นักโบราณคดีที่ทำงานในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ กำลังกังวลว่าหากโครงการขุดเจาะน้ำมันดิบเกิดขึ้นสำเร็จ จะส่งผลกระทบต่อโบราณสถานอายุพันปี และอาจทำให้แผนเตรียมขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกต้องสะดุดลงอย่างน่าเสียดาย
แล้วอะไรคือคุณค่าของเมืองโบราณศรีเทพ ทำไมเราจึงต้องรักษาอุทยานประวัติศาสตร์แห่งนี้เอาไว้ ย้อนไปในยุคก่อนประวัติศาสตร์ พื้นที่บริเวณนี้ มีมนุษย์โบราณตั้งถิ่นฐานเป็นชุมชน ปัจจุบันพบโครงกระดูกมนุษย์ พร้อมภาชนะดินเผาและสัตว์เลี้ยงฝังรวมอยู่ด้วย จากชุมชนพัฒนาเมืองที่มีอารยธรรมในช่วงสมัยทวารวดี เพราะเริ่มมีการติดต่อค้าขายกับต่างชาติ เห็นได้จากเทวรูปในศาสนาฮินดูที่มีลักษณะคล้ายได้รับอิทธิพลมาจากอินเดียโบราณ โดยเฉพาะสุริยเทพ ซึ่งเป็นรูปปั้นเทพเจ้าที่มีหนวดเครา ซึ่งไม่ใช่สัญฐานของคนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
รวมทั้งศาสนาพุทธที่แผ่มาในช่วงหลัง ทำให้เห็นวัตถุโบราณเป็นพระพุทธรูป จำนวนมากรวมทั้งธรรมจักรที่มีความสมบูรณ์ นอกนี้การออกแบบผังเมืองค่อนข้างเป็นระบบ มีภูมิวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงระหว่างพระปรางค์ศรีเทพ พระสถูปเจดีย์เขาคลังใน พระสถูปเจดีเขาคลังนอก และภูเขาถมอรัตน์ ที่อยู่ในระนาบใกล้เคียงกัน มีการสร้างคันดินเป็นกำแพง ขุดคูเมืองแล้วชักน้ำจากแม่น้ำป่าสัก เข้ามาใช้อุปโภคบริโภคและทำเกษตรกรรม นับเป็นระบบชลประทานเก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง และมีคันดินช่วยป้องกันน้ำท่วม สะท้อนว่าอาจมีการบริหารจัดการน้ำที่ดี นักโบราณคดี สัญนิฐานว่า สาเหตุการล่มสลายของเมือง อาจจะเป็นไปได้ 2 ทางคือ ผู้คนเสียชีวิตจากโรคระบาดที่ไม่สามารถรักษาได้ และการเปลี่ยนเส้นทางการค้าไปบริเวณอาณาจักรอยุธยาและสุโขทัยที่มีความรุ่งเรืองในยุคเวลาต่อมา