บทเรียนจำนำข้าว เสียหาย 9.6 แสนล้าน

บทเรียนครั้งใหญ่ที่มีการพูดถึงอย่างกว้างขวางของโครงการรับจำนำข้าว ที่ล้มเหลว สู่เวทีสัมมนา " สู่แนวคิดใหม่ของนโยบายอุดหนุนภาคการเกษตร ... บทเรียนจากนโนบายจำนำข้าว ของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ TDRI โดย รศ.ดร.นิพนธ์ พัวพงศกร ในฐานะหัวหน้าโครงการ การคอร์รัปชั่น กรณีศึกษาจากโครงการรับจำนำข้าวทุกเม็ด บอกว่า โครงการรับจำนำข้าวปี 2554-2557 ที่ผ่านมาถือเป็นโครงการที่แทรกแซงตลาดข้าวไทยใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ที่รัฐบาลใช้เงินในโครงการไปแล้ว 9.85 แสนล้านบาท จากชาวนาเข้าร่วมโครงการ 1.8 ล้านครัวเรือน โดยใช้เงินนอกงบประมาณกู้เงินจากสถาบันการเงิน มีผลขาดทุนถึง 6.6 แสนล้านบาท
ขณะที่ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำของชาวนาปี 2554 จะพบว่า ชาวนาที่เข้าร่วมในโครงการได้รายได้เพิ่มขึ้นทางตรง 2.96 แสนล้านบาท ประโยชน์ทางตรงและทางอ้อม 5.61 แสนล้านบาท แต่ประโยชน์ส่วนใหญ่นั้นกลับตกอยู่กับชาวนารายกลางและรายใหญ่ แต่ไม่ใช่ชาวนาที่ยากจน
ขณะที่การตีราคาสต๊อกข้าว 31 ต.ค. ที่ผ่านมา พบว่ามีข้าวในสต๊อกถึง 85% ที่คุณภาพต่ำกว่ามาตรฐาน และทำให้รัฐบาลขาดทุนจากโครงการรับจำนำข้าวอยู่ที่ 6.6 แสนล้านบาท ซึ่งหากประเมินปริมาณข้าวคงเหลือในสต๊อก 17 ล้านตัน ว่าจะขายหมดภายใน 10 ปี จะทำให้มีผลขาดทุนเพิ่มขึ้นเป็น 9.6 แสนล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นราว 3 แสนล้านบาท
ฉะนั้นจะเห็นได้ว่า นโยบายจำนำข้าวนี้สร้างต้นทุนและความเสียหายเป็นวงกว้างมากกว่าประโยชน์ที่ชาวนาและผู้บริโภคได้รับและยังตามมาด้วยความเสียหายในด้านอื่นๆที่ไม่สามารถวัดได้ทั้ง การทุจริตตั้งแต่จดทะเบียนถึงกลางน้ำ ทำลายชื่อเสียงข้าวไทยในตลาดส่งออก การนำทรัพยากรเพื่อปลูกข้าวมาเก็บให้เน่าเสียในโกดัง และยังเบียดบังงบพัฒนาประเทศ