"อาม่า" เล่าเป็นฉากๆ ติดเชื้อโคโรน่าในอู่ฮั่น แพทย์ลั่น "คนสัตหีบ" ไม่รังเกียจคนไทยกว่า 100 ชีวิต

หลังจากที่เชื้อไวรัสโคโรน่า ระบาดในเมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน จนประเทศจีนสั่งปิดเมือง กลายเป็นเรื่องตื่นตระหนกของคนทั้งโลก ล่าสุดรัฐบาลไทยได้ส่งเครื่องบินไปรับคนไทยจำนวน 100 กว่าคนกลับมาตุภูมิ

อยากถามคุณหมอ อาม่าออกมาจะให้ความมั่นใจกับญาติอย่างไร?นพ.ทวี : "เรามีเกณฑ์ปล่อยกลับบ้านคือต้องไม่เจอเชื้อ 2 ครั้งติดต่อกัน เราต้องเพิ่มความมั่นใจ ตอนนี้อาม่ามีภูมิอยู่แล้วในร่างกายแก เหมือนเป็นหัด ก็อย่างนี้แหละอยู่ในร่างกาย แต่ถ้าเป็นเชื้อไข้หวัดทั่วไป ไข้หวัดใหญ่ ยังเป็นได้อยู่"หวัดบางพันธุ์เป็นซ้ำได้ บางพันธุ์มีภูมิคุ้มกัน ซึ่งโคโรน่าจะไม่เป็นอีกแล้วนพ.ทวี : "เฉพาะตัวนี้นะ"คนที่เจออาม่า ญาติพี่น้องจะได้ไม่ผวา?นพ.ทวี : "รับประกันว่าตอนนี้อาม่าหายแน่นอนแล้ว"

อาม่าไปไหนมาก่อนรู้ไหม?อาม่า : "ไปเที่ยวอู่ฮั่นมา ไปหลายที่แต่จำไม่ค่อยได้เท่าไหร่ กลับมาแล้วรู้สึกเพลียๆ คิดว่าครั่นเนื้อครั่นตัว เราแก่แล้ว เที่ยวเยอะ เดินเยอะ อาจเป็นแบบนี้ ก็คิดแบบนี้ พอดีลูกชายอยู่นครปฐม ฉันกลับมาแล้วยังอยู่กรุงเทพฯ เขาโทรมาว่าอาม่าไปไหนมา ก็บอกว่าไปเที่ยวอู่ฮั่น เขาบอกว่าที่อู่ฮั่นเขาติดโรคตายแล้วนะ ก็เปิดข่าวฟัง"อาม่ามีอาการ สงสัยตัวเองมั้ยว่าน่าจะติดโรค?อาม่า : "ทีแรกไม่คิดว่าติดโรคนี้ คิดว่าเหนื่อยไป เป็นหวัดนิดหน่อย เพราะทางโน้นหนาวมาก ฉันอยู่กรุงเทพฯ ก็ไม่ได้บอกลูก"
ตอนที่เจอลูกชาย หรือกลับไปที่บ้าน มีการป้องกันใส่หน้ากากไหม?อาม่า : "ไม่ได้ใส่ค่ะ"
แล้วคนในบ้านที่เจออาม่าตอนมีอาการไม่ได้ใส่แมสก์ ต้องระวังยังไง?นพ.ทวี : "ก็ลองถามกลุ่มลูกหลานที่เขาใกล้ชิดกับอาม่าก่อนอาม่าไปอยู่ในรพ.เพื่อกักกันอยู่ในห้องเฉพาะ ทุกคนต้องถูกตรวจสอบหมด ทางการแพทย์เราเรียกว่าผู้สัมผัสมีความเสี่ยงสูง"

ลูกชายที่อยู่กับอาม่าที่กรุงเทพฯ ก็โดนตรวจสอบ แล้วหนูล่ะ?ลูก : "โดนค่ะ ก็มีป้ายคอ"นพ.ทวี : "เราหาเชื้อเลย เรารู้ว่าเชื้อที่เข้าไปอาจฟักตัวอยู่ เราก็หาเชื้อเลย ซึ่งตอนนี้คนที่ใกล้ชิดอาม่ายังไม่มีใครเจอเชื้อเลย"

