ใกล้จบรอบวัฏจักรดอกเบี้ยขาขึ้นของอีซีบีหรือยัง !

ล่าสุดธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) ได้หยุดการขึ้นดอกเบี้ยนโยบาย หลังจากปรับขึ้นดอกเบี้ยมาแล้ว 10 ครั้งติดต่อกัน อย่างไรก็ดี คณะกรรมการเฟด ส่วนใหญ่ยังมีความเห็นว่าอาจจะต้องมีการขึ้นดอกเบี้ยต่อไปอีก เพียงแต่ยังไม่ได้ประกาศชัดเจนว่าจะเป็นมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในการประชุมครั้งถัดไปในเดือนกรกฎาคมนี้หรือไม่

ขณะที่อีกส่วนของโลก ทิศทางของธนาคารกลางฝั่งยุโรป (อีซีบี) จากผลการประชุมในรอบเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา อีซีบี  ยังคงปรับขึ้นดอก เบี้ยเพิ่มขึ้นอีก จากเดิมอยู่ที่ 3.75% เป็น 4.00% ส่งผลให้ดอก เบี้ยนโยบายทำจุดสูงสุดในรอบ 22 ปี

ขณะเดียวกันยังมีการส่งสัญญาณว่าอีซีบีมีโอกาสขึ้นดอกเบี้ยต่อ หลังประเมินเงินเฟ้อน่าจะอยู่เหนือเป้าหมายที่ 2% ไปจนถึงปี 2025 ซึ่งจะเห็นได้ว่าความแตกต่างของการดำเนินนโยบายการเงินระหว่าง 2 ภูมิภาคเริ่มมีทิศทางที่อาจจะสวนทางกัน นับตั้งแต่มีการทยอยปรับดอกเบี้ยขึ้นในช่วงปลายปี 2021 เป็นต้นมา

ก่อนที่จะฟันธงว่าอีซีบีจะขึ้นดอกเบี้ยได้อีกมากน้อยแค่ไหน  อยากให้ลองพิจารณาถึงข้อเท็จจริงในอดีตที่ผ่านมาว่าก่อนที่จะมีการรวมกันเป็นกลุ่มก้อนของสหภาพยุโรปนั้น  ประเทศต่างๆ ล้วนมีความเป็นเอกเทศในการจัดการด้านดอกเบี้ย ตัวอย่างเช่น ประเทศเยอรมนีก็มี Bundesbank และอิตาลีก็จะมี Bank of Italy เป็นต้น

ด้วยข้อมูลย้อนหลังที่สามารถตรวจสอบได้ ทำให้ข้อสรุปได้ว่า “เมื่อดอกเบี้ยถูกปรับขึ้นไปสู่จุดสูงสุดของวัฎจักรดอกเบี้ยในแต่ละรอบ  อัตราดอกเบี้ยจะถูกคงไว้ที่ระดับนั้นเฉลี่ยประมาณ 11 เดือน ก่อนที่จะถูกปรับลดลง” ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ รวบรวมระหว่างปี 1960-2021 ซึ่งมีวงจรการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยทั้งหมด 15 ครั้งด้วยกัน

โดยมีช่วงที่อัตราดอกเบี้ยนโยบายได้ถูกตรึงไว้ที่ยาวนานที่สุด คือช่วงปี  1980 เมื่อเศษรฐกิจเยอรมนีและอิตาลีอยู่ในภาวะถดถอย และมีความกังวลเรื่องเงินเฟ้อที่สูงขึ้น ทำให้ธนาคาร Bundesbank คงอัตราดอกเบี้ยที่จุดสูงสุดที่ 7.5% เป็นเวลากว่า 27 เดือน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ปี 1980 (ปี 2523 ) ถึงเดือนกรกฎาคม ปี 1982 (ปี 2525) 

แม้ว่าเศรษฐกิจจะตกอยู่ในภาวะเศรษฐกิจถดถอยก็ตาม แต่ด้วยความกังวลว่าอัตราเงินเฟ้อในเยอรมนียังไม่อยู่ในระดับที่เหมาะสม  ธนาคารกลางจึงจำเป็นต้องใช้นโยบายที่รัดกุมต่อไป  

ทั้งนี้เราอาจจะต้องพิจารณาองค์ประกอบอื่นร่วมด้วย อาทิ กรณี Glo bal Financial Crisis ในปี 2008 ที่อีซีบีได้ปรับเพิ่มขึ้นดอกเบี้ยในช่วงก่อนหน้าก่อนจะถูกกดดันให้ลดลงอย่างรวดเร็ว  (รูปที่ 1 ) เพื่อป้องกันการหดตัวที่รุนแรง

ด้วยเหตุนี้ทำให้สรุปได้ว่า  ยูโรโซนยังอยู่ในภาวะอัตราเงินเฟ้อสูง ในขณะเดียวกันเศรษฐกิจยูโรโซนจะยังไม่กลับมาฟื้นตัวได้ดีและมีโอ กาสเข้าสู่ภาวะถดถอยได้  อีกทั้งยังคงคาดว่าตลาดแรงงานจะยังคงตึงตัวต่อ ทำให้อัตราเงินเฟ้อน่าจะทรงตัวในระดับที่สูงไปอีกสักระยะ ก่อนที่จะทยอยปรับลดลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป

ดังนั้นจึงมีความเป็นไปได้สูงที่อีซีบีจะคงดอกเบี้ยไว้หลังปรับขึ้นมาจุดสูงสุดในรอบวัฎจักรนี้ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการส่งผ่านนโยบายการเงินจะสัมฤทธิ์ผลได้เป็นอย่างดีนั่นเอง

เราจึงประเมินว่าทั้งตลาดหุ้นและตลาดตราสารหนี้ก็ยังจะอยู่ในภา วะที่มีความผันผวนสูงได้ต่อ   ดังนั้นแนวคิดการกระจายความเสี่ยงจึงยังคงเป็นหัวใจหลักสำหรับการลงทุนในปี 2023 นี้  โดยแนวคิดการบริหารจัดการพอร์ตการลงทุนโดยยึดหลักการบริหารความเสี่ยง (Risk-Based Approach)  น่าจะเป็นตัวเลือกที่เหมาะสม

ที่มา : บทความ โดย นที ดำรงกิจการ Executive Director, Head of Financial Advisory, Private Banking Group ธนาคารกสิกรไทย