หวั่นโควิด-19 ลามถึง "ลิงไม่มีหาง" ญาติใกล้ชิดมนุษย์

ปัจจุบันโลกของเรามีลิงไม่มีหางอยู่ทั้งสิ้น 4ชนิดที่ได้รับการขนานนามว่า "เกรท เอพ" ได้แก่ กอริลลา โบโนโบและชิมแปนซีที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในทวีปแอฟริกาและอุรังอุตังที่พบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยที่มนุษย์กับลิงไม่มีหางทั้ง 4ชนิดนี้มีบรรพบุรุษร่วมกันเมื่อหลายล้านปีก่อน

ที่ผ่านมาพบว่าเชื้อไวรัสอีโบลาที่มีการระบาดในมนุษย์ในหลายประเทศในทวีปแอฟริกาก็มีการติดต่อในฝูงของกอริลลาเช่นกันโดยอัตราการเสียชีวิตจากเชื้ออีโบลาในกอริลลาอาจสูงได้ถึง 95 เปอร์เซ็นต์และอาจต้องใช้เวลากว่า 130 ปี กว่าที่จำนวนประชากรกอริลลาซึ่งถูกอีโบลาเล่นงานจะสามารถฟื้นตัวกลับมาได้เหมือนเดิมนอกจากนี้ยังเคยพบชิมแปนซีในประเทศไอวอรีโคสต์ติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์อื่นที่พบในมนุษย์ด้วย

แม้จนถึงขณะนี้จะยังไม่มีรายงานว่าพบการติดเชื้อโควิด-19ในลิงไม่มีหาง แต่เพื่อเป็นการป้องกันไว้ก่อน บรรดาผู้เชี่ยวชาญและนักอนุรักษ์จึงได้แนะนำให้เร่งใช้มาตรการล็อกดาวน์ด้วยการปิดพื้นที่ป่าอนุรักษ์ลิงไม่มีหางไม่ให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมชมระงับการวิจัยภาคสนามในพื้นที่ชั่วคราวและจำกัดการเข้ามาของมนุษย์ให้เหลือน้อยที่สุด ซึ่งก็มีรายงานว่า ในตอนนี้รัฐบาลแทบทุกประเทศอาทิ รวันดา, ยูกันดา, กาบอง, สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และอินโดนีเซียได้สั่งปิดพื้นที่อนุรักษ์ลิงแล้ว

ขณะที่ในสวนสัตว์ ผู้เข้าชม สัตวแพทย์ ไปจนถึงเจ้าหน้าที่ที่ดูแลก็ต้องรักษาระยะห่างทางสังคมกับลิงสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา ห้ามให้อาหารโดยพละการ หมั่นทำความสะอาดส่วนจัดแสดง ตรวจสอบอุณหภูมิของทุกคนที่เข้าออกและอาจจำเป็นต้องตรวจหาเชื้อไวรัสในลิงด้วย

ล่าสุด สหภาพระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติหรือIUCN ได้ออกคำแนะนำใหม่ว่ามนุษย์ต้องรักษาระยะห่างกับลิงไม่มีหางอย่างน้อย 10 เมตรและใครก็ตามที่มีอาการต้องสงสัยในรอบ 14 วัน ห้ามเข้าใกล้ลิงโดยเด็ดขาด

อย่างไรก็ตาม สำหรับหลายประเทศการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์เกี่ยวกับลิงไม่มีหางได้กลายมาเป็นหนึ่งในแหล่งรายได้หลักและนำไปสู่การจ้างงานของคนในท้องถิ่นดังนั้น เมื่อมีการปิดพื้นที่อนุรักษ์แล้ว ประเทศเหล่านี้ย่อมสูญเสียรายได้ประชาชนอาจต้องตกงาน และงบประมาณในการอนุรักษ์ลิงอาจหดหายไป

แต่ในขณะเดียวกันเชื้อไวรัสและโรคติดต่อก็ไม่ได้เป็นปัจจัยเดียวที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตและที่อยู่อาศัยของลิงไม่มีหางเพราะที่ผ่านมาการตัดไม้ทำลายป่าและการล่าสัตว์แบบผิดกฎหมายได้คุกคามสัตว์โลกเหล่านี้จนเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ไม่แพ้เชื้อโรค