“ชวน”แนะทุกฝ่ายยึดหลักนิติธรรมปกครองบ้านเมือง

27 กันยายน 2564 นายชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภา และประธานสภาผู้แทนราษฎร ให้เกียรติเป็นวิทยากรปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ "หลักนิติธรรมกับการปกครอง" ให้แก่นักศึกษาชั้นปีที่ 4 ภาคต้น ปีการศึกษา 2564 ในรายวิชากฎหมายบริหารรัฐกิจและกิจการสาธารณะ ผ่านระบบออนไลน์ (โปรแกรม Zoom) 

 

 

โดยนายชวน กล่าวตอนหนึ่งว่า หลักนิติธรรมกับการปกครองอยู่คู่กันมาตามวิถีทางประชาธิปไตยมาหลายยุคหลายสมัย ซึ่งในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคคลแต่ละสาขาอาชีพ หากยึดถือหลักการความถูกต้องชอบธรรม เคารพกฎหมาย ยึดหลักความเสมอภาค การทำหน้าที่ของแต่ละฝ่ายจึงเป็นส่วนสำคัญ ที่จะทำให้เห็นได้ถึงการปกครอง ที่อยู่ภายใต้หลักนิติธรรมอย่างแท้จริง

 

"ประเทศไทยปกครองด้วยระบบกฎหมาย การบังคับใช้กฎหมาย หากคำนึงถึงหลักนิติธรรม ประเทศก็จะเกิดความเรียบร้อย ความเสมอภาคในการบังคับใช้กฎหมายก็เป็นสิ่งที่สำคัญในภาคปฏิบัติ" นายชวน กล่าว 

 

ทั้งนี้ การมีหลักนิติธรรมที่บัญญัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ว่าให้การปฏิบัติหน้าที่ต้องยึดหลักนิติธรรม ไม่ได้หมายความว่า จะเป็นหลักประกันที่จะทำให้ประเทศเกิดความสงบเรียบร้อย หลักประกันสำคัญที่จะทำให้บ้านเมืองเกิดความสงบสุข คือ ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่จะต้องไม่ละเลยการดำเนินการตามหลักนิติธรรม หลักนิติธรรมจะสัมฤทธิ์ผลได้ หาใช่เพราะบัญญัติไว้ เป็นลายลักษณ์อักษร แต่ "หลักนิติธรรม" ย่อมเกิดผลสัมฤทธิ์จาก "ภาคปฏิบัติ" อย่างแท้จริง 

นายชวน กล่าวต่อว่า สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้มีการบัญญัติคำว่านิติธรรม ไว้ในมาตราต่าง ๆ อาทิ มาตรา 3 วรรคสอง รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานของรัฐ ต้องปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และหลักนิติธรรม เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม ซึ่งการบัญญัติเรื่องหลักนิติธรรมไว้เพื่อให้ทุกฝ่ายได้ตระหนักร่วมกัน เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่จำเป็นที่จะต้องยึด "หลักนิติธรรม" 

 

อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ตลอดระยะเวลา 80 ปีที่ผ่านมา ได้ใช้ระบบการปกครอง หลักแบ่งแยกอำนาจ มีการถ่วงดุลซึ่งกันและกัน ระหว่างฝ่ายบริหารฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายตุลาการ จากประสบการณ์ในการรับมือกับสถานการณ์วิกฤติต้มยำกุ้ง สมควรที่จะต้องกำหนดนโยบายและวางระเบียบปฏิบัติราชการ รวมทั้งภาคเอกชน

 

ขณะเดียวกัน เพื่อให้การจัดระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคม เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้นอีก โดยออกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี หรือที่เรียกกันว่าหลักธรรมาภิบาล

 

อย่างไรก็ดี เมื่อครั้งที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ได้ดำเนินการให้กับเยาวชน อาทิ การขยายมหาวิทยาลัยในต่างจังหวัด กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) โครงการนมโรงเรียน และโครงการอนุบาลชนบท

 

นายชวน กล่าวต่อว่า รวมทั้งเมื่อครั้งดำรงตำแหน่ง รมว.ศึกษาธิการ ยังได้พัฒนาการด้านการศึกษาของไทย ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบันที่ได้มีการปฏิรูปการศึกษา โดยมุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และปฏิรูประบบการศึกษาให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ตลอดจนถึงการเมืองกับการศึกษา

 

ประธานรัฐสภา ย้ำว่า การศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญในการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ปัญหาของบ้านเมืองในเวลานี้ ได้มีปัญหาต่างๆ เกิดขึ้นในหลายด้าน จะเห็นได้ว่าสาเหตุส่วนหนึ่งของปัญหาที่สำคัญคือการละเลยไม่ดำเนินการตามหลักนิติธรรม ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่า ไม่ใช่บ้านเมืองใดที่มีหลักนิติธรรมแล้วบ้านเมืองนั้นจะบังเกิดแต่ความสงบเรียบร้อย แต่การปฏิบัติโดยยึดมั่นในหลักนิติธรรมอย่างแท้จริงย่อมเป็นหลักประกันอย่างหนึ่งที่จะส่งผลให้บ้านเมืองนั้นมีความสงบเรียบร้อย มั่นคง และยั่งยืน