ผลตรวจสารโลหะหนักในร่างกายของชาวบ้านรอบเหมืองทองคำอัคราเมื่อวันที่ 20 เมษายนปี 2560 ในพื้นที่ของตำบลวังโพรง อำเภอเนินมะปรางจังหวัดพิษณุโลก โดยกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 164 คนพบแมงกานีสเกินค่ามาตรฐาน 26 คน สารหนูเกินค่ามาตรฐาน 38 คน และไธโอไซยาเนตเกินค่ามาตรฐาน 147 คำถามก็คือ ไธโอไซยาเนตคืออะไร
ข้อมูลวิชาการอธิบายว่า ไธโอไซยาเนต คือร่องรอยของสารไซยาไนต์ ที่พบได้ทั้งจากกิจกรรมถลุงแร่ และพบจากหน่อไม้ดิบ และมันดิบ สารตัวนี้สามารถขับออกจากร่างกายได้ทำธรรมชาติภายใน 2 วัน แต่ก็ถือเป็นสารพิษที่ส่งผลต่อระบบประสาท
ทีมข่าวของเราติดตามหาเด็กหญิงคนหนึ่งที่พบ ไธโอไซยาเนตเกินค่ามาตรฐาน จนได้พบกับ ดญ.ณัฐธิดา แก้วปัญญา หมู่ 1 ตำบลวังโพรงคนนี้ โชว์ผลตรวจเลือดให้เราดู เธอและแม่ของเธอ ต่างก้พบโลหะหนัก และไธโอไซยาเนตในร่างกาย โดยไม่รู้ว่าเกิดจากอะไร
ปฏิเสธไม่ได้ว่าไธโอไซยาเนต หรือร่องรอยสารไซยาไนต์มีอยู่ในบ่อทิ้งกากแร่ของเหมืองทองทองคำ หากเกิดการรั่วไหลออกมาอาจปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อมและห่วงโซ่อาหาร ล่าสุดงานวิจัยที่เปิดเผยโดยกระทรวงอุตสาหกรรมพบข้อบ่งชี้ การรั่วไหลของน้ำจากบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 จากเหมือง แต่เหมืองยังคงปฏิเสธว่าไม่มีการรั่วไหลเกิดขึ้น
อดีตผู้อำนวยการสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ บอกว่าไม่ใช่เรื่องง่าย ในการใช้ผลตรวจสารโลหะหนักในร่าง ชี้ว่าผลกระทบทางสุขภาพเกิดจากเหมืองหรือไม่ แต่ยกตัวอย่างในต่างประเทศว่าหากเกิดสถานการณ์เช่นนี้ควรนำผู้คนย้ายออกจากพื้นที่เสี่ยงมลพิษดังกล่าว
ปัจจุบันเหมืองทองอัคราถูกคำสั่ง ม.44 ของ คสช. ให้ยุติดำเนินการเป็นเวลา 1 ปี 4 เดือน แล้วนำสู่การฟ้องร้องต่ออนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ เรื่องผิดข้อตกลงการค้าไทยออสเตรเลีย ผลกระทบทางสุขภาพและสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นทั้งหมดรัฐบาลไทยจะนำไปใช้ในการต่อสู้ให้ไม่ต้องใช้เงินภาษีประชาชนชดใช้ค่าเสียหาย ในขณะที่ผู้บริหารของเหมือง ยังคงยืนยันว่าดำเนินการตามมาตรฐานและไม่ใช่ผู้ก่อผลกระทบ