4 หน่วยงานศก.จ่อถกรับมืองบประมาณ 'ฐานศูนย์'

            หนึ่งในนโยบายสำคัญของพรรคก้าวไกลคือการจัดทำงบประมาณแบบฐานศูนย์ หรือ Zero-based budgeting ซึ่งจะเป็นการปรับกระบวนการจัดทำงบประมาณในแต่ละปี โดยยึดหลัก Zero-based budgeting ที่ไม่ได้จัดทำงบโดยอ้างอิงจากการจัดงบในปีก่อนหน้าเป็นหลักแล้วปรับเพิ่มงบประมาณเข้าไปในแต่ละปี แต่อ้างอิงจากความเร่งด่วนและขนาดของปัญหาที่ประเทศเผชิญในแต่ละปีเป็นหลัก เพื่อให้เกิดความคล่องตัวและปรับเปลี่ยนได้รวดเร็วตามสถานการณ์ปัจจุบัน

            เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ดนุชา พิชยนันท์ ระบุ  ได้หารือกับสำนักงบประมาณเบื้องต้นว่าการจัดทำงบประมาณแบบนี้สามารถทำได้หรือไม่ เพราะเป็นเรื่องใหม่ที่ไทยไม่เคยใช้มาก่อน โดยการจัดทำงบประมาณแบบ Zero-based budgeting จะเป็นการจัดทำงบประมาณที่ไม่ได้อิงกับข้อมูลในอดีต แต่หน่วยงานต้องชี้แจงโดยคาดการณ์ว่างบประมาณที่ใช้นั้นมีงบประมาณอะไรบ้างและมีความจำเป็นอย่างไร ต่างจากการทำงบประมาณแบบเดิมที่หน่วยงานราชการจะได้รับการจัดสรรงบประมาณโดยอ้างอิงจากวงเงินงบประมาณแบบเดิมและปรับเพิ่มขึ้นหรือลดลงจากปีงบประมาณที่ผ่านมาเป็นเปอร์เซ็นต์

            การใช้งบประมาณแบบ Zero-based budgeting มีทั้งข้อดีและข้อเสีย โดยข้อดีคือเป็นการสะท้อนการใช้งบประมาณในอนาคต แต่ข้อเสียคือเป็นระบบการจัดทำงบประมาณที่ต้องใช้ฐานข้อมูลจำนวนมาก ซึ่งต้องเตรียมความพร้อมกับทุกหน่วยงานราชการมาก เพราะระบบงบประมาณเป็นระบบใหญ่ผูกพันไปทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานราชการส่วนกลาง ระบบการเบิกจ่ายของส่วนท้องถิ่น รวมไปถึงสถานศึกษาและสถานพยาบาล คาดว่าจะไม่สามารถทำได้ในการจัดทำงบประมาณปี 2567 แต่จะเริ่มทำได้ในปีงบประมาณ 2568 หรือ 2569

            ด้านผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ เฉลิมพล เพ็ญสูตร ระบุ ในการหารือของ 4 หน่วยงานเศรษฐกิจเกี่ยวกับการจัดทำงบประมาณปี 2567 จะดูว่ากรอบนโยบายรัฐบาลใหม่ให้ความสำคัญกับเรื่องใด และกรอบงบประมาณ 3.35 ล้านล้านบาท เพียงพอหรือไม่ ซึ่งต้องคุยให้จบในที่ประชุม 4 หน่วยงาน แล้วดูว่ารัฐบาลใหม่จะลดทอนงบประมาณที่ตั้งไว้ก่อนหน้านี้อย่างไร แต่คิดว่าปรับลดได้ไม่มากเพราะผ่านการตัดทอนจนเหลือแต่งบประมาณที่จำเป็น

            ส่วนงบประมาณจะปรับเพิ่มขึ้นได้หรือไม่ต้องดูข้อมูลการจัดเก็บรายได้เป็นสำคัญ โดยถ้าจัดเก็บได้เพิ่มก็จะจัดสรรเป็นงบประมาณรายจ่ายภาครัฐเพิ่มได้ โดยการจัดทำงบประมาณ 2567 มีคำขอจากทุกหน่วยงานรวม 5.7 ล้านล้านบาท และมีการปรับรายละเอียดลงมาอยู่ที่ 3.35 ล้านล้านบาท