"หวยอลวน" วิกฤติสังคมไทย!

ความสนใจของผู้คนพากันมุ่งไปที่ประเด็น "ใครคือคนที่ถูกหวยตัวจริงกันแน่" แต่อีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่หลายคนกำลังตั้งคำถามไม่แพ้ประเด็นแรกก็คือ สังคมไทยมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร

อาจารย์สุริชัย หวันแก้ว อดีตผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งปัจจุบันรั้งตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง อธิบายปรากฏการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ว่า ที่ผ่านมาคนเรามักเชื่อว่าความเจริญทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีจะนำมาซึ่งความอยู่ดีกินดี ความสงบสุข และไม่แก่งแย่งเอาเปรียบกัน โดยลืมคิดไปว่าความเจริญแบบนี้ยังอยู่ในกรอบของโลกใบเดิม นั่นก็คือ "โลกทุนนิยม" ที่ส่งเสริมการบริโภคอย่างไร้ขีดจำกัด นำมาซึ่งการแสวงหาโอกาสในลักษณะ "มือใครยาว สาวได้สาวเอา" และใช้ความสามารถในการแปลงเทคโนโลยี แปลงข้อมูลข่าวสาร ให้เป็นประโยชน์กับตนเองและพวกพ้องมากที่สุด เห็นได้จากคดีแก๊งคอลล์เซ็นเตอร์ คดีหลอกลวงทางออนไลน์ คดีแชร์ลูกโซ่ที่ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด ไม่เว้นแม้แต่คดี "ตกหวย" ที่กำลังเป็นข่าวดัง

คำถามใหญ่ที่อาจารย์สุริชัยตั้งเป็นโจทย์ไว้ให้คิดก็คือ แล้วรัฐบาล ในฐานะผู้คุมนโยบาย ได้มีสำนึกรับผิดชอบในการถือหางเสือสังคมนี้อย่างไร นอกเหนือจากการบังคับใช้กฎหมายไล่ตามอาชญากรรมที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นเพียงแค่ปรากฏการณ์ "โปลิศจับขโมย" ที่ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาที่ต้นตอ
แต่อาจารย์สุริชัยก็มองภาพสังคมไทยอย่างเข้าใจว่า มีความเป็นปุถุชน "รัก โลภ โกรธ หลง" หวังจะมี หวังจะได้ หวังจะรวยทางลัด อยู่ไม่น้อยเช่นกัน แต่รัฐบาลก็ไม่ควรส่งเสริม "การให้รางวัลแบบไม่ต้องลงแรง" อย่างสุดโต่ง เหมือนกับการเพิ่มเงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลให้สูงๆ เข้าไว้ ทว่าต้องส่งเสริมทางเลือกใหม่ๆ เป็นรางวัลให้กับประชาชนด้วย โดยเน้นการพึ่งพาตนเองเป็นหลัก
อดีตผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคม บอกด้วยว่า การให้ความสำคัญกับการทำงาน และเงินรายได้ที่มาจากการลงแรง มีคุณค่ามากกว่าเงินทองที่แม้จะมากมาย แต่ได้มาอย่างง่ายๆ และฉาบฉวย
กรณี "หวยอลวน" คือภาพสะท้อนวิกฤติสังคมไทยที่หนักหนาสาหัสอยู่แล้ว ให้ดูสิ้นหวังหนักขึ้นไปอีก แต่วิกฤติเหล่านี้ก็ยังสามารถแปรเป็นโอกาสได้เช่นกัน หากทุกฝ่ายโดยเฉพาะผู้มีอำนาจในการกำหนดนโยบาย ช่วยกันดึงความสนใจของสังคมให้กลับมาอยู่ในร่องในรอยที่ถูกที่ควร