กสศ.หวังภาคีภาค"รัฐ-เอกชน"ร่วมพัฒนาการสอนสายอาชีพให้ผู้เรียนพิการ

3 กุมภาพันธ์ 2564 กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้จัดการประชุมออนไลน์ชี้แจง โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สำหรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ ปี 2564 โดยมีสถานศึกษาทั้งภาครัฐและเอกชน ที่เปิดสอนสายอาชีพเข้าร่วมผ่านระบบออนไลน์ กว่า 240 แห่ง และพร้อมส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้เรียนมีความบกพร่องด้านต่างๆ เช่น ร่างกาย สติปัญญา ได้รับโอกาสในการศึกษาในสายอาชีพ เพื่อการพัฒนาศักยภาพตนเอง และเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ

โดย ผศ.ดร.ปานเพชร ชินินทร อนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง กล่าวว่า การเปิดโอกาสสำหรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ หรือ พิการ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง จากฐานความเชื่อที่ว่าการจะพัฒนาประเทศได้ จำเป็นต้องใช้กำลังคนสายอาชีวศึกษาจำนวนมาก และจะต้องมอบโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาให้กับเด็กเยาวชนทุกกลุ่ม ให้ได้ขัดเกลาความรู้ความสามารถในตนเอง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ด้วยการศึกษา

ทั้งนี้ ภารกิจ กสศ. คือ ลดความเหลื่อมล้ำในสังคม โดยเฉพาะในด้านการมอบโอกาสทางการศึกษา และเสริมสร้างประสิทธิภาพของครูและสถาบันการศึกษา ดังนั้น หนึ่งในความท้าทายสำคัญ คือ การส่งเสริมสนับสนุนช่วยเหลือกลุ่มเยาวชนพิการ ซึ่งยังขาดโอกาสทางการศึกษา หรือมีโอกาสเข้าถึงได้ ก็ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพการเรียนการสอน และโอกาสในการมีงานทำ ซึ่งนำไปสู่ปัญหาเรื่องคุณภาพชีวิต

"การที่ กสศ. ได้เปิดให้โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง รองรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ ซึ่งในปีนี้เป็นรุ่นที่ 2 จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เยาวชนกลุ่มนี้ได้มีโอกาสทัดเทียมกับคนอื่นในสังคม การจะสร้างบุคลากรสายอาชีพที่มีคุณภาพได้นั้น จะต้องอาศัยการดูแลจากสถานศึกษา เพื่อสร้างความพร้อม สนับสนุนให้มีงานทำ พึ่งพาตนเองได้หลังจบการศึกษา ตรงนี้คือสิ่งที่เราคิดว่า คือการสร้างความพิเศษให้เป็นพลัง ซึ่ง กสศ. จำเป็นต้องร่วมมือกับสถาบันที่มีความพร้อมในการดูแลนักเรียนกลุ่มนี้จริงๆ" ผศ.ดร.ปานเพชร กล่าว

ขณะที่ น.ส.ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมและทุนการศึกษา กสศ. กล่าวว่า กสศ. ได้ดำเนินงานเพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาสายอาชีพให้แก่เยาวชนที่มาจากครัวเรือนยากลำบากและเยาวชนที่ด้อยโอกาส ซึ่งในกลุ่มเยาวชนพิการ นั้นจากข้อมูลการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี 2560 (Nation Statistics, 2018) พบว่า มีบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ ที่มีบัตรประจำตัวคนพิการเพียง 1 ใน 3 ที่ได้เข้ารับการศึกษา

ทั้งนี้ ส่วนใหญ่ได้รับการศึกษาในระดับประถมศึกษามากที่สุด ส่วนบุคคลที่มีความต้องการพิเศษในวัยทำงาน ช่วงอายุ 18-59 ปี ไม่มีงานทำถึงร้อยละ 59 ดังนั้น เพื่อพัฒนารูปแบบ (Model) การจัดการศึกษาสายอาชีพให้เยาวชนผู้พิการ ตั้งแต่ปี 2563 กสศ. จึงร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) คณะครุศาสตร์ สาขาการศึกษาพิเศษ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถานศึกษาอาชีวศึกษานำร่องจำนวน 5 แห่ง

ซึ่งประกอบด้วย วิทยาลัยการอาชีพพุทธมณฑล จ.นครปฐม วิทยาลัยเทคโนโลยีดอนบอสโก กรุงเทพ วิทยาลัยเทคโนโลยีพระมหาไถ่ พัทยา จ.ชลุบรี วิทยาลัยสารพัดช่างเชียงใหม่ และวิทยาลัยสารพัดช่างสุรินทร์ ได้สร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนผู้พิการ และพัฒนารูปแบบ (Model) การจัดการศึกษาที่จะตอบโจทย์ด้านการดูแลความเป็นอยู่ การพัฒนาทักษะชีวิต หลักสูตรการเรียนการสอน ที่เน้นการพัฒนาตามศักยภาพรายบุคคล และการทำงานกับสถานประกอบการเพื่อให้เกิดการมีงานทำหลังเรียนจบ

