สนธิรัตน์ แนะผ่าตันราคาน้ำมัน ชี้ ต้นทุนราคาก๊าซ เป็นระเบิดเวลา ทำค่าไฟพุ่ง

8 พฤษภาคม 2565 นายสนธิรัตน์ สนธิจิระวงศ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน และเลขาธิการพรรคสร้างอนาคตไทย กล่าวในรายการที่ สุดกับหมาแก่ ช่อง Nation TV 22 โดย นายดนัย เอกมหาสวัสดิ์ เป็นผู้ดำเนินรายการ ถึงการแก้ปัญหาราคาน้ำแพง ว่า การแก้ปัญหาระยะสั้นของราคาพลังงานแพง จะต้องหาทางลดค่าใช้จ่ายของประชาชนและลดภาระกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง โดยวิธีการแก้ปัญหาราคาพลังงานทั่วโลกมี 4 แนวทาง คือ 1.ลดภาษีชั่วคราว 2.ตั้งงบประมาณอุดหนุน 3.ควบคุมโครงสร้างราคา 4.การอุดหนุนให้กลุ่มเปราะบาง

 

ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับราคาน้ำมันของไทยในขณะนี้ต้องพิจารณาเร่งด่วน 2 ส่วน คือ

 

1.ราคาน้ำมันหน้าโรงกลั่นของประเทศไทย มีความซับซ้อนกว่าต่างประเทศ เพราะน้ำมันดีเซลมีน้ำมันไบโอดีเซล (น้ำมันปาล์ม)ผสม ในขณะที่แก๊ซโซฮอลล์มีเอทานอล ที่ผลิตจากมันสัมปหลังและสับปะรด ผสม

 

2.ภาษี เช่น ภาษีสรรพสามิต ภาษีท้องถิ่น(VAT)

ทั้งนี้ ราคาน้ำมันในปัจจุบันอยู่ในระดับวิกฤต เพราะต้นทุนน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น ซึ่งในสถานการณ์วิกฤตจำเป็นที่ต้องลงลึกในปัญหาโครงสร้าง 2 ส่วนดังกล่าว

ปัจจุบันราคาน้ำมัน B100 ราคาสูงมาก สมัยที่ตนเป็นรัฐมนตรี ราคาปาล์มสดช่วงปี 2562-2563 ราคา กิโลกรัมละ 3 บาทเศษ แต่เมื่อมีนโยบาย B10 ได้ผลักดันราคาผลปาล์มสดขึ้นไปแตะที่ 7 บาท เศษ แต่วันนี้ราคาปาล์มสดได้ไต่ขึ้นไปที่ 12 บาท ส่งผลให้ B100 สูงไปที่ลิตรละ 50 บาท จึงเกิดปัญหาเมื่อราคาเนื้อน้ำมันดีเซลอยู่ที่ 20 บาทเศษ และเมื่อผสมกับไบโอดีเซลทำให้มีปัญหา

 

ภาครัฐจำเป็นต้องบริหารโครงสร้างราคา B100 ที่อยู่ในระดับราคาลิตรละ 50 บาท และถ้าปรับราคาลงมาได้ จึงนำไปผสมกับดีเซล เพราะสถานการณ์ในปัจจุบันเป็นสถานการณ์วิกฤต จึงต้องมาถอยดูโครงสร้างว่าราคา B100 ในระดับปัจจุบันจะใช้ได้ในปริมาณเท่าไหร่ และถ้าราคาเกินระดับปัจจุบันจะใช้ B100 ผสมอย่างไร แต่ต้องมีการสื่อสารกับผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเกษตรกร ซึ่งกระทรวงพาณิชย์จะต้องเข้ามาดำเนินการ

 

รวมทั้งปัญหาดังกล่าว ได้ส่งผลต่อเนื่องต่อราคาน้ำมันปาล์มขวด สำหรับการบริโภคที่สูงขึ้น โดยภาครัฐต้องสื่อสารให้ทุกฝ่ายเข้าใจทั้งฝั่งเกษตรกรและผู้บริโภค

หากภาครัฐตัดสินใจลดการผสม B100 ลงไปในน้ำมันดีเซล จะทำให้ความต้องการใช้ B100 ลดลงจะกระทบเกษตรกรและต้องหาทางออก โดยต้องวิเคราะห์ทั้งระบบ เพื่อดูความต้องการใช้น้ำมันปาล์มในประเทศเพื่อการบริโภค เพื่อพลังงานและการส่งออก ซึ่งถ้าลดการใช้ในพลังงาน อาจทำให้ราคาน้ำมันปาล์มสำหรับการบริโภคลดราคาลง

