ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยของเดโมแครต

ถ้ายึดตามผลการนับคะแนนเสียง หรือ ป๊อปปูลาร์ โหวต ของชาวอเมริกัน ที่ออกมาใช้สิทธิในศึกชิงเก้าอี้ทำเนียบขาวครั้งประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน ว่าที่ประธานาธิบดีคนที่ 45 โดนัลด์ ทรัมป์ ส่อเค้าจะเป็นรีพับลิกันคนที่ 2 ที่ชนะเลือกตั้งด้วยการแพ้ป๊อปปูลาร์โหวตในรอบ 16 ปี และอาจกระตุ้นเสียงเรียกร้องปฏิรูประบบเลือกตั้ง เหมือนกับเมื่อครั้งอัล กอร์ ของเดโมแครต แพ้จอร์จ ดับเบิลยู บุช จากรีพับลิกัน ทั้งที่ได้ป็อปปูลาร์โหวต 48.4% เหนือกว่าคู่แข่งที่ได้ 47.9 %

ผลคะแนนรวมทั้งหมดยังไม่นิ่ง เนื่องจากบางเขตยังตรวจนับบัตรเลือกตั้งกันอยู่ รวมถึงบัตรเลือกตั้งนอกเขต โดยขณะนี้ ฮิลลารีนำทรัมป์แบบฉิวเฉียดที่ 47.7 ต่อ 47.5 %(59,689,819 ต่อ 59,489,637 คะแนน) แต่ด้วยการแพ้ชนะที่ตัดสินด้วยระบบ"อิเล็กทอรัล คอลเลจ" หรือ จำนวนเสียงจากคณะผู้เลือกตั้งในแต่ละรัฐ ที่ถ้าใครชนะป็อปปูลาร์ โหวต แม้เฉือนกันเสียงเดียวก็ตาม จะได้คะแนนส่วนนี้ไปทั้งหมด และเมื่อรวมกันทุกรัฐแล้ว ทำให้ทรัมป์กลายเป็นผู้ที่กวาดอิเล็กทอรัล คอลเลจ ส่วนใหญ่จากทั้งหมด 538 เสียง ( 290 ต่อ 228 )

โรเบิร์ต ชาปีโร จากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ให้ความเห็นว่า ฝ่ายที่คัดค้านระบบนี้ อาจจะออกมาผลักดันให้เจ้าหน้าที่ยกเลิกระบบซับซ้อนนี้เสียที แต่ก็อาจจะเป็นแค่เสียงอึกทึกในช่วงแรกก่อนเงียบหายไป เพราะการยกเลิกระบบอิเล็กทอรัลคอลเลจ จะต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นภารกิจที่ยากมาก แต่เมื่อการเลือกตั้งที่คู่คี่สูสี มักทำให้เกิดปรากฎการณ์ที่ผู้ชนะเสียงโดยตรงจากประชาชนแต่แพ้ระบบเลือกตั้ง ก็น่าจะจุดประกายคำถามว่าระบบของสหรัฐฯ เป็นประชาธิปไตยอย่างไร // ตอนนี้ มีแต่เดโมแครตที่เป็นเหยื่อของระบบ ถ้าผู้สมัครรีพับลิกันเจอชะตากรรมแบบเดียวกันบ้าง ถึงจะมีการเรียกร้องปฏิรูประบบเลือกตั้งจากทุกฝ่าย

แม้ระบบ "หนึ่งคนหนึ่งเสียง" เป็นเสาหลักของประชาธิปไตย แต่กลายเป็นความย้อนแย้งที่รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ไม่ได้มอบสิทธิออกเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีโดยตรง โดยแต่ละรัฐใน 50 รัฐ กับ ดิสตริก ออฟ โคลัมเบีย หรือ เมืองหลวงคือ กรุงวอชิงตัน ดีซี มีจำนวนคณะผู้เลือกตั้งตามจำนวนผู้แทนในรัฐสภา เช่น เท็กซัส ที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 มีอิเล็กโทรัล คอลเลจ 38 เสียง ทรัมป์ได้ป็อปปูลาร์ โหวต มากกว่าฮิลลารี ที่ 53 ต่อ 43 เปอร์เซ็นต์ แต่เป็นทรัมป์ที่ได้ 38 เสียง คนเดียว จากคณะผู้เลือกตั้ง

ชาปีโร บอกว่า อันที่จริง รัฐต่างๆ สามารถจัดการประเด็นนี้กันเองได้ โดยไม่ต้องแก้รัฐธรรมนูญ แต่ด้วยการผ่านกฎหมายจัดสรรคณะผู้เลือกตั้งตามสัดส่วนป๊อปปูลาร์โหวต แต่จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีความพยายามที่จะปฏิรูปอย่างที่กล่าวมามากพอ ผลเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐครั้งช็อกโลก อาจจุดกระแสเรียกร้องปฏิรูประบบเลือกตั้ง