จีนตอบโต้สงครามชิป ควบคุมส่งออกวัตถุดิบสำคัญ 2 ชนิด

กระทรวงพาณิชย์ของจีน ออกแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ว่า แกลเลียม และเจอร์เมเนียม และสารประกอบของโลหะทั้ง 2  ชนิด จะอยู่ภายใต้มาตรการควบคุมการส่งออกเพื่อปกป้องความมั่นคงแห่งชาติของจีนตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2566 ผู้ส่งออกโลหะทั้ง 2 ชนิดจำเป็นต้องขอใบอนุญาตจากกระทรวงพาณิชย์ หากต้องการจะเริ่มส่งออกครั้งแรกหรือส่งออกตามปกติ และจำเป็นต้องรายงานรายละเอียดของผู้ซื้อต่างประเทศ และลักษณะการใช้งาน

จีนเป็นผู้ผลิตแกลเลียมรายใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นผู้ผลิตและผู้ส่งออกเจอร์เมเนียมของโลก แกลเลียมและเจอร์เมเนียมเป็นวัตถุดิบที่มีความสำคัญต่อการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ อุปกรณ์การสื่อสารและอุปกรณ์ทางทหาร รถยนต์ไฟฟ้า และแผงโซลาร์ และจีนผลิตแกลเลียมได้มากถึงเกือบ 94% ของทั้งโลก ขณะที่ประเทศอื่น ๆ ที่สามารถผลิตแกลเลียมได้ มีทั้งญี่ปุ่น เกาหลีใต้ รัสเซีย และยูเครน ส่วนเจอร์เมเนียมยังผลิตได้ในแคนาดา เบลเยียม สหรัฐฯ และรัสเซีย

เซมิคอนดักเตอร์ ซึ่ง เป็นส่วนสำคัญในทุกอย่าง ตั้งแต่ โทรศัพท์มือถือจนถึงยุทโธปกรณ์ เป็นศูนย์กลางความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และจีน โดยสหรัฐฯ ทยอยออกมาตรการจำกัดไม่ให้จีนเข้าถึงเทคโนโลยี ที่กลัวว่าจะถูกนำไปใช้ในทางทหาร เช่น ชิปสำหรับใช้ในซูเปอร์คอมพิวเตอร์ และปัญญาประดิษฐ์  (AI)

การออกมาตรการล่าสุดของจีนมีขึ้นเพียงไม่กี่วันหลังจากเนเธอร์แลนด์ประกาศข้อจำกัดการส่งออกผลิตภัณฑ์บางชนิดที่ใช้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ และเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว มีข่าวว่า สหรัฐฯ มีแผนจำกัดการจำหน่ายชิปบางประเภทสำหรับใช้ในโปรแกรม AI  และจีนประกาศเมื่อเดือนที่แล้วห้ามผู้ประกอบการด้านโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของจีนซื้อผลิตภัณฑ์ของไมครอน เทคโนโลยี ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำของสหรัฐฯ หลังพบว่า มีความเสี่ยงค่อนข้างร้ายแรงต่อความมั่นคง

ด้านยาสุโตชิ นิชิมูระ รัฐมนตรีการค้าญี่ปุ่น กล่าวในวันอังคาร (4 กรกฎาคม) ว่า รัฐบาลกำลังจับตาว่าจีนจะบังคับใช้มาตรการล่าสุดอย่างไร และขอทราบคำชี้แจงเกี่ยวกับเหตุผลของการออกมาตรการ พร้อมทั้งเตือนด้วยว่า หากพบว่า มาตรการไม่เป็นธรรมต่อญี่ปุ่นในแง่ละเมิดข้อบังคับขององค์การการค้าโลกหรือข้อตกลงระหว่างประเทศอื่น ๆ ก็จะดำเนินมาตรการตอบสนองอย่างเหมาะสม

มาตรการใหม่ของจีนมีขึ้นเพียงไม่กี่วันก่อนที่เจเน็ต เยลเลน รัฐมนตรีคลังของสหรัฐฯ จะเริ่มการเยือนจีนนาน 4 วันในวันพฤหับดี แต่ไม่น่าจะมีการบรรลุข้อตกลงยุติความบาดหมางระหว่างสองประเทศ ขณะที่เธอเคยเตือนว่า อาจเป็นหายนะสำหรับสหรัฐฯ หากพยายามแบ่งขั้วกับจีน