน เมา คลื่นไส้อาเจียน ง่วงซึม บางคนอาจคุมสติไม่อยู่ ถ้าใช้ไปนานๆ จะทำให้สมองพัฒนาล่าช้า โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่น บางคนกลายเป็นโรคทางจิตเวชไปเลย

 

สำหรับผู้ใหญ่สาร cannabinoid ทำให้ cognitive function ลดลง พฤติกรรมเปลี่ยน ความจำลดลง การตัดสินใจผิดพลาดได้ง่ายขึ้น สติสัมปชัญญะไม่อยู่กับร่องกับรอย ส่วนผู้สูงอายุที่กินยาหลายชนิด สาร cannabinoid จะไปยุ่งเกี่ยวกับ Cytochrome-P450 มันจะทำให้ไปเปลี่ยนระดับยา เช่น ยากันชัก ยาวาฟาริน ยาหัวใจ ซึ่งทำให้ระดับยาในเลือดเปลี่ยนจนเกิดอันตรายได้

ทีนี้มาดูกันต่อว่า กัญชาใช้เป็นยาได้ผลหรือไม่ ในโรคอะไรบ้าง แน่นอน “มะเร็ง” ที่เขาโปรโมทกันนักหนา สรุปว่า “ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ว่ากัญชามะเร็งรักษาได้” แต่มีการนำสาร cannabinoid มาใช้ในการรักษาอาการปวด ที่เป็น chronic pain ในโรคมะเร็ง

นำมาใช้ลดอาการข้างเคียงจากการใช้ยาคีโม (Chemotherapy) นำมาเพิ่มน้ำหนักในผู้ป่วยโรคเอดส์ และใช้เป็นยานอนหลับในผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย

 

ผลสรุปจากหลักฐานที่น่าเชื่อถือมากที่สุดทางวิทยาศาสตร์ คือ Meta-analysis พบว่าในปัจจุบันสารประกอบจากกัญชาไม่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่า พิสูจน์ได้ว่ากัญชามีประโยชน์ เพราะอะไรครับ เพราะกัญชาอาจทำให้ลดปวดได้จริง แต่ก็สู้ยาพวก Morphine , Fentanyl ไม่ได้เลย

ช่วยลดอาการอาเจียนได้ แต่ก็สู้ยาที่เรามีในปัจจุบันไม่ได้ ช่วยให้นอนหลับได้ เพราะเคลิ้มเมายา และพบว่าการใช้สารสกัดกัญชาทำให้มีผลข้างเคียงค่อนข้างมากกว่ายาที่เราใช้กันในปัจจุบัน เชื่อว่าอีกปีสองปี จะมีผู้ป่วยเข้ารับบริการที่ห้องฉุกเฉินมากขึ้น เพราะผลข้างเคียงจากกัญชา และผู้ป่วยจิตเวชอาจมากขึ้น ดังนั้นก่อนจะใช้คิดให้ดีๆ เตือนแล้วนะ

 

ทีมข่าวสอบถามหมอผู้โพสต์ ยืนยันว่า ไม่ได้ต้องการจะขวางโลก แต่แค่อยากให้คนในสังคมลองแตะเบรก คิดถึงเรื่อง "กัญชา" ตามหลักวิทยาศาสตร์จริงๆ ไม่ได้อิงแค่กระแส เพราะไม่มีหลักฐานยืนยันที่ชัดเจนว่า "กัญชา" มีประโยชน์ โดยส่วนตัวมองว่า "กัญชา" มีค่าเท่ากับศูนย์