อัลตร้าซาวด์ ‘ช้างป่า’ ไขสันหลังที่เอวอักเสบ

20 ต.ค. 60 เมื่อเวลา 16.30 น. ทีมสัตวแพทย์ได้นำเอาอุปกรณ์ทางการแพทย์เคลื่อนย้ายเข้ามาบริเวณคอกธรรมชาติ บริเวณปางแม่วัง ภายในสถาบันคชบาลแห่งชาติ ในพระอุปถัมภ์ฯ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ โดยนำเอาผ้าชุบน้ำมาเช็ดทำความสะอาด และทาเจลบริเวณด้านหลังของช้าง ก่อนที่จะนำเอาเครื่องอัลตร้าซาวด์ขนาดเล็ก เพื่อค้นหาจุดเสียหาย กระดูก กล้ามเนื้อ และของเหลว โดยระหว่างที่ทางทีมสัตวแพทย์ดำเนินการนั้น ช้างป่ามีอาการต่อต้าน และก้มตัวส่วนหน้าลงพื้นหลายครั้ง แต่หลังจากนั้นก็สามารถดำเนินการต่อได้

ต่อมาเวลา 17.30 น. ทางทีมสัตวแพทย์ที่บูรณาการทำงานร่วมกัน จากสถาบันคชบาลแห่งชาติฯ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ และกรมอุทยานแห่งขาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้แถลงสรุปอาการ และแนวทางการรักษาช้างป่าร่วมกัน

น.สพ.ทวีโภค อังควานิช นายสัตวแพทย์ สถาบันคชบาลแห่งชาติฯ จังหวัดลำปาง กล่าวว่า ขณะนี้ได้นำช้างป่ามารักษาบริเวณพื้นที่ของสถาบันคชบาลแห่งชาติฯ และเนื่องจากเป็นช้างป่าจึงต้องเลือกพื้นที่ที่มีพื้นดินที่มีความเงียบและไกลจากผู้คน ซึ่งในช่วงแรกจะใช้พื้นที่บริเวณปางแม่วังนี้ไปก่อนจนช้างดีขึ้นในบางส่วน เช่น การกิน การนอน ได้ระยะหนึ่งแล้วจากนั้นจะขยับขยายการเคลื่อนย้ายไปยังพื้นที่ที่สะดวกต่อการรักษา

"อยากให้ช้างตัวนี้สุขภาพดีขึ้น ครั้งแรกที่เห็นหลงรัก เขามีความหล่อมาก เป็นช้างที่ตัวใหญ่ที่สุดที่มีในศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย อยากให้เขามีชีวิตอยู่ต่อไป"

ผศ.น.สพ.ดร.วีรพงศ์ ตั้งจิตเจริญ คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า หลังจากที่ได้ทำการลองตรวจระบบประสาท เช็กการรับรู้ความรู้สึกและการทำงานของขาหลัง มีแนวโน้มค่อนข้างสูง บริเวณที่ได้รับการกระทบคือ ไขสันหลัง และกระดูกสันหลังที่บริเวณของเอว และผลจากที่ระบุตำแหน่งเบื้องต้นได้แล้วแต่ช้างตัวใหญ่มากไม่สามารถทำการถ่ายภาพเอ็กซเรย์ได้ จึงต้องใช้วิธีอัลตร้าซาวด์แทน เพื่อตรวจหาร่องรอยของโรคที่เกิดขึ้นในบริเวณนั้นและพบว่า ไขสันหลังและกระดูกสันหลัง มีลักษณะเป็นน้ำ น่าจะเป็นเลือดที่ออกหรือมีน้ำเหลือง จึงยืนยันการวินิจฉัยในเบื้องต้นไปก่อน ซึ่งในการรักษาหลังจากที่ช้างปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมได้แล้วมีอาการดีขึ้น อาจจะย้ายไปในส่วนที่ใกล้กับโรงพยาบาลช้าง เพื่อสามารถที่จะทำการดูแลได้อย่างใกล้ชิด

สำหรับแผนการรักษาในระยะเบื้องต้น จะดูอาการและให้ยาลดอาการอักเสบและให้ยาแก้ปวด โดยจะทำการรักษาตามอาการไม่ให้ช้างมีอาการทรุดลง และให้สารน้ำทางกระแสโลหิต

ในส่วนของไขสันหลังที่ได้รับบาดเจ็บ ก็จะมีเลือดออกมีอาการอักเสบ จะก่อให้เกิดการทำลายไขสันหลังมากขึ้น เป็นสิ่งที่กังวลว่าจะทำอย่างไรที่จะควบคุมและลดการอักเสบในบริเวณนั้นให้ดีที่สุดและเร็วที่สุด และโอกาสที่จะกลับมาเดินได้หรือไม่นั้น ต้องใช้เวลาในการสังเกตอาการอย่างน้อย 5 วัน

"ตอนนี้ ในส่วนของการรักษาคิดว่าทุกหมอทุกท่านเต็มที่ ขอบคุณกำลังใจจากทุกคน ตราบใดที่ช้างยังหายใจอยู่ก็ต้อง Never Give Up"

รศ.น.สพ.ดร.นิกร ทองทิพย์ คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า เคสนี้จะแตกต่างจากช้างทั่วไป ตอนนี้เขายังไม่ยอมรับเรา ถ้าเรารบกวนเขามากๆ เนื่องจากเป็นช้างป่า จะกระทบต่อการรักษาได้ ต้องดูพฤติกรรมวันต่อวัน มันต่างกันระหว่างช้างเลี้ยง - ช้างป่า ส่วนสัตวแพทย์และคนที่เข้ามาดูแล ถ้าไม่มีเจ้าหน้าที่โดยตรงอยู่ตรงนั้นอย่าเดินผ่านหน้าช้าง ตอนนี้ยังมีความเครียดอยู่ หากเขาใช้งวงจับได้ก็จะเกิดอันตราย จึงอยากจะขอเตือนไว้ก่อน

นายสุรศักดิ์ อนุเมธางกูร หัวหน้าฝ่ายสุขภาพสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กล่าวว่า ในส่วนของกรมอุทยานฯ ได้ส่งทีมสัตวแพทย์เข้ามาทำงานร่วมกับทาง ออป. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมดแบบบูรณาการ โดยมุ่งหวังที่จะรักษาชีวิตสัตว์เป็นอันดับแรก