เรือเวชพาหน์ เป็นดั่งสัญลักษณ์ แทนความห่วงใยของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชที่ทรงมีต่อ พสกนิกรของพระองค์
ตั้งแต่อดีต แม่น้ำเจ้าพระยาถือเป็นเส้นทาง สัญจรหลัก เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่อาศัยอยู่ตามริมน้ำ การเข้าถึงการรักษาพยาบาลก็ลำบากเพราะนอกจากเรื่องการเดินทางแล้ว จำนวนของแพทย์พยาบาลก็มีน้อยมากในสมัยนั้น
จนเมื่อปี พ.ศ.2498 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการสั่งต่อเรือขึ้น และทรงพระราชทาน เรือยนตร์หลวง " เวชพาหน์ " ให้แก่สภากาชาดไทยเพื่อใช้ในกิจกรรมหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ตามริมสองฝั่งคลองแม่น้ำเจ้าพระยาเพื่อให้การรักษาพยาบาลแก่ประชาชน ปฎิบัติหน้าที่ครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 มกราคม 2498 ที่จังหวัดนนทบุรี
จนถึงปัจจุบัน ปฏิบัติงานรวมทั้งสิ้น 151 ครั้งใน 19 จังหวัดและมีประชาชนที่มารับบริการมากกว่า 300,000 ราย
ปัจจุบันเรือ เวชพาหน์ ได้การขยายศาสตร์การแพทย์ที่ออกมาบริการประชาชน ให้ครอบคลุมมากขึ้นตั้งแต่ การตรวจโรคทั่วไป การรักษาโดยวิธีฝังเข็มประยุกต์และการบริการด้านทันตกรรม โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ
เรือลำนี้จึงเป็นเหมือนอีกสัญลักษณ์แห่งความห่วงใยของในหลวง ร9 ที่มีต่อประชาชนชาวไทยอย่างแท้จริง