เตือนกินหมูดิบ ระวังดับ! อันตรายจากการเปิบอาหารไม่สุก

7 มกราคม 2568 ภายหลังนายแพทย์ทวีชัย วิษณุโยธิน ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา เปิดเผยสถานการณ์โรคไข้หูดับ ใน 4 จังหวัดอีสานตอนล่าง ในเขตสุขภาพที่ 9 ว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 ถึง 2 มกราคม 2568 เขตสุขภาพที่ 9 พบผู้ป่วย โรคไข้หูดับ มากถึง 197 ราย และมีผู้เสียชีวิตถึง 22 ราย 

เนชั่นทีวี จะพาไปทำความรู้จักกับ "โรคไข้หูดับ" คืออะไร และอะไรคือต้นตอของการติดเชื้อ 

สำหรับโรคไข้หูดับ หรือ โรคสเตร็พโตค็อกคัส ซูอิส (Streptococcus suis)เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย สเตร็พโตค็อกคัส ซูอิส (STREPTOCOCCUS SUIS) โดยเชื้อนี้จะอยู่ในทางเดินหายใจของหมู และอยู่ในเลือดของหมูที่กำลังป่วย สามารถติดต่อได้ 2 ทาง คือ 

1. เกิดจากการบริโภคเนื้อและเลือดหมูที่ปรุงแบบดิบ หรือ สุกๆ ดิบๆ 
2. การสัมผัสกับหมูที่ติดเชื้อทั้งเนื้อหมู เครื่องใน และเลือดหมูที่เป็นโรค จากทางบาดแผล รอยขีดข่วนตามร่างกาย หรือทางเยื่อบุตา หรือสัมผัสเลือดของหมูที่กำลังป่วย

โรคไข้หูดับ มีอาการเป็นอย่างไร ? 

"โรคไข้หูดับ" อาการจะเริ่มแสดงให้เห็นภายใน 3 วัน โดยมักมีอาการไข้สูง ปวดเมื่อยตามตัว ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ ปวดตามข้อ มีจ้ำเลือดตามตัว และตามผิวหนัง ซึม คอแข็ง ชัก เมื่อเชื้อเข้าสู่เยื่อหุ้มสมอง และกระแสเลือด ทําให้เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ข้ออักเสบ ม่านตาอักเสบได้ เชื้อสามารถลุกลามไปยังบริเวณปลายประสาทรับเสียง และปลายประสาททรงตัว ทำให้หูตึงไปจนถึงหูหนวก และสูญเสียการทรงตัว

เช็กอาการของ "โรคไข้หูดับ"

• มีไข้สูง
• ปวดเมื่อยตามตัว
• ปวดศีรษะ
• เวียนศีรษะ
• ปวดตามข้อ
• มีจ้ำเลือดตามตัว ตามผิวหนัง
• ซึม
• คอแข็ง
• ชัก
• มีการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้สึก
• เมื่อเชื้อเข้าสู่เยื่อหุ้มสมอง และ กระแสเลือด
• ทำให้เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
• ข้ออักเสบ
• ม่านตาอักเสบ
• รวมถึงเยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) และการติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ซึ่งสามารถทำให้เกิดการสูญเสียทางการได้ยินจนถึงหูหนวกถาวร หรือเสียชีวิตได้

 

ใครบ้างเสี่ยงติดเชื้อ

โรคไข้หูดับ (Streptococcus suis) สามารถเกิดขึ้นกับผู้ที่สัมผัสกับเชื้อแบคทีเรีย สเตร็พโตค็อกคัส ซูอิส โดยกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อ และเกิดอาการรุนแรงจากโรคไข้หูดับได้มากกว่ากลุ่มอื่น ๆ ได้แก่

