ดร.อนันต์ ตอบข้อสงสัยคาใจ กับ 6 สาเหตุสำคัญที่ทำให้เป็น Long Covid

ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว Anan Jongkaewwattana กล่าวถึงกรณีการเป็น Long Covid อาการต่อเนื่องหลังจากที่ผู้ป่วยรักษาการติดเชื้อ โควิด-19 จนเสร็จสิ้นแล้ว ทำไมถึงยังมีอาการไม่พึงประสงค์ต่อเนื่อง โดยได้ระบุว่า

 

Long Covid เป็นประเด็นที่เริ่มมีคนสนใจกันมากขึ้น

ซึ่งจริงๆ แล้วเรื่องนี้เป็นหัวข้อวิจัยที่มีการศึกษากันมานานพอสมควรแล้ว สิ่งที่ชัดคืออาการไม่พึงประสงค์ต่างๆ สามารถพบได้ในผู้ป่วยโควิดบางรายที่เคลียร์ไวรัสออกจากร่างกายไปหมดแล้ว แต่สิ่งที่ยังไม่ชัดคืออะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ Long Covid ที่ว่านั้น สาเหตุหลักๆ ที่มีผู้เชี่ยวชาญรวบรวมมาคือ

 

1. โปรตีนของไวรัสที่ยังหลงเหลืออยู่ในร่างกายของผู้ป่วย ถึงแม้ว่าอนุภาคไวรัสใหม่อาจจะไม่มีเพิ่มขึ้นมาแล้ว แต่สมบัติของไวรัสที่ทิ้งไว้อาจจะส่งผลให้เกิดสิ่งผิดปกติขึ้นถ้าไปสะสมอยู่ในเซลล์หรืออวัยวะบางตำแหน่งของร่างกาย

 

2. ผลจากการอักเสบของเนื้อเยื่อที่ร่างกายพยายามต่อต้านการเพิ่มจำนวนของไวรัสในระหว่างติดเชื้อ ถึงแม้ว่าไวรัสจะถูกทำลายไปหมดแล้ว แต่ความเสียหายที่เกิดขึ้นอาจส่งผลให้เกิดอาการที่ไม่พึงประสงค์ตามมา

 

3. ปรากกฏการณ์ที่ร่างกายไปปลุกไวรัสที่แอบอยู่ในร่างกายให้ตื่นขึ้นและทำให้ร่างกายเกิดความเสียหาย เช่นไวรัสในตระกูล herpesviruses ซึ่งปกติจะแอบแฝงตัวเงียบๆหนีการทำลายของระบบภูมิคุ้มกัน แต่ถ้าร่างกายมีสิ่งเร้า เช่น ความเครียด ไวรัสดังกล่าวจะถูกปลุกขึ้นมาได้ ซึ่ง Long Covid อาจจะมีสาเหตุมาจากไวรัสเหล่านี้ได้เช่นกัน

 

4. ระบบจุลินทรีย์ในทางเดินอาหาร หรือ Microbiome ถูกรบกวน ทำให้ขาดสมดุลของการทำงาน โดยเฉพาะอาการที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหารต่างๆ

 

5. การทำงานของระบบหลอดเลือด โดยเฉพาะกลไกการเข็งตัวของเลือดที่ถูกรบกวน

 

6. อาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากแอนติบอดีที่ร่างกายสร้างขึ้นต่อโปรตีนต่างๆของไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งอาจจะมีผลพลอยได้ที่ไม่คาดคิด เช่น อาจจะไปจับโปรตีนตัวอื่นของร่างกายเราที่หน้าตาใกล้เคียงกับโปรตีนของไวรัส แล้วส่งผลให้ภูมิของร่างกายของเราไปทำให้เซลล์ หรือ เนื้อเยื่อที่มีโปรตีนเหล่านั้นเสียหาย หรือ ถูกทำลาย เป็นต้น

 

จะเห็นว่า กลไกการเกิด Long Covid มีเยอะครับ และ อาจจะมากกว่าที่ทราบอยู่ตอนนี้ก็ได้ ใครติดแล้วไม่มีอาการเหล่านี้ถือว่าโชคดีมากครับ แต่ถ้าติดซ้ำอีก ยังไม่มีข้อมูลออกมานะครับว่า จะโชคดีเหมือนครั้งแรกหรือเปล่า นะครับ ยังเดาใจไวรัสไม่ค่อยถูกทางครับ

 

https://www.cell.com/.../fulltext/S1471-4906(22)00047-3

ขอขอบคุณที่มา เพจ Anan Jongkaewwattana