อย่างไรก็ตาม โดยปีนี้ กสศ. ขอเชิญชวนสถานศึกษาภาครัฐและเอกชนที่จัดการศึกษาในระดับ ปวส. ยื่นข้อเสนอโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สำหรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ และจะจัดให้มีกระบวนการพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอโครงการ ที่มีคุณภาพภายใต้งบประมาณสนับสนุนได้อย่างมีส่วนร่วม โดยมีเกณฑ์พิจารณาตามกรอบคุณภาพ 6 ด้าน คือ 1.ด้านความพร้อมความเชื่อมั่นในคุณภาพสาขาหลักสูตร โอกาสการสนับสนุนงบประมาณจากภาคเอกชนในลักษณะ Matching Fund ประสบการณ์การจัดการศึกษาให้แก่เยาวชนกลุ่มเป้าหมาย ผลการผลิตนักศึกษาที่ได้รับการจ้างงานเป็นที่ยอมรับและพึงพอใจของสถานประกอบการ และชุมชนท้องถิ่น

2.การจัดแนะแนวและประชาสัมพันธ์เชิงรุกเกี่ยวกับทุนการศึกษาให้กับสถานศึกษาที่มีเยาวชนผู้พิการ 3.วิธีการค้นหาและคัดเลือกนักเรียนเข้ารับทุน ที่ยึดหลักการมีส่วนร่วม โปร่งใสและเป็นธรรม 4.ระบบดูแลความเป็นอยู่และสวัสดิภาพของผู้รับทุนให้สามารถเรียนจบตามกำหนดเวลา 5.การพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนการสอนให้มีคุณภาพตามสาขาวิชา นำไปสู่ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และทักษะการเป็นผู้ประกอบการ และ 6.การส่งเสริมโอกาสการมีงานทำของผู้ที่จะจบการศึกษา เช่น การทำความร่วมมือกับภาคีทั้งภาครัฐ เอกชน และท้องถิ่น

สำหรับโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงฯ เป็นทุนแฝดที่ให้งบประมาณทุนการศึกษาแก่เยาวชน และงบประมาณสนับสนุนคุณภาพการทำงานทั้ง 6 ด้าน ของสถานศึกษาที่ผ่านเกณฑ์เข้าร่วมโครงการ เพื่อพัฒนาเป็นรูปแบบการจัดการศึกษาสายอาชีพที่มีประสิทธิภาพ เสนอต่อภาคนโยบายต่อไป ภายใต้แนวคิดหลัก คือ สร้าง "ความพิเศษ" เป็น "พลัง" ที่ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมผลักดันให้เกิดการพัฒนาคุณภาพของระบบการศึกษานำไปสู่การมีงานและชีวิตที่ดีของเยาวชนผู้พิการ

"โครงการดังกล่าวมุ่งหวังให้เป็นอีกหนึ่งกลไกช่วยพัฒนาผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ ให้มีโอกาสทางการศึกษาได้เท่าเทียมกับบุคคลทั่วไป และจะพัฒนาให้ผู้เรียนจนสำเร็จการศึกษา และมีงานทำ ผ่านแรงสนับสนุนของสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการ สำหรับสถานศึกษาที่สนใจสามารถยื่นข้อเสนอผ่านระบบรับสมัครออนไลน์เท่านั้น ที่เว็บไซต์ https://eefinnovet-special.com/ตั้งแต่วันนี้ 15 ก.พ. หรือสอบข้อมูลเพิ่มเติมที่02-079-5475 กด 2 ในวันและเวลาราชการ" น.ส.ธันว์ธิดา กล่าว

ด้าน ผศ.ดร.ชนิสศา ตันติเฉลิม หัวหน้าชุดโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สำหรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า โครงการนี้ นับเป็นรุ่นที่ 1 ซึ่งได้ดำเนินมาแล้ว 8 เดือน โดยพบว่ามีสิ่งที่น่าสนใจหลายประการ ที่ทำให้เชื่อได้ว่า ทุกภาคส่วนสามารถร่วมมือกันสร้างความพิเศษให้เป็นพลังได้จริง

ทั้งนี้ จาก 8 เดือนที่ผ่านมา ได้พบกับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ ซึ่งมีความมุ่งมั่นในการเรียนรู้และฝึกฝนตนเอง เพื่อไม่ให้ครอบครัวต้องรับภาระในการดูแล เยาวชนหลากหลายกลุ่มมีทางเลือกหรือที่มาแตกต่างกัน โดยมองว่าความพิเศษที่มีอยู่ในตัวของทุกคนนั้น สามารถพัฒนาศักยภาพไปได้ถึงจุดสูงสุด โดยสถานศึกษาและทุกคนในสังคม ยิ่งเฉพาะสถานประกอบการและองค์กรภาคีเครือข่าย ที่จะเป็นผู้เปิดประตูการศึกษา และนำพาเยาวชนกลุ่มนี้ไปสู่การพึ่งพาตัวเองได้

"สถานศึกษาสายอาชีพก็มีต้นทุนที่ดี มีความยืดหยุ่น ความพร้อม และมีใจรักที่จะดึงศักยภาพของพวกเขาออกมา ไม่ว่าแต่ละคนจะมาด้วยความไม่พร้อมในด้านใดก็ตาม อีกส่วนหนึ่งคือระบบของวิทยาลัย ที่มีการประสานเชื่อมโยงกับสถานประกอบการให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการทำงานจริง สิ่งที่เราจะหนุนเสริมเพิ่มเติม คือ เรื่องของหลักสูตร และการติดตามว่าสถานศึกษาและสถานประกอบการทำงานร่วมกันอย่างไร สิ่งที่เราอยากจะเห็นในปีถัดไป คือ สถาบันที่มีความพร้อมเข้ามาเป็นเครือข่ายในโครงการของเราเพิ่มขึ้น เพื่อมอบสิ่งดีที่สุด และสร้างโอกาสดีๆ ให้เกิดขึ้นต่อไปในอนาคต" ผศ.ดร.ชนิสศา กล่าว