Nation Story
29 ก.ค. 2569 | ปิยวรรณ ประเมษฐะวนิช
“ก่อนนอนไปแปรงฟันด้วยนะ!” ...เชื่อว่าประโยคนี้ หลายคนรวมถึงพลอยเอง ได้ยินมาตั้งแต่เด็ก จนกลายเป็นกิจวัตรที่ทำโดยอัตโนมัติ เพราะเราถูกสอนมาตลอดว่า “แปรงฟันก่อนนอนดีที่สุด”
แต่ล่าสุด พลอยไปเจอข้อมูลจากประเทศจีนที่ทำให้แปลกใจ เป็นความรู้ใหม่สุดๆ เพราะทันตแพทย์ออกมาบอกว่าการรอจนถึงก่อนเข้านอนแล้วค่อยแปรงฟัน อาจไม่ใช่ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการปกป้องฟันของเรา!? แล้วต้องแปรงตอนไหนกันล่ะ?
นายแพทย์โจวตัวหง รองหัวหน้าแผนกศัลยกรรมช่องปาก มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง ประเทศจีน ให้สัมภาษณ์ผ่าน Shangguan News อธิบายว่า...เวลาที่เหมาะที่สุดในการแปรงฟัน คือประมาณ “30 นาทีหลังรับประทานอาหารเย็น” ไม่ใช่รอจนถึงก่อนเข้านอนหลายคนอาจสงสัยว่า...แค่เลื่อนเวลาแปรงฟัน ทำไมถึงสำคัญขนาดนั้น?
ลองนึกภาพตามนะคะ...สมมติเรากินข้าวเย็นตอน 6 โมง แต่กว่าจะเข้านอนก็เที่ยงคืน หรือบางคนตีหนึ่ง ระหว่างนั้นก็ทำงาน ดูซีรีส์ เล่นมือถือ หรือกินขนมไปเรื่อยๆ นั่นหมายความว่าเศษอาหารและคราบน้ำตาลจะอยู่ในช่องปากนานถึง 5-6 ชั่วโมง!
และช่วงเวลานี้เอง ที่แบคทีเรียในช่องปากเริ่มตั้งรกราก เปลี่ยนน้ำตาลให้กลายเป็นกรด ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำลายเคลือบฟัน ทำให้ฟันผุ เหงือกอักเสบ และเกิดกลิ่นปาก ยิ่งปล่อยไว้นาน แบคทีเรียก็ยิ่งมีเวลาเติบโตมากขึ้น
คุณหมอเลยแนะนำว่า หากเป็นไปได้ หลังอาหารเย็นประมาณ 30 นาที ให้แปรงฟันเลย แล้วหลังจากนั้นพยายามไม่รับประทานอาหารหรือของหวานอีก หากหิวจริงๆ ควรเลือกดื่มน้ำเปล่าแทนค่ะ
นอกจากช่วยลดเวลาที่เศษอาหารตกค้างในปากแล้ว ยังมีข้อดีอีกอย่างที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ คือ...อาจช่วยเรื่อง “การควบคุมน้ำหนัก” เพราะเมื่อแปรงฟันเรียบร้อยแล้ว หลายคนจะรู้สึกไม่อยากกินอะไรต่อ ลดการกินมื้อดึกหรือการหยิบขนมเข้าปากโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นในระยะยาว
อันนี้พลอยเพิ่งรู้เลย หมอบอกว่าเพราะยาสีฟันส่วนใหญ่มีส่วนผสมของเมนทอล หรือสารให้ความเย็น รวมทั้งการแปรงฟัน ก็เป็นกิจกรรมที่กระตุ้นระบบประสาท ทำให้สมองตื่นตัวมากขึ้น โดยเฉพาะคนที่ไวต่อกลิ่นมิ้นต์ อาจรู้สึกง่วงน้อยลงหลังแปรงฟัน
แต่...ไม่ได้หมายความว่า “ห้ามแปรงฟันก่อนนอน” ประเด็นสำคัญที่ต้องโฟกัสให้ถูกคือ อย่าปล่อยให้เศษอาหารอยู่ในช่องปากนานหลายชั่วโมง แล้วค่อยแปรงก่อนเข้านอน เพราะถ้าหลังแปรงฟัน ยังกินของว่าง ดื่มชานม หรือเครื่องดื่มหวานๆ อีก ฟันก็ยังคงสัมผัสกับน้ำตาลเหมือนเดิม
ดังนั้นวิธีที่ทันตแพทย์แนะนำ คือ แปรงฟันหลังอาหารเย็นประมาณ 30 นาที และหลังจากนั้นงดรับประทานอาหารต่อ หากจำเป็นจริงๆ ก่อนนอนอาจบ้วนปากหรือแปรงฟันซ้ำอีกครั้งได้ โดยเฉพาะหากมีการรับประทานอาหารเพิ่มเติม
สุดท้ายแล้ว สุขภาพช่องปากไม่ได้ขึ้นอยู่กับ “แปรงฟันวันละกี่ครั้ง” เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับว่าเราแปรงถูกเวลา ถูกวิธี และไม่เปิดโอกาสให้แบคทีเรียได้ทำงานนานเกินไป เพราะบางครั้ง...แค่ขยับเวลาแปรงฟันให้เร็วขึ้นไม่กี่ชั่วโมง ก็อาจช่วยให้ฟันของเราแข็งแรงไปได้อีกหลายปี
