Exclusive
03 พ.ย. 2569 | กองบรรณาธิการเนชั่นออนไลน์
อ.กฤษฎา บุญเรือง วิเคราะห์เลือกตั้งกลางเทอม 2026 ตอนที่ 8 ชี้ฉากทัศน์วันจริง ยันเลื่อนเลือกตั้งไม่ได้ ดักทาง 'ทรัมป์' หากแพ้จ่องัดนิติสงครามฟ้องคว่ำผล
KEY
POINTS
ในวันเลือกตั้งจริง บรรยากาศอาจเต็มไปด้วยความตึงเครียดและกระแสข่าวลือมากมาย โดยเฉพาะความกังวลที่ว่าอาจมีการส่งเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง (ICE) หรือเจ้าหน้าที่ติดอาวุธเข้าไปยืนคุมประจำจุดใกล้สถานที่ลงคะแนนเพื่อสร้างความหวาดกลัว องค์กรปกป้องสิทธิ์ผู้ลงคะแนนอย่าง League of Women Voters และ Protect Democracy ได้ออกมาให้ความมั่นใจและชี้แจงอย่างชัดเจนว่า กฎหมายสหรัฐฯ มีกลไกป้องกันการคุกคามผู้ลงคะแนน (Voter Intimidation) อย่างเข้มงวด กฎหมายฟ้องร้องอาญา 18 U.S. Code § 592 ห้ามไม่ให้เจ้าหน้าที่รัฐนำกำลังติดอาวุธเข้าไปในพื้นที่ลงคะแนนโดยเด็ดขาด นอกจากนี้ ประชาชนทุกคนที่มีสิทธิ์ลงคะแนนได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญให้สามารถออกไปใช้สิทธิ์ได้อย่างปลอดภัยและเป็นอิสระ
สำหรับข้อสงสัยที่ว่า ฝ่ายบริหารอาจอ้างภาวะฉุกเฉิน วิกฤตเศรษฐกิจ สงคราม หรือความขัดแย้งกับต่างประเทศเพื่อ "สั่งเลื่อนหรือยกเลิกการเลือกตั้ง" นั้น รายงานวิเคราะห์จาก Brennan Center for Justice และ การวิเคราะห์ข้อกฎหมายจาก Protect Democracy ยืนยันตรงกันว่า ประธานาธิบดีไม่มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญในการเลื่อน หรือยกเลิกการเลือกตั้ง ไม่ว่าจะอยู่ในภาวะฉุกเฉินร้ายแรงเพียงใดก็ตาม
รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ให้อำนาจเด็ดขาดในการจัดการและกำหนดวันเลือกตั้งแก่วาระของสภาคองเกรสและรัฐต่างๆ เท่านั้น ประวัติศาสตร์ชี้ชัดว่า สหรัฐฯ จัดการเลือกตั้งอย่างสม่ำเสมอ แม้กระทั่งในช่วงวิกฤตที่สุดอย่างสงครามกลางเมือง (Civil War) หรือสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ไม่เคยมีการเลื่อนวันเลือกตั้งออกไปเลยแม้แต่ครั้งเดียว
เขาและพรรครีพับลิกันมีประวัติที่ “ไม่ยอมรับผลการเลือกตั้งหากฝ่ายตนเองแพ้” มาแล้วเมื่อปีค.ศ. 2020 ฉะนั้นปีนี้ มีแนวโน้มจะงัดหลายมาตรการมาตอบโต้ เพื่อแย่งชิงชัยชนะหรือสร้างความคลางแคลงใจต่อผลการเลือกตั้ง ดังนี้
ใช้กระทรวงยุติธรรมแทรกแซงและฟ้องศาลระงับผลการเลือกตั้ง: ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนคือการที่รัฐบาลทรัมป์สั่งการให้กระทรวงยุติธรรมยื่นฟ้องต่อศาลรัฐบาลกลาง ในวันที่ 23 ตุลาคม 2026 ล่วงหน้าแล้ว เพื่อขอให้สั่งระงับการรับรองผลการเลือกตั้งวุฒิสภาในรัฐอลาสกา หากวุฒิสมาชิก แดน ซัลลิแวน จากพรรครีพับลิกันแพ้การเลือกตั้งอย่างก้ำกึ่ง โดยทรัมป์ยอมรับอย่างเปิดเผยว่า "ผมเป็นคนสั่งให้ทำเอง" ซึ่งถือเป็นการใช้อำนาจรัฐแทรกแซงการเลือกตั้งที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
อ้างเหตุผลเรื่องความสับสนของรายชื่อผู้สมัคร: กระทรวงยุติธรรมอ้างว่า บัตรลงคะแนนสร้างความสับสน เนื่องจากมีผู้สมัครอีกคนที่ชื่อคล้ายกันอย่าง "แดเนียล เจ. ซัลลิแวน จูเนียร์" ลงแข่งด้วย โดยไม่มีการระบุสังกัดพรรค ทำให้กังวลว่าจะดึงคะแนนเสียงไปจากวุฒิสมาชิกคนเดิม แม้ว่าก่อนหน้านี้ ศาลฎีกาแห่งรัฐอลาสกาจะเคยมีคำตัดสินอนุญาตให้ผู้สมัครรายนี้ลงแข่งได้ตามกฎหมายแล้วก็ตาม
พยายามอ้างอำนาจรัฐบาลกลางเหนือการเลือกตั้งระดับรัฐ: รัฐบาลทรัมป์พยายามขยายอำนาจเข้าไปแทรกแซงการจัดเลือกตั้งในหลายรัฐ เช่น อลาสกาและแคลิฟอร์เนีย ทั้งที่ตามรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ การบริหารจัดการเลือกตั้งเป็นอำนาจเด็ดขาดของเจ้าหน้าที่ระดับรัฐและท้องถิ่น ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายชี้ว่า การที่รัฐบาลกลางเข้ามาฟ้องร้องก่อนวันเลือกตั้งเพียง 11 วัน ถือเป็นการแทรกแซงทางการเมืองและละเมิดนโยบายของกระทรวงยุติธรรมเอง
กล่าวหาฝ่ายตรงข้ามว่าส่งผู้สมัครนอมินีมาตัดคะแนน: พรรครีพับลิกันพยายามถอดถอนผู้สมัครที่มีชื่อคล้ายกันออกจากบัตรลงคะแนนมาหลายเดือน โดยกล่าวหาว่าเป็น "ตัวแทนจากฝั่งเดโมแครต" ที่ตั้งใจมาแย่งคะแนนเสียงในรัฐที่มีประชากรน้อย ซึ่งอาจตัดสินผลแพ้ชนะได้ด้วยห่างเพียงไม่กี่คะแนน
ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า หากผลการเลือกตั้งไม่เป็นไปตามที่คาด ฝ่ายทรัมป์จะใช้ทั้งการฟ้องร้องทางกฎหมาย การใช้อำนาจกระทรวงยุติธรรม และการโต้แย้งความถูกต้องของการลงคะแนน เพื่อคัดค้านและเปลี่ยนผลการเลือกตั้งจนถึงที่สุด
