สืบสวนความจริง | "จะนะ" สงครามชิงแผ่นดิน

9 วันของการชุมนุมกลุ่มชาวบ้านจะนะรักษ์ถิ่น พวกเขาได้รับคำตอบเป็นที่พอใจในช่วงค่ำวันอังคาร มติครม.ให้หยุดโครงการนิคมอุตาหกรรมจะนะ ให้สภาพัฒน์ฯ เป็นหน่วยงานหลักจัดทำ SAE เป็นการคืนอำนาจให้ประชาชนออกแบบการพัฒนาพื้นที่ของตนเอง

ค่ำวันที่ 14 ธันวาคม 2564 ตัวแทนชาวบ้านเครือข่ายจะนะรักถิ่น ประกาศยอมรับมติครม. ทั้งข้อตกลง ทั้งคำสัญญาของชาวจะนะถูกบันทึกไว้ในมติครม. เรื่องที่ 24 นับเป็นความสำเร็จอีกครั้งในประวัติศาสตร์การต่อสู้ของชาวจะนะ

แต่ก่อนชัยชนะในข้อเรียกร้อง จะมาถึง ไครียะห์ ระหมันยะ ลูกสาวทะเลจะนะ เธอเป็นคนแรกที่เดินทางไกลนับพันกิโล ขึ้นมาทวงถามความคืบหน้ากรณีเครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น ชุมนุมเรียกร้องให้รัฐบาลพิจารณายกเลิกโครงการเมืองต้นแบบนิคมอุตสาหกรรมจะนะ จังหวัดสงขลา

ลูกสาวทะเลจะนะ ได้อ่านจดหมายเปิดผนึกถึง "ลุงตู่" พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี

"ลุงจำได้ไหมเมื่อปีที่แล้ว ญาติพี่น้องของหนูอยู่ที่หน้าทำเนียบรัฐบาลแห่งนี้เพื่อบอกกับลุงว่า บริษัทเอกชนใหญ่แห่งหนึ่งกำลังเข้ามาสร้างนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่ต้องใช้พื้นที่กว่า 1,600 กว่าไร่ ตรงบ้าน ตรงที่ทำกิน และที่เพาะปลูกของพวกหนูทั้ง 3 ตำบล จะถูกแทนที่ด้วยโรงงานนิคมอุตสาหกรรมจำนวนมาก"

"ในวันนั้นลุงรับปากว่าจะดูแลเรื่องนี้พร้อมกับจะส่งคนมาตรวจสอบ จนถึงวันนี้กำลังจะครบ 1 ปีแล้ว คำสัญญาของลุงเลื่อนลอยกลางสายลม บริษัทยังเดินหน้าโครงการไม่หยุด หนูจึงมาทวงสัญญาเรื่องนี้ต่อลุงอีกครั้ง"

เป็นเวลา 5 วันที่ "ไครียะห์ ระหมันยะ" นั่งรอฟังคำตอบจากรัฐบาล แต่คำตอบที่ได้ คือ ความว่างเปล่า...

ความว่างเปล่าของคำตอบ ทำให้พี่น้องของลูกสาวทะเลจะนะ ตัดสินใจเดินทางมาสมทบที่ทำเนียบรัฐบาล ในวันที่ 6 ธันวาคม และเพื่อมาทวงสัญญา การประเมินผลกระทบระดับยุทธศาสตร์ภาคประชาชน หรือ SEA จากรัฐบาล 

แต่คำตอบที่ได้คือ ถูกสลายการชุมนุม ในช่วง 3 ทุ่มวันเดียวกัน
สิ่งที่ชาวจะนะ เรียนรู้ร่วมกันในวันนี้ คือ ประเด็นปัญหาชาวบ้าน จะหมดไปจากแผ่นดินได้ การเคลื่อนไหวที่สอดประสานทั้งทางสังคม ทางการเมือง และทางด้านสิ่งแวดล้อม ต้องจับมือกันเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับประเทศนี้ ไม่ยอมรับสภาพความเป็นอยู่แบบผู้จำนน

จากเสียงกรีดร้องในวันตำรวจชุดควบคุมฝูงชนสลายการชุมนุม สู่บทเพลงแห่งชัยชนะ สื่อถึงการต่อสู้ที่ไม่ย่อท้อ "จะนะต้องชนะ" และสู่อ้อมกอด คราบน้ำตาแห่งความปิติ 

ชาวบ้านจะนะเดินทางกลับสู่ทะเลจะนะ พร้อมกับความท้ายทายเรื่องการควบคุมกระบวนการจัดทำ SEA ที่เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่นคาดหวังว่าจะกำหนดการพัฒนาเพื่อคนในพื้นที่ ให้เกิดความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ตามนโยบายรัฐบาล ได้อย่างไร

และต้องติดตามว่า การจัดทำ SEA ที่ภาคประชาชนมีส่วนร่วมจะออกมาหน้าตาเป็นแบบไหน มาตรการต่างๆ จะนำไปสู่ทางออกการพัฒนาพื้นที่ได้อย่างไร เพราะท้ายที่สุดแล้วการกำหนดอานาคตการพัฒนา ประชาชนทุกคนต้องมีสิทธิได้ร่วมตัดสินใจ เพราะทรัพยากรเป็นของคนทุกคน

อีกด้านของชาวจะนะ เครือข่ายประชาชนจะนะอาสาเพื่อพัฒนาถิ่น ซึ่งอ้างว่าเป็นคนส่วนที่ต้องการนิคมจะนะ เพื่อคนในพื้นที่จะนะ หลุดจากกับดักความยากจน แต่ทุกวันนี้คนนอกบางกลุ่ม เข้ามาใช้ชาวบ้านเป็นเครื่องมือทางการเมือง สร้างความแตกแยก และหวังผลประโยชน์