ตอนถูกเรียกไปรู้สึกยังไง?
ลูก : "ก็งงค่ะ ยังถามคุณหมอว่ามั่นใจเหรอว่าคุณแม่ติด เพราะตอนนั้นเข้า คุณหมอบอกว่าจะมีอาการน้ำท่วมปอดกับหัวใจ เราก็คิดว่าเป็นโรคอื่่น"
เมื่อหมอบอกว่าไม่เจอเชื้อรู้สึกยังไง?
ลูก : "ดีใจค่ะ ตอนที่แม่เป็น แม่อยู่ รพ. ตั้ง 4 วันแล้วถึงจะทราบ"

แพทย์ดูแลอาม่ายังไงในรพ.ยังไง?
นพ.ทวี : "ต้องอยู่ในห้องกักกันเลย หมอพยาบาลเข้ามาก็ใส่ชุดโม่งหมดเลย เพราะอาม่ามีเชื้อ เขาก็ต้องป้องกันตัวเอง"
รักษากันยังไงคะ?
นพ.ทวี : "เนื่องจากอาม่ามีโรคประจำตัว มีโรคหัวใจ พอเชื้อตัวนี้ซ้ำซ้อนเข้าไป มีอาการปอดอักเสบด้วย ก็เลยมีอาการน้ำท่วมปอด แล้วจากเชื้อที่ซ้ำซ้อนเข้าไปด้วย เพราะผู้สูงอายุมักมีเชื้ออื่นซ้ำซ้อนเข้าไป ซึ่งรักษาได้"
ตอนอาม่าไปอู่ฮั่นไปเที่ยวที่ไหนบ้าง?
อาม่า : "ไปหลายที่ จำไม่ค่อยได้ เพราะไม่ได้ไปกับทัวร์ ลูกหลานพาไป คนเยอะมาก"
อาม่ากินอะไรแปลกๆ ไหม?
อาม่า : "ไม่มีค่ะ กินปกติ"

คนไทยกลับมาแล้ว เราตรวจคัดกรองอย่างดีที่เมืองจีน แล้วมีบางคนไม่ได้มาเนื่องจากไข้สูง เมื่อคัดกรองแล้วมาถึงเมืองไทย ทำไมไปเก็บเขาไว้ ไม่ให้กลับบ้าน?
นพ.ทวี : "คนไทยกลุ่มนี้ไม่ใช่คนที่ติดเชื้อนะครับ เขาแข็งแรงดี เรียกเขาว่าคนไข้ไม่ถูกนะครับ อันที่สองเวลาจะออกจากประเทศจีน เป็นหลักเกณฑ์ของนานาชาติ บริเวณที่มีโรคระบาดเขาต้องผ่านการสกรีน ปรากฎว่าสกรีนไม่ผ่าน 2 คน เขามีไข้สูง ก็ต้องถูกจับเข้าไปดูแลรักษาต่อที่เมืองจีน ระหว่างอยู่บนเครื่อง ก็มีการตรวจเช็กอีก ลงจากเครื่องก็มีมาตรฐานไทยเรา ตรวจเช็กอีก ต้องไม่ลืมนะครับ การตรวจไข้ไม่ได้บอกว่าตรวจเชื้อนี้ แต่มีไข้มันอาจจะบ่งบอก หนึ่งในอาการ หลังผ่านด่านต่างๆ เขาก็ไปอยู่ห้องเดี่ยวของเขา ไม่เหมือนห้องที่อาม่าอยู่นะ เพราะอาม่าอยู่ห้องผู้ป่วย อันนี้เป็นห้องเดี่ยว มีคำแนะนำเยอะแยะเลย ญาติมาก็ยังไม่ให้เจอหน้า จนกว่า 14 วัน เพราะระยะฟักตัวเชื้อตัวนี้ ยาวที่สุดคือ 14 วัน"
เล่าเรื่องห้องที่ให้เข้าไปอยู่ เป็นอย่างไร ทำไมไม่ให้ไปอยู่รพ.?
นพ. ทวี : "คือโรคนี้เป็นโรคที่ติดต่อทางเดินหายใจ อย่างอาม่าไออาจมีเชื้อและร่องรอยได้ เราต้องให้ไปอยู่ในห้องที่เรียกว่าความดันลบ คือในห้องนี้ เป็นความดันที่ลบ อยู่ข้างนอกความดันเท่ากับศูนย์ ลมจะไหลจากข้างนอกเข้าห้องนี้ แล้วถูกดูดออกไปตามปล่องเอาไปฆ่าเชื้อ มีอุลตร้าไวโอเลต มีแผ่นกรองฆ่าเชื้อทุกอย่าง เพื่อมั่นใจว่าอากาศที่ปล่อยออกจากห้องอาม่าต้องปลอดภัย"
ไม่ให้ติดต่อญาติ 3 วันเพราะอะไร?
นพ. ทวี : "สามวันแรกเป็นสามวันที่มีโอกาสแสดงอาการ ขอเรียนให้ทราบนิดนึงว่าหลายประเทศที่เอาคนของเขากลับบ้าน มีอยู่ประเทศนึงไปแล้วเจอว่าตอนออกมาไม่ได้มีอาการ แต่พอหลังเข้าประเทศ ตรวจเจอว่าเป็นเชื้อนี้"

