Nation Story
03 ส.ค. 2569 | NATESAIY
ในขณะที่เหล่ามหาเศรษฐีและผู้นำโลกตะวันตกต่างเดินทางไปจิบแชมเปญบนเรือซูเปอร์ยอชต์ที่เมืองแซ็ง-โทรเป หรือโมนาโก... แต่สำหรับบรรดาผู้นำระดับสูงของจีน สวรรค์ฤดูร้อนของพวกเขาคือ "เป่ยไต้เหอ" เมืองตากอากาศริมทะเลที่เต็มไปด้วยบ้านพักสไตล์โซเวียตสีเทา และความเร้นลับระดับชาติที่ยากจะหยั่งถึง!
ทุกๆ ฤดูร้อน ชนชั้นการเมืองระดับกุมอำนาจของจีน มักจะเดินทางไปพักผ่อนอย่างเงียบเชียบที่ เป่ยไต้เหอ (Beidaihe) เขตตากอากาศริมทะเลในเมืองฉินหวงเต่า มณฑลเหอเป่ย ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากกรุงปักกิ่งไปทางทิศตะวันออกราว 300 กิโลเมตร ที่นี่เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและซุ่มทำงานของผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนมาอย่างยาวนาน
บรรยากาศการพักผ่อนประจำปีของเหล่าผู้นำเต็มไปด้วยความลับ ไม่มีใครทราบแน่ชัดว่าพวกเขาเดินทางมาถึงเมื่อใด แต่มาตรการรักษาความปลอดภัยจะเริ่มเข้มงวดขั้นสูงสุดตั้งแต่ต้นเดือนกุลาคม มีการสั่งห้ามบินโดรน ไม่อนุญาตให้นักท่องเที่ยวขึ้นบอลลูน หรือล่องเรือส่วนตัวชมทิวทัศน์ชายฝั่ง พอถึงต้นเดือนสิงหาคม ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง และคณะผู้ช่วยคนสนิทก็จะลบตัวตนออกจากการปรากฏตัวต่อสาธารณะราว 10 ถึง 14 วัน โดยไม่มีการประกาศอย่างเป็นทางการ เว้นแต่จะเกิดเหตุฉุกเฉินระดับชาติ
เป่ยไต้เหอ เป็นจุดหมายปลายทางที่สอดรับกับนโยบายของ สี จิ้นผิง ที่ชูธงปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชันทุกระดับ พื้นที่แห่งนี้เต็มไปด้วยบ้านพักสไตล์โซเวียตสีเทาเรียบง่าย ติดป้ายชื่อดั้งเดิมอย่าง "สถานพักฟื้นของคนงาน" (Workers' Sanatorium) มีทางเดินปูหินกรวดคดเคี้ยวไปสู่ชายหาดทรายสีทอง ร่มกันแดดเรียงราย และร้านอาหารทะเลที่ให้ลูกค้านั่งบนเก้าอี้พลาสติกสีขาวธรรมดา
รานา มิตเตอร์ (Rana Mitter) นักประวัติศาสตร์จีนสมัยใหม่ชื่อดัง ให้ทัศนะกับ CNN ว่า สภาพแวดล้อมที่ไร้ความอ่าร่าแห่งนี้ สะท้อนสัญลักษณ์สำคัญที่ สี จิ้นผิง ต้องการสื่อสารว่า ทุกคนควรอ่อนน้อมถ่อมตนและตระหนักถึงบทบาทภายใต้พรรค "พวกเขาไม่อยากให้มองว่ากำลังไปเสพสุขในสถานที่หรูหราซึ่งสุ่มเสี่ยงต่อภาพการทุจริต การเลือกรีสอร์ตวิถีเดิมจึงเป็นสื่อสารเชิงสัญลักษณ์ที่ดี ต่างจากการไปนอนโรงแรมห้าดาวที่เกาะไห่หนาน หรือแคริบเบียนอย่างสิ้นเชิง"
ธรรมเนียมการหนีความร้อนจากปักกิ่งมาทำงานริมทะเล เริ่มต้นขึ้นในปี 1953 โดย เหมา เจ๋อตง บิดาผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งชื่นชอบการว่ายน้ำในทะเลเปิด โดยในยุคที่ไร้เครื่องปรับอากาศ เป่ยไต้เหอจึงเป็นทำเลทองในการกำหนดวาระการเมือง
