กรมวิทย์ฯ พัฒนาชุดตรวจเชื้อโควิด-19 รู้ผลใน 1 วัน

วันที่ 6 พฤศจิกายน 2563 ที่ห้องประชุมไพจิตรปวะบุตร อาคาร 7 ชั้น 9 สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ รักษาราชการแทนอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จัดแถลง "แล็บไทย Fight COVID-19" โดยมีการดำเนินงานตามนโยบายกระทรวงสาธารณสุขและเตรียมความพร้อมห้องปฏิบัติการ เพื่อรับมือการระบาดของ COVID-19 ว่า นับตั้งแต่เกิดการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ในประเทศไทย กระทรวงสาธารณสุขโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้มีการพัฒนาวิธีตรวจวินิจฉัยด้วยเทคนิค Real-time RT PCR ซึ่งเป็นวิธีตรวจมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกให้การยอมรับ พร้อมทั้งดำเนินงานตามนโยบาย "1 แล็ป 1 จังหวัด 100 ห้องปฏิบัติการ" รายงานผลใน 1 วัน เพื่อเพิ่มศักยภาพในการตรวจหาโรค COVID-19 โดยตอนนี้มีห้องปฏิบัติการที่ผ่านการรับรองแล้ว 236 แห่งทั่วประเทศ แบ่งเป็นรัฐ 157 แห่ง เอกชน 79 แห่ง

ครอบคลุมเกือบทุกจังหวัดเหลือจังหวัดสิงห์บุรีเพียง 1 จังหวัดจะพัฒนาให้ตรวจได้ทั้งหมดสามารถรองรับการตรวจได้มากกว่า 20,000 ตัวอย่างต่อวัน (แบ่งเป็นศักยภาพการตรวจในกรุงเทพมหานคร 10,000 ตัวอย่างต่อวันและศักยภาพการตรวจในต่างจังหวัด 10,000 ตัวอย่างต่อวันหรือ 835 ตัวอย่างต่อเขตสุขภาพปัจจุบันมีจำนวนตัวอย่างที่ได้รับการตรวจสะสมรวม 1,217,873 ตัวอย่าง ในห้วง 31 มกราคม 2563 ถึง 30 ตุลาคม 2563 แบ่งเป็นรัฐ 603,617 ตัวอย่าง เอกชน 583,296 ตัวอย่าง

กรมวิทย์ฯ และสยามไบโอไซเอนซ์ ยังร่วมวิจัยพัฒนาและผลิตชุดตรวจหาเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ด้วยวิธี Real-time RT-PCR สนับสนุนการตรวจค้นหาผู้ติดเชื้อให้รวดเร็วและทั่วถึง สร้างความมั่งคงด้านสุขภาพของประเทศไทย มีแหล่งผลิตขุดน้ำยาภายในประเทศ เพื่อการให้บริการตรวจคนไทย ตลอดจนสนับสนุนการคัดกรอง เพื่อกักกันในประเทศเพื่อนบ้านส่งเสริมการควบคุมและป้องกันโรคภายในประเทศ ทำให้ประเทศไทยมีชุดน้ำยาตรวจ Real-time RT-PCR สำหรับ COVID-19 รองรับไปตลอด ช่วงระยะเวลาการระบาดของ COVID-19 มีการสำรองขุดน้ำยาตรวจไว้ใช้กว่า 700,000 ตัวอย่าง

ล่าสุด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้พัฒนาชุดตรวจหาแอนติบอดีต่อเชื้อ SARS-CoV-2 ทั้งชนิด IgM และ IgG เพื่อรองรับการระบาดของโรคโควิด 19 โดยใช้หลักการตรวจทางภูมิคุ้มกันวิทยาด้วยวิธีอิมมูโนโครมาโตกราฟี ชนิดอ่านผลด้วยตาเปล่าจากตัวอย่างซีรัม พลาสมาและเลือดจากปลายนิ้วซึ่งชุดตรวจนี้เป็นการตรวจคัดกรองเท่านั้น และจะให้ผลที่มีความแม่นยำในกรณีที่ใช้กับตัวอย่างจากผู้ติดเชื้อที่มีอาการมากกว่า 15 วัน ทั้งนี้การทดสอบและการแปรผลต้องทำโดยบุคลากรทางการแพทย์และควรตรวจหาสารพันธุกรรมของไวรัสร่วมกับระดับแอนติบอดี เพื่อเพิ่มความไว ความจำเพาะและความแม่นยำในการวินิจฉัยโรคโควิด 19

นพ.ศุภกิจ กล่าวว่า กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ยังได้พัฒนาวิธีการตรวจวิเคราะห์สารพันธุกรรมเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ปนเปื้อนในบรรจุภัณฑ์และอาหารโดยใช้ชุดน้ำยา DMSc COVID-19 Real-time RT-PCR Kit ซึ่งห้องปฏิบัติการได้ผ่านการเข้าร่วมแผนทดสอบความชำนาญการตรวจเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ผลอยู่ในเกณฑ์ยอมรับและพร้อมให้บริการตรวจวิเคราะห์การปนเปื้อนเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ประมาณเดือนธันวาคม 2563 ในตัวอย่างทุเรียนแช่แข็งและบรรจุภัณฑ์ในราคา 7,000 บาท / ตัวอย่างใช้ระยะเวลาการตรวจประมาณ 3 วันทำการ เนื่องจากทุเรียนเป็นสินค้าส่งออกสำคัญที่สร้างมูลค่าให้กับประเทศไทยอย่างมากเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคส่วนอาหารทะเลแช่แข็งชนิดอื่น ๆ ขณะนี้อยู่ในกระบวนการทดสอบความใช้ได้ของวิธี ซึ่งจะเปิดให้บริการในลำดับต่อไป

อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้การตรวจวิเคราะห์สารพันธุกรรมเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่อาจปนเปื้อนในบรรจุภัณฑ์และอาหาร สำหรับในประเทศไทยยังไม่พบว่ามีการปนเปื้อนแต่อย่างใด แต่ได้มีการเดินหน้าตรวจหาเชื้อ เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค นอกจากนี้ประเทศคู่ค้าร้องขอให้มีการตรวจสารปนเปื้อนในอาหารก่อนส่งออกไปยังต่างประเทศ เพื่อความมั่นใจในสินค้าที่จะส่งออก