14 วันคนที่กลับมาจากอู่ฮั่น เขาอยู่ห้องธรรมดาเป็นยังไง?
นพ. ทวี : "ก็เป็นห้องธรรมดา เห็นว่าเป็นห้องรับรองของทหาร เพียงแต่ว่าไม่เปิดแอร์ เพราะถ้ามีเชื้อเดี๋ยวจะไปฝังอยู่ข้างในเครื่องแอร์ แล้วก็ตรวจเช็กประจำวัน สัญญาณแรกคือมีไข้ ต้องตรวจไข้ เช้ากลางวันเย็นตลอด"
เจ้าหน้าที่ที่เข้าไป ใครเข้าไปได้บ้าง ต้องเตรียมตัวอย่างไร?
นพ. ทวี : "อันดับแรกต้องฝึก สองต้องมีมาตรการป้องกันเต็มที่เท่าที่จะทำได้ จริงๆ แล้วบางคนบอกว่าเวอร์ไปมั้ย ไม่เวอร์ไป เราป้องกัน ทั้งหน้ากาก ถุงมือ ชุดตามตัว เพราะคนเหล่านี้เขาไปทำงาน ตรวจเช็กปั๊บ ออกมาปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ ไม่มั่นใจไม่ปล่อยออกมา"
คนไทยโดยทั่วไป ที่รู้จักกับคนเหล่านี้ ควรปฏิบัติตนยังไง?
นพ.ทวี : "สำหรับคนไทยที่กลับมา ผมมีข้อคิดเห็นว่า คนไทยเรามีเมตตากรุณา บางประเทศเขาไม่ยอมนะ ไปอยู่สัตหีบฉันไม่ยอม ของเราไม่นะ คนสัตหีบไม่ต่อต้านเลย คนไทยตกทุกข์ได้ยากต้องต้อนรับเขานะ เขาอยู่ที่โน่นก็ทุกข์ทรมาน กล้ารับประกันว่าก่อนปล่อยต้องปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ ผมทำงานกับเชื้อโรคมาเยอะแล้ว"

