Nation Story
09 มี.ค. 2569
วิกฤตการณ์ในตะวันออกกลางก้าวเข้าสู่ "จุดเดือด" อย่างเป็นทางการ เมื่อสมการอำนาจใหม่ถูกจุดชนวนขึ้น พร้อมกับราคาน้ำมันโลกที่พุ่งทะยานทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ผลกระทบแรกที่วิ่งเข้ามากระแทกคนไทยอย่างจัง ไม่ใช่เรื่องของภูมิรัฐศาสตร์ที่ไกลตัว แต่คือ "ตัวเลขหน้าปั๊ม" และ "บิลค่าไฟ" ที่กำลังจะพุ่งทะลุเพดาน
นี่คือช่วงเวลาหน้าสิ่วหน้าขวานที่บังคับให้ประเทศไทยต้องหันกลับมามอง "ความเปราะบาง" ของโครงสร้างพลังงานตัวเองอย่างจริงจัง
[การสืบทอดอำนาจ และภาวะตื่นตระหนกของโลก]
ความผันผวนครั้งนี้มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่อิหร่าน เมื่อสภาผู้เชี่ยวชาญมีมติแต่งตั้ง มอจตาบา โฮสเซนี คาเมเนอี ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนที่ 3 การสืบทอดอำนาจของสายแข็งครั้งนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางภาวะสงครามเต็มรูปแบบกับพันธมิตรสหรัฐฯ-อิสราเอล
การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลให้เกิดความกังวลต่อเสถียรภาพในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ของการขนส่งน้ำมันโลก ตลาดการเงินตอบรับด้วยภาวะตื่นตระหนกทันที
สำหรับภาคธุรกิจ นี่ไม่ใช่แค่ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น แต่คือภาวะชะงักงันของห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Disruption) ครั้งใหญ่ ที่อาจกระชากให้เงินเฟ้อทั่วโลกพุ่งกลับมาอีกครั้ง
[3ความจริงอันโหดร้าย ที่คนไทยต้องเลิก ‘หลอกตัวเอง’]
ในขณะที่โลกกำลังปั่นป่วน คุณภาณุรัช ดำรงไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านการขุดเจาะน้ำมันและพลังงาน ที่มีประสบการณ์ในตะวันออกกลางกว่า 20 ปี ได้ส่งข้อความเตือนสติรัฐบาลและคนไทย ว่าถึงเวลาต้อง "เลิกหลอกตัวเอง" และยอมรับความจริงที่โหดร้าย 3 ประการในโลกพลังงาน
คนจำนวนมากยังติดภาพว่าหากเจาะเจอน้ำมันในประเทศ เราจะมีใช้ไปเรื่อยๆ เหมือนตักน้ำจากบ่อ แต่ในความจริงทางธรณีวิทยา ทันทีที่เริ่มผลิต ปริมาณการผลิตจะตกลง (Decline Curve) อย่างรวดเร็ว ปัจจุบันประเทศไทยผลิตน้ำมันดิบรวมกันได้ไม่ถึง 10% ของปริมาณที่ใช้ทั้งประเทศ ส่วนก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยก็อยู่ในช่วงปลายอายุสัมปทาน ทรัพยากรฟอสซิลของเรามีจำกัด และเรากำลัง "ยืมจมูกคนอื่นหายใจ" เกือบเต็มรูปแบบ
โครงสร้างเศรษฐกิจไทยถูกผูกติดไว้กับ "น้ำมันดีเซล" ทั้งภาคการขนส่ง โลจิสติกส์ และเครื่องจักรกลการเกษตร การใช้ดีเซลในสัดส่วนที่สูง บังคับให้ไทยต้องนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง ตราบใดที่เรายังใช้รถที่เติมดีเซล เราก็ต้องเอาเงินตราประเทศไปผูกไว้กับความเสี่ยงจากลูกปืนในอ่าวอาหรับอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เมื่อก๊าซในอ่าวไทยลดลง ประเทศไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (Spot LNG) มาปั่นไฟทดแทน ปัญหาคือราคา LNG แกว่งตัวรุนแรงตามตลาดโลก ยิ่งมีสงคราม ราคาจะพุ่งปรี๊ด และต้นทุนมหาศาลนี้จะถูกผลักมาอยู่ในบิลค่าไฟของประชาชนทุกคน นี่คือระบบที่เปราะบางอย่างยิ่ง
[ทางรอดเดียว: ปลดแอกประเทศ ด้วยทรัพยากรที่เราคุมได้]
คุณภาณุรัช ชี้ให้เห็นว่า การเอาเงินกองทุนน้ำมันไปอุดหนุนราคาจนเป็นหนี้มหาศาล ไม่ใช่ทางออกอีกต่อไป ประเทศไทยจำเป็นต้องสร้าง "ระบบนิเวศพลังงานใหม่" ผ่าน 3 เสาหลัก
สงครามในอิหร่านและวิกฤตราคาน้ำมันครั้งนี้ ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่มันคือใบเสร็จที่ส่งมาเตือนว่า การยืมจมูกคนอื่นหายใจมีราคาแพงแค่ไหน การเปลี่ยนผ่านพลังงาน (Energy Transition) ของไทย จึงไม่ใช่แค่เทรนด์รักษ์โลก แต่มันคือ "ยุทธศาสตร์เพื่อการเอาชีวิตรอด และการประกาศเอกราชทางเศรษฐกิจ" ของประเทศอย่างแท้จริง