เหตุการณ์ประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญที่เกิดขึ้นที่นี่ คือการประชุมเป่ยไต้เหอเมื่อปี 1958 เมื่อประธานเหมาตัดสินใจเร่งเป้าหมายผลิตอุตสาหกรรม จนนำไปสู่หายนะที่เรียกว่า "ก้าวกระโดดครั้งใหญ่" (Great Leap Forward) ซึ่งก่อให้เกิดภาวะอดอยากและคร่าชีวิตผู้คนไปหลายล้านคน ต่อมาในยุค เติ้ง เสี่ยวผิง ได้มีการเปิดเป่ยไต้เหอให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าชมในทศวรรษ 1980 เพื่อหาเงินตราต่างประเทศ
กระทั่งในยุคปัจจุบัน ไค ฉี หัวหน้าคณะทำงานของสี จิ้นผิง จะทำหน้าที่เป็นเจ้าภาพเชิญนักวิชาการชั้นนำกว่า 30 คน มาหารือประเด็นสำคัญระดับชาติ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งกลายเป็นเบาะแสเดียวที่บอกว่าฤดูร้อนของผู้นำจีนได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว
จอห์นนี เออร์ลิง (Johnny Erling) อดีตผู้สื่อข่าวชาวเยอรมันที่ทำงานในจีนนาน 4 ทศวรรษ กล่าวว่า
"การเมืองจีนเปรียบเสมือน 'กล่องดำ' ขนาดใหญ่ และเป่ยไต้เหอก็เป็นสัญลักษณ์นั้น เพราะไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าเกิดอะไรขึ้นข้างใน"
เออร์ลิงเล่าว่า ยามที่เขาพยายามเดินทางไปเป่ยไต้เหอ ตำรวจมักรู้พิกัดล่วงหน้าจากการจองโรงแรม และเมื่อเขายืนยันจะไปในปี 2018 ก็พบเจ้าหน้าที่ตำรวจไปยืนรออยู่บนชายหาด โดยแสร้งทำทีเป็นนักท่องเที่ยวมาเล่นน้ำ และเมื่อเข้าใกล้เขตบ้านพักผู้นำ เจ้าหน้าที่ก็เตือนผ่านวิทยุสื่อสารทันทีว่า "มีชาวต่างชาติกำลังมา!" สะท้อนความย้อนแย้งระหว่างการรักษาความปลอดภัยระดับสูงสุดกับการเป็นเมืองตากอากาศ
แม้การเมืองในเป่ยไต้เหอจะปกคลุมด้วยม่านหมอก แต่ในมิติการท่องเที่ยว ที่นี่กลับต้อนรับนักท่องเที่ยวในประเทศสูงถึงปีละ 50 ล้านคน รวมถึงชาวรัสเซียอีกราว 50,000 คนต่อปี นอกจากนี้ ชายหาดใกล้เคียงอย่าง "อารันยา" (Aranya) ยังถูกพัฒนาจนกลายเป็นแลนด์มาร์กไลฟ์สไตล์สุดฮิปของคนรุ่นใหม่ ด้วยสถาปัตยกรรมล้ำสมัยและโบสถ์น้อยริมชายหาด
หวัง เจียง ชาวปักกิ่ง เล่าถึงความต่างของจิตวิทยาคนจีนว่า "ถ้าบอกเพื่อนร่วมงานว่าจะไปพักผ่อนที่ไห่หนาน (ฮาวายเมืองจีน) อาจถูกหมั่นไส้ได้ แต่ถ้าบอกว่า 'จะไปเป่ยไต้เหอพร้อมแล็ปท็อป ยังทำงานอยู่ ติดต่อได้ตลอด' ความรู้สึกจะต่างกันทันที" เป่ยไต้เหอจึงยังคงเป็นพื้นที่พิเศษที่ผสมผสานระหว่างมรดกอำนาจเร้นลับ วัฒนธรรมถ่อมตน และวิถีชีวิตตากอากาศได้อย่างน่าทึ่ง
"เป่ยไต้เหอ" ไม่ใช่แค่สถานที่ตากอากาศริมทะเลธรรมดา แต่คือภาพสะท้อนจิตวิทยาการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ภายใต้ท่าทีอันเรียบง่ายของบ้านพักสีเทาและเก้าอี้พลาสติก คือยุทธศาสตร์การสร้างภาพลักษณ์ถ่อมตนของ สี จิ้นผิง เพื่อตัดขาดจากภาพคอร์รัปชัน และยังคงเป็น "กล่องดำทางการเมือง" ที่ทั่วโลกยังคงเฝ้าจับตาดูทิศทางของมหาอำนาจจีนจากชายหาดแห่งนี้ในทุกๆ ฤดูร้อน
