ถ้าปูตินถูกโค่นไป ผู้มาใหม่จะร้ายยิ่งกว่า

การส่งทหารบุกยูเครนส่งผลให้ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย เผชิญแรงกดดันอย่างหนักที่บ้านเกิดของตนเอง จนเกิดข่าวแพร่สะพัดว่าพวกผู้ทรงอิทธิพลที่เริ่มรับรู้ถึงความสั่นคลอนของฐานะทางการเงินและอนาคต ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรอย่างหนักหน่วงจากตะวันตก กำลังคิดแผนกำจัดเขาในหลายทางเลือกตั้งแต่วางยาพิษไปจนถึงจัดฉากให้เกิดอุบัติเหตุ และวางตัวคนที่จะขึ้นมาแทนแล้ว ซึ่งไม่ใช่ใครที่ไหนแต่เป็นอดีตสายลับร่วมองค์กรที่น่าเกรงขามที่สุดในยุคสหภาพโซเวียตอย่าง KGB หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่าคณะกรรมการความมั่นคงแห่งรัฐ และเป็นมือขวาของปูตินด้วย 

 

อเล็กซานเดอร์ บอร์ตนิคอฟ ผู้อำนวยการสำนักความมั่นคงกลาง (FSB) วัย 70 ปี คือตัวเลือกที่จะมาปลดปล่อยรัสเซียจากการคว่ำบาตรของตะวันตก โดยเชื่อว่าเขาจะเป็นหัวหอกในการรื้อฟื้นความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับตะวันตก แต่อีกด้านหนึ่งเขาได้ชื่อว่ามีเครือข่ายกระจายอยู่ทุกแห่งในยุโรปตะวันออก และมี "สาย" ที่ทำงานและอาศัยอยู่ในยูเครน 

 

บอร์ตนิคอฟไม่ได้ต่างจากปูตินในเรื่องของความ "โหด" และเป็นมาตั้งแต่สมัยที่อยู่ใต้ร่มเงาของ KGB สื่อยักษ์ใหญ่ของอเมริกัน New York Times รายงานว่าบอร์ตนิคอฟอยู่เบื้องหลังการใช้สารพิษโพโลเนียม (polonium) วางยา "อเล็กซานเดอร์ ลิตวิเนนโก" อดีตสายลับ FSB ที่เปิดโปงเรื่องการคอร์รัปชัน ก่อนหนีไปพึ่งใบบุญอังกฤษ ทั้งยังฝักใฝ่โจเซฟ สตาลิน อย่างมาก โดยเมื่อปี 2560 เขาถูกนักวิชาการมากกว่า 30 คน รุมตำหนิเขาที่เห็นด้วยกับเหตุการณ์ "ความน่าสะพรึงกลัวครั้งใหญ่" (Great Terror) ในยุคของสตาลิน ที่เกิดขึ้นในโซเวียตช่วงระหว่างปี 2479-2481 ซึ่งนักประวัติศาสตร์ประเมินว่า มีคนเสียชีวิตราว 1 ล้านคน 

 

แม้ว่าบอร์ตนิคอฟจะไม่ได้เป็นประธานาธิบดี แต่บทบาทในฐานะนายใหญ่ของ FSB เมื่อปี 2551 ทำให้เขาเป็นหนึ่งในผู้ทรงอิทธิพลที่สุดของรัสเซีย เขามีผู้ใช้บังคับบัญชาหลายแสนคน รับผิดชอบตั้งแต่การรักษาความปลอดภัยตามแนวพรมแดน ต่อต้านการก่อการร้าย ต่อต้านข่าวกรองและเฝ้าระวังทางอิเล็กทรอนิกส์ การจับกุมคุมขังฝ่ายค้านและผู้ประท้วงต่อต้านสงคราม ก็อยู่ในอำนาจของเขาเช่นกัน 

 

ตอนที่อดีตประธานาธิบดีบอริส เยลต์ซิน แต่งตั้งปูตินเป็นรักษาการประธานาธิบดี บอร์ตนิคอฟก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการสำนักความมั่นคงทางเศรษฐกิจ (SEB) ซึ่งหมายถึงการกุมบังเหียนเศรษฐกิจของประเทศ ที่จะปิดบริษัทใดที่เป็นของรัสเซียหรือส่งเจ้าของไปเข้าคุกเมื่อใดก็ได้ สื่อรัสเซียระบุว่า บอร์ตนิคอฟต้องการคำต่อท้ายชื่อว่า "วีรบุรุษแห่งสหพันธ์รัสเซีย" ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุด แต่ ตอนนี้เขาอาจมองข้ามและปรารถนาคำนำหน้าว่า "ประธานาธิบดี" แล้วก็เป็นได้