รักษ์โลก
11 ส.ค. 2566
Amazon Summit 2023 เปิดความฝันใหม่ของผืนป่าแอมะซอน และหลายบทสรุปที่น่าสนใจจากเวทีการประชุมสุดยอดผู้นำของประเทศสมาชิกองค์การสนธิสัญญาความร่วมมือแอมะซอน ACTO
"แอมะซอน" เป็นผืนป่าที่มีความสำคัญอย่างมากต่อระบบนิเวศของโลก ที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยดูดซับก๊าซเรือนกระจกเพื่อบรรเทาภาวะโลกเดือด วิกฤตครั้งสำคัญที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้นต่อเนื่อง โดยเครือข่ายด้านวิทยาศาสตร์อย่าง MapBiomas ระบุว่า ผืนป่าแห่งนี้ราว 17% (7.5 แสนตารางกิโลเมตร) ได้ถูกทำลายลงภายในปี 2021 โดยหลายปีมานี้พบว่าสถิติในการตัดไม้ทำลายป่าในพื้นที่ป่าแอมะซอนพุ่งสูงมาก แม้ล่าสุดมีสัญญาณดีขึ้นว่าในเดือน ก.ค. ที่ผ่านมา สถิติการตัดไม้ทำลายป่าแอมะซอนลดลงอย่างมีนัยยะสำคัญ แต่ก็ยังอยู่ในขั้นไม่ปลอดภัย
นอกจากวิกฤตเรื่องการตัดไม้ทำลายป่าที่แอมะซอนกำลังเผชิญความท้าทายแล้ว ยังมีปัญหาไฟป่า การบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อทำเหมืองแร่ผิดกฎหมาย เพื่อทำการเกษตรและปศุสัตว์ รวมถึงการขยายอิทธิของแก๊งมาเฟีย ส่งผลให้ปัญหาอาชญากรรมและการละเมิดสิทธิมนุษยชนในพื้นที่แถบนี้มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีกด้วย
โดยล่าสุด (วันที่ 8-9 สิงหาคมที่ผ่านมา) เมืองเบเล็ง รัฐปารา ของบราซิล รับเป็นเจ้าภาพจัดงาน Amazon Summit 2023 ซึ่งเป็นเวทีการประชุมสุดยอดผู้นำของประเทศสมาชิกองค์การสนธิสัญญาความร่วมมือแอมะซอน (Amazon Cooperation Treaty Organization: ACTO) ครั้งแรกในรอบ 14 ปี นับตั้งแต่ปี 2009 โดยมี 8 ประเทศสมาชิกประกอบด้วย โบลิเวีย บราซิล โคลอมเบีย เอกวาดอร์ กายอานา เปรู ซูรินาม และเวเนซุเอลา เข้าร่วม
"ความฝันใหม่ของผืนป่าแอมะซอน" วาระสำคัญของสมาชิก ACTO
เริ่มต้นการประชุมในครั้งนี้ด้วยการที่ประธานาธิบดีบราซิล ลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ให้คำมั่นว่าบราซิลจะมีส่วนช่วยพลิกฟื้นผืนป่าแอมะซอนให้ออกจากกับดักทางเศรษฐกิจและวิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมที่เผชิญมาตลอดในช่วงหลายศตวรรษผ่านมา พร้อมผลักดันให้ "ความฝันใหม่ของผืนป่าแอมะซอน" เป็นวาระสำคัญของบรรดาประเทศสมาชิก ACTO
“แอมะซอนสามารถเป็นอะไรก็ได้ แต่ที่พวกเราอยากจะให้เป็น แอมะซอนที่มีเมืองสีเขียวเพิ่มมากขึ้น มีอากาศที่สะอาดขึ้น มีแม่น้ำ ป่าไม้ที่ปราศจากสารพิษอย่างปรอท เป็นแอมะซอนที่อุดมสมบูรณ์ มีอาหาร มีงาน มีบริการที่รองรับกับทุกกลุ่มคน เป็นแอมะซอนที่เด็กๆ สุขภาพดีขึ้น ผู้อพยพได้รับการต้อนรับขับสู้อย่างดี และชนพื้นเมืองต่างได้รับความเคารพในสิทธิขั้นพื้นฐาน นี่คือความฝันของแอมะซอนที่พวกเราคาดหวัง”
นอกจากนี้ ประธานาธิบดีบราซิล ได้ระบุอีกว่า ตนเองพร้อมที่จะฟื้นฟูภาพลักษณ์ของบราซิล หลังจากเผชิญกับหายนะครั้งใหญ่ภายใต้การบริหารประเทศของ ฌาอีร์ โบลโซนาโร อดีตประธานาธิบดีบราซิลก่อนหน้า และพร้อมผลักดันให้การตัดไม้ทำลายป่าเป็นศูนย์ภายในปี 2030 นี้
ในขณะที่ประธานาธิบดีโคลอมเบีย กุสตาโว เปโตร ก็เดินหน้าผลักดันเสนอให้ยุติการสำรวจน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในป่าแอมะซอน พร้อมทั้งเสนอให้มีการจัดตั้งกองกำลังนาโตประจำแอมะซอน เพื่อร่วมกันพิทักษ์ผืนป่า อีกทั้งยังเสนอแผนการมาร์แชลล์ (Marshall Plan) เพื่อหาแหล่งเงินทุนในการสนับสนุนภารกิจที่เกี่ยวข้องกับแอมะซอน รวมถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชนพื้นเมืองและความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ป่า และเสนอให้มีการจัดตั้งศาลแอมะซอน เพื่อลงโทษผู้กระทำผิดต่อระบบนิเวศของแอมะซอนโดยเฉพาะ
การเรียกร้องให้ประเทศที่มั่งคั่งปฏิบัติตามคำมั่นสัญญา
บรรดาผู้นำและผู้แทนระดับสูงของประเทศสมาชิก ACTO ผนึกกำลังร่วมกับประเทศแถบลุ่มน้ำคองโกและประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีพื้นที่ของเขตป่าฝนขนาดใหญ่อย่างอินโดนีเซีย รวมกันเป็นกลุ่ม United for Our Forests เพื่อแสดงจุดยืนร่วมกันในการเรียกร้องให้ประเทศที่พัฒนาแล้วปฏิบัติตามพันธกรณีที่มีอยู่ในการสนับสนุนเงินทุนจำนวน 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สำหรับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศของโลก พร้อมทั้งยังแสดงความกังวลต่อคำมั่นสัญญาที่เคยให้ไว้ว่า ประเทศที่มั่งคั่งเหล่านี้จะสนับสนุนเงินทุนด้านสภาพภูมิอากาศจำนวน 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับการปรับตัวและการรับมือกับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกที่นับวันจะยิ่งทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ซึ่งในขณะนี้ก็ยังไม่สามารถปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่เคยให้ไว้ได้
โดยพื้นที่ป่าฝนในประเทศต่างๆ เหล่านี้ ทั้งผืนป่าแอมะซอนในกลุ่มประเทศ ACTO ผืนป่าฝนในคองโก ดีอาร์คองโก อินโดนีเซีย รวมถึงเซนต์วินเซนต์ และเกรนาดีนส์ ล้วนแล้วแต่เป็นระบบนิเวศที่สำคัญในการต่อสู้กับวิกฤตสภาพภูมิอากาศโลก มีส่วนช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และเป็นที่อยู่อาศัยให้กับสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์อีกด้วย
ประธานาธิบดีบราซิลมองว่า Amazon Summit 2023 ให้พื้นที่และโอกาสกับบรรดาประเทศที่มีพื้นที่ป่าฝนของตนเองได้ผนึกกำลังและหาจุดยืนร่วมกัน ก่อนการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 28 หรือ COP28 เวทีการประชุมด้านสิ่งแวดล้อมระดับโลก ที่จะจัดขึ้นขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ นครอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ในช่วงปลายปีที่จะถึงนี้
2 ใน 8 ประเทศยังไม่เห็นชอบกับเป้าหมายการตัดไม้ทำลายป่าเป็นศูนย์ภายในปี 2030
ในการประชุมครั้งสำคัญมีสิ่งที่น่าผิดหวังที่สุด คือสมาชิกทั้ง 8 ประเทศไม่สามารถลงนามเห็นพ้องในเป้าหมายสำคัญที่ต้องการจะยุติปัญหาการตัดไม้ทำลายป่าอย่างจริงจังด้วยการทำให้การตัดไม้ทำลายป่าเป็นศูนย์ภายในปี 2030 นี้ได้ โดยโบลิเวีย และเวเนซุเอลา เป็น 2 ประเทศในกลุ่มสมาชิก ACTO ที่ยังไม่เห็นชอบกับเป้าหมายดังกล่าว โดยไม่เปิดเผยเหตุผลที่แน่ชัด ขณะที่บรรดานักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมต่างมองว่าการประชุมในครั้งนี้เต็มไปด้วยเป้าหมายที่ดี แต่ขาดตัวชี้วัดที่เป็นรูปธรรม
ถึงกระนั้น ประธานาธิบดีบราซิลยังคงยืนยันว่าการสนับสนุนจากนานาชาติจะเป็นกุญแจสำคัญในการปกป้องผืนป่าแอมะซอน และบรรดากลุ่มสมาชิกและชาติพันธมิตรทั้งหลายจำเป็นต้องร่วมมือกัน เพื่อเป็นกระบอกเสียงสำคัญในการอนุรักษ์และฟื้นฟูผืนป่า ก่อนที่เวทีประชุม COP28 จะเปิดฉากขึ้น ทั้งนี้ การประชุม Amazon Summit 2023 ถือเป็นเวทีซ้อมใหญ่ ก่อนที่เมืองเบเล็งของบราซิล จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม COP30 ในปี 2025
ปฏิญญาเบเล็ง การปูทางสู่การพัฒนาผืนป่าอย่างยั่งยืน
ก่อนสิ้นสุดการประชุม บรรดาประเทศสมาชิก ACTO ต่างแสดงจุดยืนร่วมกันผ่านปฏิญญาเบเล็ง (Belém Declaration) โรดแมปปูทางไปสู่การพัฒนาผืนป่าอย่างยั่งยืน ยุติปัญหาการตัดไม้ทำลายป่า รวมถึงต่อสู้กับแก๊งมาเฟียและกลุ่มอิทธิพลต่างๆ ที่จะมีส่วนทำให้สถานการณ์ภายในแอมะซอนซับซ้อนและยากลำบากมากยิ่งขึ้น โดยประเทศสมาชิกทั้ง 8 เห็นพ้องที่จะยกระดับความร่วมมือกันระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจและหน่วยข่าวกรองของแต่ละประเทศให้เข้ามาช่วยจัดการกับปัญหาเรื้อรังเหล่านี้ พร้อมทั้งผลักดันการจัดตั้งหน่วยงานทางด้านวิทยาศาสตร์ที่จะคอยเฝ้าติดตามและรายงานสถานการณ์ในป่าแอมะซอนประจำปี ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติ (IPCC)
ข่าวล่าสุด