 

นอกจากนี้ ภาครัฐอาจจะพิจารณาเพิ่มการส่งออกน้ำมันปาล์มมากขึ้น ซึ่งราคาน้ำมันปาล์มในตลาดโลกสูงขึ้น จากความต้องการที่เพิ่มขึ้นและอินโดนีเซียผู้ส่งออกรายใหญ่ ได้งดการส่งออกเพื่อแก้ปัญหาน้ำมันปาล์มในประเทศไม่เพียงพอต่อความต้องการ ซึ่งต้องประเมินว่า การส่งออกจะมีโอกาสอย่างไร เพราะถ้าสต๊อกน้ำมันปาล์มมีมากต้องส่งออก และในอดีตไทยส่งออกได้ไม่มากเพราะราคาน้ำมันปาล์มของไทยสูง

“การดำเนินการดังกล่าว ต้องอาศัยความกล้าหาญในการตัดสินใจเชิงนโยบาย ซึ่งผมเสนอแนะว่า การบริหารในช่วงวิกฤตต้องแตกต่างจากการบริหารในภาวะปกติ จะปล่อยให้ปัญหาเป็นไปตามธรรมชาติไม่ได้”

 

สำหรับราคาน้ำมันหน้าโรงกลั่น ที่มีการกำหนดราคาขายน้ำมันสำเร็จรูป ด้วยการอ้างอิงราคาตลาดสิงคโปร์ ขอเสนอให้มีการยกเลิกการอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่สิงคโปร์ชั่วคราว โดยที่ผ่านมาราคาน้ำมันสิงคโปร์ เป็นราคาที่มีมาตรฐานของภูมิภาคนี้ ในขณะที่การอ้างอิงราคาสิงคโปร์จะรวมค่าขนส่งและค่าประกัน โดยในสถานการณ์วิกฤตจะต้องบริหารต้นทุนให้ต่ำที่สุด ซึ่งการพิจารณาประเด็นดังกล่าวควรมองว่า ถ้าพิจารณาต้นทุนน้ำมันดิบ ค่าการกลั่น เปรียบเทียบกับราคาสิงคโปร์ และถ้าราคาสิงคโปร์ถูกกว่าก็ใช้ราคาสิงคโปร์ แต่ถ้าค่าการกลั่นในประเทศถูกกว่าควรใช้ค่าการกลั่นในประเทศเป็นตัวตั้ง

 

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์สงครามระหว่างรัสเซียและยูเครน เริ่มมาตั้งแต่ปลายเดือน พ.ค.2564 ผ่านมาถึงเดือน พ.ค.2565 ประเทศไทยได้รับผลกระทบจากราคาพลังงานสูงมาก และถ้าสถานการณ์สงครามลากยาวถึงปลายปี 2565 แล้วภาครัฐจะมีงบประมาณสนับสนุนได้ระดับใด จึงขอเสนอว่า ประเด็นใดที่ลดต้นทุนในโครงสร้างราคาน้ำมันได้ควรลดลง เพราะจะเป็นภาระของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในการกู้เงินมาอุดหนุน

ส่วนกรณีโรงกลั่นในประเทศไทยที่มีค่าการกลั่นบาร์เรลละ 20 ดอลลาร์ จากปกติ 5 ดอลลาร์ จะต้องมาดูต้นทุนน้ำมันดิบและค่าการกลั่นนำมาเปรียบเทียบ

 

"การปรับเปลี่ยนสูตรราคาหน้าโรงกลั่น ผมได้เริ่มปรับโครงสร้างราคาหน้าโรงกลั่นใช้เวลา 7 เดือน โดยทำงานร่วมกับกลุ่มที่คัดค้านและได้สูตรที่ลดราคาหน้าโรงกลั่นลิตรละ 50 สตางค์ ซึ่งโครงสร้างการกลั่นมีความซับซ้อนเชิงเทคนิค แต่ภาครัฐและโรงกลั่นต้องมาเปิดตัวเลข เพื่อให้เป็นการส่งต้นทุนการกลั่นที่เป็นธรรม เป็นเรื่องที่ต้องใช้ความกล้าหาญหากภาครัฐจะหารือกับโรงกลั่น"

