การเมืองเหนือเศรษฐกิจ จีนแบนอาหารทะเลญี่ปุ่น

จีนอาจจะเป็นตลาดส่งออกอาหารทะเลอันดับต้นๆ ของญี่ปุ่น แต่เมื่อเทียบตลาดโลกกลับพบว่า ญี่ปุ่นมีสัดส่วนการค้าอาหารทะเลไม่ถึง 1% เพราะถูกครอบงำโดยรถยนต์ ดังนั้นการห้ามนำเข้าอาหารทะเลของจีน จึงถูกมองว่าน่าจะเป็นเรื่องการเมือง สเตฟานแองกริค นักเศรษศาสตร์อาวุโสของ "Moody's Analytics" ให้ความเห็นว่า การปล่อยน้ำที่ฟุกุชิมะ เป็นประเด็นทางการเมืองกับสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก แต่ในเชิงเศรษฐกิจ พบว่าผลกระทบจากการห้ามนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่นมีน้อยมาก

ปีที่แล้ว ญี่ปุ่นส่งออกอาหารทะเลมูลค่า 87,100 ล้านเยน (21,000 ล้านบาท) หรือ แค่ 1 ใน 5 ของสินค้าทั้งหมดที่ส่งออกไปหุ้นส่วนการค้าที่สำคัญอันดับๆ อย่างจีน ขณะที่ฮ่องกงเป็นตลาดนำเข้าอาหารทะเลอันดับ 2 รองจากจีน มีมูลค่า 75,500 ล้านเยน

หลังประกาศปล่อยน้ำจากฟุกุชิมะ ฮ่องกง ศูนย์กลางทางการเงินของเอเชีย กับมาเก๊าศูนย์กลางการพนัน ที่ต่างก็อยู่ภายใต้การปกครองของจีนแผ่นดินใหญ่ ได้ห้ามการนำเข้าอาหารทะเลจาก 10 เขตของญี่ปุ่น แต่ในสายตาของนักวิเคราะห์ ด้วยเพราะสินค้าส่งออกส่วนใหญ่ของญี่ปุ่น ขับเคลื่อนด้วยรถยนต์และเครื่องจักร ซึ่งมีมูลค่าเกือบ 100 ล้านล้านเยน ผลกระทบจากการห้ามนำเข้าอาหารทะเลของจีน จึงมีน้อยมาก

ญี่ปุ่นกับจีน เป็นเพื่อนบ้านมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ซึ่งมีรากฐานมาจากประวัติศาสตร์และการถ่วงดุลย์อำนาจกันในภูมิภาค เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว จีนวิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ เกาหลีใต้และญี่ปุ่น เพื่อกระชับความสัมพันธ์ทางทหารและเศรษฐกิจดังนั้น การห้ามนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่น จึงเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงท่าทีของการเป็น "คู่ปรับ" ระหว่าง 2 ชาติ และยังเกี่ยวโยงไปถึงการเป็นคู่แข่งระหว่างจีนกับสหรัฐฯ เนื่องจากญี่่ปุ่นกับสหรัฐฯ มีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกัน 

ชอง จา เอียน นักวิเคราะห์จาก National University of Singapore มองว่า การแข่งขันของมหาอำนาจ มักจะส่งผลกระทบต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ หรือ GDP ของประเทศที่ 3 แต่ในกรณีของญี่ปุ่น น่าจะเป็นเพียงแค่สัญลักษณ์ เพราะทาคาฮิเดะ คิอูชิ นักวิเคราะห์จาก "Nomura Research Institute" ชี้ว่า จีนกับฮ่องกงนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่นเพียง 0.17% ของการส่งออกทั้งหมดของญี่ปุ่น เมื่อปีที่แล้ว ดังนั้น ต่อให้ห้ามนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่นต่อไปอีก 1 ปี ก็จะส่งผลกระทบต่อ GDP เพียงแค่ 0.03%เท่านั้น