• ผู้บริโภคเนื้อหมูดิบ หรืออาหารที่ทำจากหมูดิบ 
• ผู้ที่มีวัฒนธรรมการบริโภคอาหารดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ ซึ่งเป็นอาหารที่ได้รับความนิยมในบางภูมิภาค รวมไปถึงผู้ที่ชื่นชอบการบริโภคอาหารที่ไม่ได้ปรุงสุกอย่างถูกสุขลักษณะ 
• การบริโภคเนื้อหมูที่ไม่ผ่านการปรุงสุกในอุณหภูมิที่เหมาะสม อาจทำให้เชื้อแบคทีเรียยังคงอยู่ และก่อให้เกิดโรคหูดับตามมา
• ผู้ที่มีอาชีพเกี่ยวข้องกับการเลี้ยงหรือจัดการหมู รวมไปถึงผู้ประกอบอาชีพในโรงฆ่าสัตว์ ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะสัมผัสกับเชื้อแบคทีเรียจากหมูได้
• พ่อค้าแม่ค้าเนื้อหมูที่อาจมีการสัมผัสกับเนื้อหมูดิบเป็นประจำทุกวัน
• ผู้ประกอบอาชีพในโรงงานผลิตเนื้อหมูและผลิตภัณฑ์จากหมู ผู้ที่ทำงานในโรงงานแปรรูปเนื้อหมู เช่น การผลิตไส้กรอก หมูยอ หรือผลิตภัณฑ์จากหมูอื่น ๆ ที่อาจมีการสัมผัสกับเนื้อหมูดิบ ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคหูดับ
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือมีโรคประจำตัว ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วยโรคเบาหวาน หรือผู้ป่วยโรคไต รวมถึงกลุ่มผู้สูงอายุมีความเสี่ยงสูงเนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันที่เสื่อมลงตามวัย เมื่อได้รับเชื้อทำให้ง่ายต่อการเป็นโรคหูดับ
• ผู้ที่มีการสัมผัสกับสัตว์ที่ติดเชื้อ ผู้ที่เลี้ยงสัตว์เลี้ยงในฟาร์มนอกจากหมูแล้ว อาจรวมถึงสัตว์เลี้ยงอื่น ๆ ที่มีโอกาสสัมผัสกับหมูที่ติดเชื้อได้ เมื่อสัมผัสกับเชื้อแล้ว ก็เกิดเป็นความเสี่ยงในการเป็นโรคหูดับ

โรคไข้หูดับ รักษาได้หรือไม่ ? 

การรักษาโรคไข้หูดับ จำเป็นต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล โดยแพทย์จะให้การรักษาโดยใช้ยาปฏิชีวนะ เช่น เพนิซิลลิน เซฟาโลสปอริน หรือแวนโคมัยซิน เพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และทำการรักษาตามอาการของผู้ป่วยในแต่ละราย เช่น การให้ยาลดไข้ ยาแก้ปวด และการดูแลรักษาในหอผู้ป่วยหนัก (ICU) ในกรณีที่มีอาการรุนแรง โดยแพทย์จะทำการวินิจฉัย โรคหูดับโดยการซักประวัติการบริโภคอาหาร ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด เพื่อหาเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus suis และเจาะหลัง (Lumbar puncture) เพื่อตรวจสอบน้ำไขสันหลังในกรณีที่สงสัยว่าเป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบ

วิธีป้องกัน "โรคไข้หูดับ" 

1. หลีกเลี่ยงการบริโภคเนื้อหมูและผลิตภัณฑ์จากหมูที่ ดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ เช่น ลาบ หลู้ หมูหมักดิบ ก้อยหมู 
2. แยกอุปกรณ์ที่ใช้รับประทานอาหาร เช่น ตะเกียบ ช้อนส้อม ที่ใช้กับหมูไม่สุกและหมูสุก
3. เลือกบริโภคเนื้อหมูที่มาจากแหล่งผลิตที่ได้มาตรฐาน หมูที่ผ่านการตรวจสอบจากกรมปศุสัตว์ ปลอดจากเชื้อโรค
4. ปรุงเนื้อหมูให้สุกทั่วถึง
5. ไม่ใช้เขียงหมูดิบในการหั่นอาหารอื่นที่จะรับประทานโดยไม่ปรุงสุกเพิ่ม เช่น ผักสด ผลไม้สด หรืออาหารอื่นที่สุกแล้ว เพราะจะทำให้มีการปนเปื้อนเชื้อโรค
6. ล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำสบู่ ก่อนและหลังสัมผัสเนื้อหมู
7. หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับหมูที่ป่วยหรือตาย หากจำเป็นต้องสัมผัส ควรสวมถุงมือและหน้ากากอนามัย
8. เกษตรกรผู้เลี้ยงหมูควรหมั่นสังเกตอาการของหมู หากพบหมูมีอาการป่วย ควรรีบแยกหมูออกจากฝูง และแจ้งเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ในพื้นที่ทราบ
9. การป้องกันโรคหูดับจากหมูดิบเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ และป้องกันการแพร่ระบาดของโรค

ขอบคุณข้อมูลจาก 
อ.พญ.ทศพร วิศุภกาญจน์ ภาควิชาโสต ศอ นาสิกวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล