เหตุนี้เอง ทุกภาคส่วนของสังคมจึงต้องช่วยกันกดดันให้กระบวนการตรวจสอบเดินหน้า กวาดล้างขบวนการโกงให้หมดไปจากกระทรวงนักบุญ วันนี้ "ล่าความจริง" จะพาไปย้อนดูการทำงานของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ หรือ ป.ป.ท. หน่วยงานหลักในการทลายเครือข่ายปล้นคนจน ว่าได้เดินหน้าตรวจสอบไปแล้วกี่เฟส และมีแผนทำอะไรต่อในช่วงหลังสงกรานต์ ติดตามจากทีมล่าความจริง คุณชลธิชา รอดกันภัย
เฟสแรกของการตรวจสอบการทุจริตเงินสงเคราะห์ครอบครัวผู้มีรายได้น้อยและคนไร้ที่พึ่งของศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือ "กระทรวง พม." ที่เจ้าหน้าที่ ป.ป.ท.ลุยลงพื้นที่มาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์จนถึงสิ้นเดือนมีนาคมในระยะเร่งด่วนจำนวน 37 จังหวัด ปรากฏว่าพบหลักฐานการทุจริตแล้วถึง 34 จังหวัด
ส่วนอีก 3 จังหวัด คือ สิงห์บุรี ปราจีนบุรี และนครศรีธรรมราชนั้น ไม่ใช่ว่าไม่มีการทุจริต แต่เป็นการทุจริตรูปแบบอื่นที่แยบยลไม่แพ้กัน นั่นเท่ากับว่า "แตะตรงไหน ก็เจอทุจริตตรงนั้น"
สำหรับการตรวจสอบในเฟสสอง ป.ป.ท.ดำเนินควบคู่กันไปกับการตรวจสอบเฟสแรก โดยพบหลักฐานเพิ่มอีก 23 จังหวัด
ในจำนวนนี้ อยู่ระหว่างดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง 17 จังหวัด
ในส่วนของการเสนอเรื่องเข้าคณะอนุกรรมการไต่สวนข้อเท็จจริง พลตำรวจเอก จรัมพร สุระมณี กรรมการ ป.ป.ท. ให้ข้อมูลว่า บอร์ด ป.ป.ท.อนุมัติตั้งอนุกรรมการไต่สวนการทุจริตของศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่งเพิ่มอีก 16 จังหวัด
โดยมีผู้ถูกกล่าวหาเป็นระดับผู้อำนวยการศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ทั้งหมด 35 คน และระดับเจ้าหน้าที่กับผู้สนับสนุน 123 คน รวมผู้ถูกกล่าวหาทั้งสิ้น 158 คน หากรวมกับผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานโครงการหมู่บ้านสหกรณ์สันกำแพง และนิคมสร้างตนเองอีก 8 คน รวมเป็น 166 คน
เช่นเดียวกับกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวง พม. ที่ตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงทั้งในส่วนของข้าราชการระดับสูงของกระทรวงและข้าราชการระดับปฏิบัติ โดยช่วงก่อนสงกรานต์ อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ สั่งย้ายผู้อำนวยการศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง และเจ้าหน้าที่ออกจากพื้นที่ทั้งหมด 5 คน นอกจากนี้ยังได้รับรายชื่อจาก ป.ป.ท. เป็นรายชื่อข้าราชการในกรมที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตเพิ่มอีก 96 คน ขณะนี้กำลังพิจารณาว่ารายชื่อซ้ำกันกับที่กระทรวง พม.ดำเนินการไปแล้วบ้างหรือไม่
หากพิจารณาโครงสร้างกรม กอง ที่มีอำนาจการเบิกจ่ายเงินสงเคราะห์ครอบครัวผู้มีรายได้น้อยและคนไร้ที่พึ่ง ซึ่งเป็นเงินช่วยเหลือคนยากไร้เหมือนกัน พบว่ามีศูนย์ที่ทำงานคล้ายๆ กันถึง 5 ศูนย์ 5 ชื่อ ได้แก่ ศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง นิคมสร้างตนเอง ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูง ศูนย์ประสานงานโครงการหมู่บ้านสหกรณ์ และสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง คำถามคือทำไมต้องแบ่งเงินออกเป็นกองๆ และแยกย่อยศูนย์เหล่านี้มากถึง 5 ประเภท ทั้งๆ ที่เงินในส่วนนี้ต้องส่งถึงผู้ยากไร้อยู่แล้ว ประเด็นนี้ อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการอธิบายว่า ในแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกันในลักษณะทางกายภาพ การจัดตั้งศูนย์รูปแบบต่างๆ ก็เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับประชาชน
แต่เรื่องนี้ สังคมตั้งข้อสังเกตว่า การแบ่งกรม กอง ออกเป็นส่วนๆ อาจเป็นการทุจริตเชิงนโยบาย ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลเชิงลึกที่ทีมล่าความจริงได้รับมา นั่นก็คือ "3 บิ๊ก พม." ซึ่งเคยเป็นผู้บริหารระดับอธิบดีและรองอธิบดีของกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ เป็นผู้ลงนามอนุมัติเงินสงเคราะห์ทั้งหมด และเบิกจ่ายในอัตราที่มากกว่าจำนวนผู้ได้รับความเดือดร้อน โดยมีรองอธิบดี 2 คน คอยเป็นมือไม้ ทอนเงินกลับเข้ากระเป๋าเจ้านายตัวเอง ข้อมูลนี้ ป.ป.ท. และ ปปง.พบความเชื่อมโยงจากเส้นทางเงิน เพราะมีเงินโอนเข้าบัญชีผู้เกี่ยวข้องจำนวนมาก โดยเฉพาะในช่วงแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการในกระทรวง จึงสันนิษฐานว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับ "ขบวนการซื้อขายตำแหน่ง" ด้วย
พฤติการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นอย่างอุกอาจ ง่ายดาย ไม่เกรงกลัวกฎหมาย ไม่ต่างอะไรกับปฏิบัติการ "ปล้นกลางแดด" ทอนเงินคนจนเข้ากระเป๋าตัวเองหลายร้อยล้านบาท ซึ่ง ป.ป.ท. ปปง. และกระทรวง พม. ให้คำมั่นกับสังคมว่าภายในเดือนสิ้นเมษายนนี้ จะกระชากหน้ากากขบวนการ "ปล้นคนจน" ทั้งขบวนการ พร้อมจัดการให้สิ้นซาก
