เปิดประวัติ เสฐียรพงษ์ วรรณปก สามเณร 9 ประโยครูปแรก ในรัชสมัย ร.๙

7 เมษายน 2565 ศาสตราจารย์ (พิเศษ) เสฐียรพงษ์ วรรณปก ราชบัณฑิต ประเภทปรัชญา ได้เสียชีวิตลงแล้ว ขณะเข้ารับการรักษาตัวที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อเวลา 18.33 น. วานนี้ (6 เม.ย.) สาเหตุจากอาการทรุดลง เพราะเส้นเลือดในช่องท้องกับตรงหัวใจที่ทำไว้แต่เดิมปริ

 

สำหรับประวัติโดยสังเขป ศาสตราจารย์ (พิเศษ) เสฐียรพงษ์ วรรณปก เป็นอาจารย์หรือนักวิชาการทางด้านศาสนาพุทธและภาษาบาลี ราชบัณฑิตสาขาศาสนศาสตร์ และยังเป็นนักเขียนบทกวี ตำรา และบทความในนิตยสารหลายฉบับ เริ่มเขียนบทความให้นิตยสารต่วยตูน, แม่และเด็ก, รักลูก, ชีวจิต เป็นต้น แล้วได้รับการชักนำให้เขียนลงคอลัมน์ประจำให้หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ก่อนจะย้ายไปเขียนประจำให้หนังสือพิมพ์ในเครือมติชนและข่าวสด มีชื่อเสียงโด่งดังจากการเขียนวิจารณ์พระสงฆ์ที่ปฏิบัตินอกรีต โดยเฉพาะกรณีอดีตพระยันตระ อมโร รวมทั้งยังนับได้ว่าเป็นผู้บุกเบิกการตั้งชื่อเป็นมงคลนามแก่ตัวเจ้าของชื่อด้วย

 

เกิดเมื่อวันที่  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 ที่บ้านโนนสูง ตำบลเลิงแฝก (ปัจจุบันคือ ตำบลหนองแวง) อำเภอบรบือ (ปัจจุบันคืออำเภอกุดรัง) จังหวัดมหาสารคาม

 

สำเร็จการศึกษา

• เปรียญธรรม 9 ประโยคขณะเป็นสามเณร และเป็นสามเณรนาคหลวงรูปแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สังกัดวัดทองนพคุณ เมื่อปี 2503
• ก่อนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาอักษรศาสตร์ และปริญญาโท สาขาภาษาตะวันออกโบราณ (บาลี-สันสกฤต) ซึ่งทั้ง 2 ระดับได้เกียรตินิยม  ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์

ก่อนจะกลับมาเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยศิลปากรและมหาวิทยาลัยมหิดล และลาออกจากราชการเมื่อ พ.ศ.2535 ผลงานประพันธ์ ได้เขียนบทความลงในวารสารสังคมศาสตร์ปริทัศน์เมื่อครั้งเป็นภิกษุ โดยการชักชวนของ นายสุลักษณ์ ศิวรักษ์ หรือ ส.ศิวรักษ์

นอกจากนี้มีผลงานหนังสือทางวิชาการและกึ่งวิชาการที่พิมพ์เผยแพร่มากกว่า 100 เล่ม อาทิ

• พุทธวจนะในธรรมบท
• พุทธศาสนา ทรรศนะและวิจารณ์
• พุทธจริยาวัตร พากย์ไทย-อังกฤษ
• พุทธจริยาวัตร 60 ปาง
• มีศัพท์มีแสง
• บทเพลงแห่งพระอรหันต์ : Song of the Arahant
• เพลงรักจากพระไตรปิฎก
• พระไตรปิฎกวิเคราะห์
• สองทศวรรษในดงขมิ้น
• สู่แดนพุทธภูมิ
• ไปไหว้พระบาทพระพุทธองค์ เนื้อติดกระดูก
• นิทานปรัชญาเต๋า
• พุทธวิธีแก้ทุกข์
• สัมผัสพระพุทธเจ้าด้วยใจ
• ยุทธจักรดงขมิ้น
• ใต้ร่มใบบุญ
• ฤๅสมัยนี้โลกมันเอียง
• จุดศูนย์ถ่วง
• บัวบานกลางเปลวเพลิง
• ฝ่าความมืดสีขาว
• ฟ้าสางเมื่อใกล้ค่ำ
• สวนทางนิพพาน
• พุทธศาสนสุภาษิต
• พจนานุกรมไทย-อังกฤษ
• ชุดสิบล่อหั่น (สิบอรหันต์) สี่เล่ม (1.สิบล่อหั่นต้นพุทธกาล 2.สิบล่อหั่นชีวิตพิสดาร 3.สิบล่อหั่นหญิง 4.สิบล่อหั่นน้อย) จุดประกายแห่งชีวิต
• ภูฏาน ดินแดนแห่งพุทธศาสนา
• ไปสืบพระพุทธศาสนาที่ศรีลังกา
• พระไตรปิฎกศึกษา ชุด 1 ธรรมะนอกธรรมาสน์
• พระไตรปิฎกศึกษา ชุด 2 วาระสุดท้ายของพระพุทธองค์
• คำบรรยายพระไตรปิฎก
• 9 พุทธ 9 เต๋า 9 เซ็น
• สติ-สมาธิ
• พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ เพื่อความผาสุกแห่งสงฆ์

เป็นต้น

นามปากกา

• ไต้ ตามทาง ใช้เขียนเรื่องประเภทขำขันทีเล่นทีจริง
• “เปรียญเก้าประโยค” ใช้เขียนเรื่องประเภทการใช้ภาษา
• เสฐียรพงษ์ วรรณปก ใช้เขียนเรื่องประเภทวิชาการและสารคดี

 

เกียรติคุณที่ได้รับ

• ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นราชบัณฑิต ประเภทปรัชญา สาขาศาสนศาสตร์ พ.ศ. 2535
• ได้รับพระราชทานเสมาธรรมจักร ในฐานะผู้เขียนหนังสือพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2535
• ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ รายการส่งเสริมคุณธรรมดีเด่น รายการ “ดรุณธรรม” ทางช่อง 5 พ.ศ. 2535
• ได้รับประทานเข็มเชิดชูเกียรติจากโรงเรียนนายร้อยอากาศอาวุโส กองทัพอากาศ พ.ศ. 2535
• ได้รับเหรียญเชิดชูเกียรติจากโรงเรียนนายร้อยสามพราน กรมตำรวจ
• ได้รับพระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา พ.ศ. 2543 สาขามนุษยศาสตร์ ในฐานะได้รับการยอมรับว่ามีความรู้ความสามารถและแสดงให้เป็นที่ปรากฏว่ามีฝีมือและมีชื่อเสียงยอดเยี่ยมในทางศิลปวิทยา
• ได้รับรางวัลหนังสือวิชาการยอดเยี่ยมแห่งปี พจนานุกรมไทย-อังกฤษ จากบริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2546 โดยรับรางวัลร่วมกับคุณดำเนิน การเด่น
• ได้รับการประกาศเกียรติคุณยกย่องเชิดชูว่าเป็นผู้มีคุณูปการต่อการศึกษาของชาติ จากคุรุสภา พ.ศ. 2553
• ตำแหน่งและประสบการณ์
• เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549-2551

เป็นต้น

 

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• พ.ศ. 2550 – Order of the White Elephant - Special Class (Thailand) ribbon.svg เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
• พ.ศ. 2546 – Order of the Crown of Thailand - Special Class (Thailand) ribbon.svg เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
• พ.ศ. 2543 – Dushdi Mala - Civilian (Thailand).svg เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ)) สาขามนุษยศาสตร์ (ด้านศาสนา)

ข้อมูลจากวิกิพีเดีย

ภาพจาก Prof.เสฐียรพงษ์ วรรณปก,Fellow of the Royal Institute. เพจSulak Sivaraksa และ เพจ พระสังฆาธิการ