ทาน...ตามหลัก"สังคหวัตถุ 4"

วิกฤติโควิดคราวนี้ ไม่นานเราจะก้าวผ่านไปด้วยกัน

ในปัญหา "คนไทย" ไม่เคยย่นและย่อท้อ คนไทย จำนวนมากน้ำจิตน้ำใจล้นปรี่ ที่จะช่วยเหลือแบ่งปัน โดยไม่หวังผลตอบแทน มีมากให้มาก มีน้อยให้น้อย

บ้านเราเมืองพุทธ คำสอนพระพุทธเจ้า ตามหลักธรรม "สังคหวัตถุ 4" หรือธรรมที่เป็นที่ตั้งแห่งการ "สงเคราะห์กัน" ข้อที่ หนึ่ง "ทาน" คือการเกื้อกูลกันด้วยการให้ การเสียสละ การเอื้อเฟื้อแบ่งปันของๆ ตนเพื่อประโยชน์แก่บุคคลอื่น ไม่ตระหนี่ถี่เหนียว ไม่เป็นคนเห็นแก่ได้ฝ่ายเดียว

เลขาธิการสมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย "เชษฐา ทรัพย์เย็น" มองว่า รัฐบาล "ลุงตู่" ซึ่งพยายามช่วยเหลือประชาชนให้ได้ครอบคลุมทุกกลุ่มอาชีพ โดยถ้วนหน้า ภายใต้งบประมาณที่จำกัด

เพราะในยามวิกฤติทจะมีคนอยู่ 2 กลุ่ม

กลุ่มแรก มีเงินสะสมสามารถนำมาใช้ดูแลตัวเองยามวิกฤติได้

กลุ่มที่สอง เป็นพวกหาเช้ากินค่ำ ที่ส่งเสียงไม่ดังพอ หรือเข้าไม่ถึงโอกาส

ในยามวิกฤติรัฐบาลจึงต้องเลือกใช้หลักCrisis Managementคือหลักการบริหารในยามวิกฤติด้วยการดูว่าวิกฤติอยู่ตรงไหนก็ไปอุดรอยรั่วตรงนั้น

วิกฤติเช่นนี้รัฐบาลจำเป็นต้องเจาะจงช่วยเหลือได้ตรงกลุ่มเป้าหมายคือผู้ได้รับความเดือดร้อนนั่นก็คือ"กลุ่มที่สอง"เพราะได้รับผลกระทบทันทีแล้วค่อยๆบริหารจัดการให้คนเดือดร้อนน้อยที่สุดในภายหลัง

เมื่อเปรียบเทียบการจัดระดมทุนของ"คณะก้าวหน้า"โดยเจตนาจะช่วยเหลือผู้เดือดร้อนถือว่าเป็นเรื่องที่ดี

แต่...เลขาธิการสมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทยมองว่าในวิธีการของคณะก้าวหน้าที่ใช้หลักUniversal Basic IncomeหรือUBIหมายถึงสวัสดิการของรัฐที่จัดให้ประชาชนทุกคนเพื่อให้มีรายได้ขั้นต่ำดำรงชีวิตได้ไม่ว่าคนคนนั้นจะมีงานหรือมีรายได้ทางอื่นหรือไม่

การ"แจกหมด"ไม่ได้ดูว่าใครเดือดร้อนจริงหรือไม่จริงรวมถึงรายละเอียดการแจกเงินยังไม่ชัดเจน

จริงๆแล้วแนวคิดนี้ใช้ในยามที่ประเทศอยู่ในภาวะปกติสามารถทำธุรกิจทำมาค้าขายได้สะดวกหรือเป็นกรณีของประเทศร่ำรวยมีเงินเหลือพอแจกจ่ายให้กับประชาชน5,000-7,000บาทโดยไม่ต้องคำนึงถึงอะไร

แต่อย่าลืมในวิกฤติโควิด-19ที่กำลังแพร่ระบาดไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในประเทศไทยแต่แพร่กระจายไปทั่วทั้งโลกดังนั้นจะนำUBIด้วยการแจกเงินแบบถ้วนหน้าหรือไม่เลือกหน้าเลยมาใช้ย่อมไม่เหมาะสมเนื่องจากทรัพยากรเรามีจำกัด

นั่นเป็นมุมมองนักสังคมสงเคราะห์

ทว่าในความเป็นจริงการแจกของคณะก้าวหน้าไม่ได้หวังช่วยคนที่ตกทุกข์ได้ยากก่อนเพราะไม่ว่ารวยหรือจน"แจกหมด"เช่นนี้เรียกว่าการหว่านพืชหวังผลซึ่งขัดหลักธรรมสังคหวัตถุ4ดังที่ระบุไว้เบื้องต้น

การให้ที่หวังผลเช่นนี้จึงเป็นการให้ที่ไม่บริสุทธิ์เพราะให้"แบบเห็นแก่ได้"