Nation Story
15 มิ.ย. 2569 | เนตรทราย อัมพชาติ
"คนที่พูดก็ปัญญาอ่อนเต็มทน จะเอาอะไรไปปลดผู้ว่าราชการจังหวัด มท.1 นั่งหัวโด่ตรงนี้ จะปลดยังไงผมอยากจะรู้" นี่คือวาทะเดือดประโยคหนึ่งของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กลางวงประชุมระดับสูงของกระทรวงมหาดไทยเมื่อช่วงเช้าวันที่ 15 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา
ประเด็นนี้กลายเป็นทอล์กออฟเดอะทาวน์ทันที เมื่อมีกระแสข่าวลือหนาหูในโซเชียลมีเดียถึงการ "วัดพลัง" กันในจังหวัดภูเก็ต โดยมีแฮชแท็กพาดพิงไปถึงคนใกล้ชิดของ "รองผู้ว่าฯ ซีฟู้ด" ว่ามีพฤติกรรมบุกรุกพื้นที่สาธารณะ และมีการปล่อยข่าวข่มขู่ว่าจะดำเนินการ "ย้าย" หรือ "ปลด" นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ตให้พ้นจากเกาะ
ดรามานี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องรอยร้าวในศาลากลางจังหวัด แต่ชวนให้คนที่ติดตามข่าวสารบ้านเมืองอย่าวเราๆ ต้องตั้งคำถามว่า... ตกลงแล้วตำแหน่ง "ผู้ว่าราชการจังหวัด" ที่เปรียบเสมือน CEO ของพื้นที่นั้น สามารถถูกใครสั่งปลดหรือสั่งย้ายได้ง่ายๆ ด้วยอิทธิพลท้องถิ่นจริงหรือ?
Nation STORY ชวนมาถอดรหัสข้อกฎหมายกันแบบเข้าใจง่าย ว่าอำนาจหน้าที่ที่แท้จริงอยู่ที่ใคร และต้องผ่านด่านอะไรบ้าง!
หลายคนอาจจะคุ้นชินกับระบบบริษัทที่รองประธานอาจเลื่อยขาเก้าอี้ประธานได้ แต่ในระบบราชการไทย ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด คือข้าราชการพลเรือนสามัญ ตำแหน่ง "ประเภทบริหารระดับสูง" ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 การจะสั่งย้ายผู้ว่าราชการจังหวัดไปอยู่จังหวัดอื่นหรือเรียกเข้ากรุ ไม่ใช่อำนาจของรองผู้ว่าฯ หรือผู้มีอิทธิพลคนใดจะชี้เป็นชี้ตายได้
ผู้ที่มีอำนาจตัวจริงในการพิจารณาเสนอเรื่องย้ายคือ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ตามอำนาจของผู้สั่งบรรจุในมาตรา 57 แห่ง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 แต่ปลัดกระทรวงฯ ก็สั่งย้ายเองทันทีไม่ได้ ต้องนำเรื่องไปขอความเห็นชอบจาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เสียก่อน และสเต็ปสุดท้ายที่สำคัญที่สุดคือ ต้องนำรายชื่อเสนอเข้าที่ประชุม คณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณาอนุมัติ หาก ครม. ไฟเขียว จึงจะเข้าสู่ขั้นตอนการนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งต่อไป
ดังนั้น คำกล่าวอ้างที่ว่าจะใช้เส้นสายท้องถิ่นสั่งย้ายผู้ว่าฯ จึงเป็นเรื่องที่นายกรัฐมนตรีถึงกับลั่นออกจากปากว่า...
“รองผู้ว่าฯ คนไหนเที่ยวไปบอกประชาชน หรือผู้มีอิทธิพล หรือใครก็แล้วแต่ว่า ใหญ่กว่าผู้ว่าฯ จะย้ายผู้ว่าฯ ได้ ก็ถือว่าดูตลกเชิญยิ้มไปก็แล้วกัน"
ในภาษาชาวบ้าน คำว่า "ย้าย" กับ "ปลด" อาจใช้แทนกันบ่อยๆ แต่ในทางกฎหมาย คำว่า "ปลดออก" (หรือไล่ออก) มีความหมายถึงการลงโทษทางวินัยอย่างร้ายแรง ซึ่งทำให้พ้นจากความเป็นข้าราชการทันที
การจะปลดผู้ว่าฯ ได้ ต้องมีหลักฐานชัดเจนว่ากระทำผิดวินัยร้ายแรง เช่น ทุจริตต่อหน้าที่ หรือประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง และต้องผ่านขั้นตอนทางกฎหมายที่รัดกุมมาก ดังนี้
แม้จะถูกสั่งปลดออกหรือไล่ออก ระบบราชการก็ยังมีกลไกพิทักษ์ความยุติธรรม ข้าราชการระดับสูงที่ถูกลงโทษสามารถยื่นเรื่องอุทธรณ์คำสั่งต่อ คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม (ก.พ.ค.) ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันทราบคำสั่ง ตามมาตรา 126 แห่ง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 และหากผลการวินิจฉัยยังไม่เป็นที่พอใจ ก็สามารถนำคดีไปฟ้องร้องต่อ ศาลปกครองสูงสุด ได้อีกภายใน 90 วัน
พฤติกรรมในลักษณะข่มขู่หรือท้าทายผู้บังคับบัญชา นอกจากจะทำไม่ได้จริงแล้ว ในทางนิติศาสตร์ ผู้ใต้บังคับบัญชาที่พยายามแทรกแซงหรือสร้างความเสื่อมเสียให้ผู้บังคับบัญชา ยังถือว่ามีความสุ่มเสี่ยงที่จะผิดวินัยฐาน "กระทำการข้ามผู้บังคับบัญชา" ตามมาตรา 83 (2) แห่ง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 เสียเอง
งานนี้คงต้องติดตามกันต่อไปว่า คณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริงระดับกระทรวงมหาดไทย จะสางปมความขัดแย้งของข้าราชการระดับสูงบนเกาะภูเก็ตนี้อย่างไร แต่ที่แน่ๆ การจะใช้แค่ "ข่าวลือ" มาปลด CEO ระดับจังหวัดนั้น... ไม่ใช่เรื่องง่าย และแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในทางกฎหมาย!
ข่าวล่าสุด