มีคนบางคนบอกให้เราปิดประเทศไม่ให้คนจีนเข้า หวังดีหรือมีวาระซ่อนเร้น?
ผศ.ร.ต.อ.ดร.วิเชียร : "ปรากฎการณ์ไวรัสโคโรน่า มันมาประจวบเหมาะกับปฏิทินการเมือง มาเจอพร้อมกับเรื่องของฝุ่น ปรากฎการณ์นี้ต้องแยกกัน ถ้าพูดการเมืองก็ต้องมองในเชิงการเมือง พูดเรื่องการแพทย์ต้องมองในเชิงการแพทย์ เพราะฉะนั้นข้อเท็จจริงทางการแพทย์ โรคนี้ถ้าเป็นโอกาสหายสูงมาก ถ้าเกิดเราจะไปใช้นโยบายปิดกั้นเลยทันที ไม่ให้เข้าให้ออก ปิดประเทศ ปิดพรมแดน ถ้าทำอย่างนั้นผมคิดว่าให้นึกถึงคำของรัฐมนตรีต่างประเทศของจีน มันก็น่าคิด ว่าเราโอเวอร์รีแอ็กหรือเปล่า จีนเองก็ต้องคิดว่าประเทศให้ความสำคัญกับเขาในระดับใด ผมคิดว่าความจริงใจของมิตรประเทศในยามนี้สำคัญ คนไทยเราไม่เป็นเหมือนในหลายประเทศ หลายประเทศที่เขาเรียกโอเวอร์รีแอ็ก (Over-React) กลายเป็นพฤติกรรมที่เขาเรียกว่ารังเกียจคนจีนถ้าทำอย่างนั้นความรู้สึกจะฝังลึก ในยามเขายากลำบากต้องให้กำลังใจ ไม่ใช่เหยียดหยาม"
คิดว่าตอนนี้จีนมองไทยอย่างไร?
ผศ.ร.ต.อ.ดร.วิเชียร : "ผมว่าเขามองได้หลายระดับ ถ้ามองระดับรัฐบาลกับรัฐบาล เขาค่อนข้างโอเคกับรัฐบาลไทย เพราะรัฐบาลไทยไม่ได้ทำเหมือนกับที่หลายประเทศเขาทำ พูดอย่างนี้ไม่ได้หมายความว่าจะให้คนจีนเข้ามาเยอะๆ นะ แต่หมายความว่าเราดูแลและสิ่งที่เราทำทุกวันนี้ก็ยังมี Visa on Arrival เข้ามาเราก็ตรวจตรงนั้นได้ ขณะเดียวกัน คนจีนที่อยู่ในประเทศเราที่ยังไม่กลับ ก็มีอยู่จำนวนหนึ่ง ซึ่งเราก็ดูแลเขาอย่างดี สิ่งที่เราต้องระมัดระวังคือระดับที่เป็นความตื่นตระหนกของประชาชน หรือโซเชียลต่างๆ ไม่ให้กระทบความสัมพันธ์ จริงอยู่เราคิดได้ แต่อย่าไปแสดงออก หรือใส่ความรู้สึกที่ไม่มีข้อเท็จจริงเข้าไป ตรงนั้นจะทำให้ระยะยาวความสัมพันธ์อาจไม่ดีเหมือนอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ร้านอาหารไม่ควรขึ้นป้ายไม่รับคนจีนครับ"

ตอนนี้หลายคนมีอาการสู้คนมากกว่าสู้โรค?
ผศ.ร.ต.อ.ดร.วิเชียร : "ระดับประเทศไทยถ้าเทียบกัยประเทศอื่นยังน้อยกว่า แต่จะเปลี่ยนยังไง จากกลัวเป็นความช่วยเหลือ"
หลังจากจบเรื่องนี้ ความสัมพันธ์ไทย-จีนจะเป็นยังไง?
ผศ.ร.ต.อ.ดร.วิเชียร : "ผมว่าจะดีขึ้นนะ เพราะรัฐบาลไม่ได้ปิดไม่ให้คนจีนเข้ามาเลย ทุกวันนี้ก็มีไฟลต์เที่ยวบินจากจีนมาไทยอยู่ตลอด บางประเทศไม่ให้ไฟลต์จากจีนเข้าเลย ถ้าสมมติประเทศไม่ให้เที่ยวบินจากไทยเข้าเขาเลย ท่านจะรู้สึกอย่างไร เพราะฉะนั้นผมคิดว่าในบรรยากาศแบบนี้ สิ่งที่รัฐบาลไทยทำ เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คิดว่าเป็นระดับที่ค่อนข้างเหมาะสม แต่เรื่องการแพทย์ก็เป็นอีกเรื่องนึง ตัวเลขที่ถามความสำเร็จหรือล้มเหลวนโยบายไทยที่่มีต่อจีน ดูที่ไหน ดูตัวเลขผู้ป่วย ผู้ติดเชื้อ ตัวเลขผู้ที่รักษาหาย เพราะฉะนั้นในขณะที่เราไม่ได้ปิดประเทศ ปิดพรมแดน ตัวเลขเรายังอยู่เท่านี้ แสดงว่าการคัดกรองการดูแล หรือการรักษาของกระทรวงสาธารณสุขและรัฐบาล อยู่ในระดับที่ดีมาก"