 

อีกทั้งโรงกลั่นส่วนใหญ่ เป็นบริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจพลังงาน ที่จะต้องมาช่วยสร้างสมดุล แต่โรงกลั่นจะมีสูตรการคำนวณของตัวเองและเป็นโครงสร้างที่ใช้มานาน หากภาครัฐต้องการหาต้นทุนค่าการกลั่นที่เป็นธรรม ก็ต้องมาหารือร่วมกันระหว่างภาครัฐ โรงกลั่นและกลุ่มประชาชน

 

การลดภาษีสรรพสามิตดีเซลในปัจจุบัน จะครบกำหนดในวันที่ 20 พ.ค.2565 ซึ่งภาครัฐควรต่อมาตรการดังกล่าวออกไป เพราะถ้าไม่ต่อจะทำให้ราคาเพิ่มขึ้นลิตรละ 3 บาท โดยภาครัฐกำหนดเพดานไว้ลิตรละ 35 บาท จะเป็นระดับราคาที่ภาครัฐไม่ควรปล่อยให้สูงมากกว่านี้เพราะจะมีผลต่อต้นทุนสินค้า และกระทรวงพาณิชย์ต้องบริหารไม่ให้ราคาสินค้าปรับขึ้นสูง

 

ดังนั้น การกำหนดระดับภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ควรกำหนดอัตราที่ไม่ให้ราคาดีเซลสูงขึ้นไปเกิน 35 บาท ซึ่งเป็นระดับราคาที่นำไปสู่การปรับราคาสินค้า โดยรัฐอาจต้องเป็นผู้แบกรับภาระภาษีเพราะในช่วงรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เคยกำหนดอัตราภาษีสรรพสามิตดีเซลที่ลิตรละ 0.005 บาท

 

นอกจากนี้ ภาครัฐต้องทำการสื่อสารให้ประชาชนรับทราบ โดยเฉพาะการทำแคมเปญ เพื่อสร้างการรับรู้ราคาพลังงานแพง เช่น การรณรงค์ใช้รถสาธารณะ เพื่อสร้างแรงจูงใจการใช้ขนส่งสาธารณะ โดยสร้างการรับรู้การเข้าสู่สถานการณ์วิกฤตพลังงาน เพราะปัจจุบันประชาชนใช้พลังงานแบบสถานการณ์ปกติ ในขณะที่รัฐหาทางแก้ไขปัญหา จึงต้องหาทางให้ทุกฝ่ายร่วมมือกันแก้ปัญหา

 

ส่วนปัญหาค่าไฟฟ้าที่ได้รับผลกระทบจากราคาก๊าซที่สูงขึ้น ซึ่งในช่วง 2 ปี ที่ผ่านมา การเปลี่ยนผ่านสัมปทานแหล่งเอราวัณจากเชฟรอนมาเป็น ปตท.สผ.(บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) ) ไม่ราบรื่นเพราะมีการฟ้องร้อง ทำให้ปริมาณการผลิตก๊าซในแหล่งเอราวัณจากวันละ 800 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เหลือ 400 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ทำให้ต้องนำเข้ามาชดเชย เพราะไทยใช้วันละ 4,500 ล้านลูกบาศก์ฟุต ในส่วนนี้ใช้ผลิตไฟฟ้า 2,800 ล้านลูกบาศก์ฟุต

 

ดังนั้นต้องเร่งการผลิตขึ้นมา หลังจากที่ผู้รับสัมปทานใหม่รับมอบเมื่อวันที่ 24 เม.ย.2565 ซึ่งราคาก๊าซได้เพิ่มขึ้นจาก 10 ดอลลาร์ ต่อล้านบีทียู เพิ่มเป็น 25-30 ดอลลาร์ และเมื่อราคาคำนวณราคาพูลก๊าซที่คำนวณต้นทุนก๊าซ สำหรับผลิตไฟฟ้าสูงขึ้นตามราคาแอลเอ็นจี ซึ่งเห็นผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนเปลี่ยนจากการใช้ก๊าซไปใช้น้ำมันเตาหรือดีเซลผลิตไฟฟ้า และโรงไฟฟ้าบางแห่งหยุดผลิตไฟฟ้า เพราะต้นทุนก๊าซสูง ที่ถือเป็นระเบิดเวลาที่จะกระทบกับค่าไฟฟ้าที่จะสูงขึ้น